Bardak dolu
Fehmi KoruYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 04/10/1999, Pazartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel yine şaşırttı. Kamuoyunun karşısına iyi hazırlandığı her halinden belli olan bir konuşmayla çıktı ve demokratik kuralların altını çizen, sistemin hantallaştırıcı özelliklerini ortadan kaldırmayı öngören bir dizi teklifi seslendirdi.
Son birkaç yıldır izlediği çizgi göz önünde tutulduğunda, Demirel''in çıkışı, gerçekten şaşırtıcı.
Önce hiç kuşku duymadığımız bir tespiti kaydedelim: 28 Şubat süreci Çankaya desteğini arkasına almasaydı başarılı olamazdı. Demirel, kendi gücünü artıracağı hesabıyla, bir dizi manevraya destek vererek egemenliğin kullanımına farklı bir üslubun yerleşmesini sağladı. Hükümetlerin kurulup devrilmesinde kurallar ve teamüllere pek uymadı; ''balans ayarı'' girişimlerine geçit verdi. Bütün bunları yaparken ''darbe önleme'' gerekçesini kullandığını biliyoruz; ancak o gerekçeyi ''meşru'' bulmadığımız gibi, tehlikenin varlığından da onun kadar emin değiliz. Kaldı ki, cumhurbaşkanı olarak, yakışıksız gelişmelerin önünü başka yöntemlerle de kesebilirdi.
Bu tespit, Demirel''in son çıkışının değerini elbette törpülüyor, onu bir ''taktik'' derekesine indiriveriyor. Geçmişte, sırf kendisini düşünerek olumsuzlukları teşvik etmiş birinin, bugün de yine aynı sebeple, başka bir tavrı benimsemesi zor değil. Nitekim, yorumcular arasında, ayrıntılara kulak asmayarak, Demirel''e karşı çıkanlar çok oldu.
Biz ise, görev süresinin sonlarına doğru yapılmasını çıkışın önemini büyüten bir etki olarak görüyoruz. Konuşmanın bütünü okunduğunda, görevi yakında sona erecek bir cumhurbaşkanının, süresi içerisinde tanıklık ettiği eksik ve yanlışlara ışık tutan, yapılması gerektiğine inandığı düzeltmeleri belirten bir tür ''siyasî vasiyeti'' olarak da görülebilir. Devletin hantallığını vurgulaması, bazı çevrelerin ısrarla karşı çıktıkları sistem değişikliklerinden yana tavır alması da bu tarz yorumlara güç katıyor. Konuşmayı, süresinin uzatılması derdi olmayan, ülkesinin geleceğini düşünen bir cumhurbaşkanının çıkışı olarak yorumlamak, bu açıdan, mümkün.
Bulunduğu konum, Cumhurbaşkanı Demirel''e, yalnızca ülkede olup bitenleri en gizli istihbarat raporlarından izleme fırsatını sağlamakla kalmıyor, onu dünyanın gidişi ve Türkiye''nin geleceği hakkında eşi bulunmaz kaynaklarla da temasa getiriyor. Çankaya, kişisel ve zümresel çıkarlardan sıyrılmış ve tarafını ülke çıkarları olarak belirlemiş bir cumhurbaşkanına geniş ufuklu bakış fırsatını veren bir makamdır. "Tarihe oynamak" endişesi bulunan her cumhurbaşkanı, o makamda, Demirel''in Meclis''i açış konuşmasındaki üslubu benimsemek zorunda hisseder kendini. Bu bakımdan, Demirel''in son çıkışını, onun geçmişinden soyutlayarak değerlendirmekte yarar var.
Türkiye, bugün, hantal bir devlet yapısına sahip. İstikrarda önceliği devlete veren ve bu yüzden toplumun istikrarını zedelemeyi bile göze alabilen bir anlayışın egemenliğinde. Dışarıda dört bir yanı düşmanla çevrili olduğu iddiası yetmiyormuş gibi, bu anlayış, zorlamalarla, ''iç düşman'' kavramını da icat etti. Sonuçta, ele güne muhtaç, hareket kabiliyeti olmayan, teröristlerin rahatlıkla meydan okuyabildiği, oyuna gelebilen hantal bir devlet görüntüsünde. Böyle bir devlet yapısının, çok muhataralı geçeceği şimdiden belli önümüzdeki dönemin sıkıntılarıyla baş edebilmesi, ülkeyi gelecek yüzyıla taşıyabilmesi mümkün değil.
Cumhurbaşkanı, düne kadar kendisinin de uzağında durmadığı bir cephenin ülkeye dayattığı zorlama gündemin yol açtığı sıkıntıları görüyor ve o sıkıntıların artacağı endişesini taşıyor da olabilir. Bu sebeple, toplumun istikrara kavuşmasını ön planda tutan, bireysel özgürlüklerin geliştirilmesini ve yanlış uygulamalardan vazgeçilmesini öngören bir değişimden yana tavır almayı neden uygun görmesin? Turgut Özal''ın Çankaya''ya çıkarken kendisinden sonra günlük siyaseti eline alacaklara emanet ettiği ''üç özgürlük'', Süleyman Demirel''in cumhurbaşkanlığını terk etmeye hazırlandığı şu günlerde sarıldığı temel olabilir pekâlâ.
Demirel''in uzun siyasî hayatı konuşmasına olumlu yaklaşmayı da olumsuz yorumları da hak edecek çelişkilerle dolu; ancak bugün geldiği nokta, bizce, toplumla yeniden buluşmasını, kısmen kendisinin sebep olduğu yanlışlıklardan dönmeyi tavsiyeye sevk etmişe benziyor.
Bardak yarı yarıya dolu, ama bizim gönlümüz alttaki doluluğu görmekten yana.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.