Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Süleyman Demirel''in yazarlık hayatımda özel bir yeri var; en fazla tepki çeken yazılarım onu değerlendirmek için kaleme aldıklarım oldu hep. Kendi deneyimimden biliyorum: Toplumun hakkında en keskin kanaat sahibi olduğu politikacıların başında geliyor Süleyman Demirel. Devamı 10''da

Nitekim, Meclis''in yeni dönemini açış konuşmasını ''olumlu'' bir bakışla değerlendiren dünkü yazım da genellikle ''olumsuz'' tepkilerle karşılandı.

Demirel, Meclis''te, devletin tıkanıklığının farkında bir sorumlu devlet başkanı gibi konuştu ve âcil birkaç değişim teklifinde bulundu. Cumhurbaşkanının iki dönem için beş yılda bir seçilmesi köklü bir değişim teklifi değildi elbet; ancak çıkışı, konuşmanın bütünü değerlendirildiğinde, ülkede bir şeylerin yanlış gittiğinin idrakini yansıtıyordu. Bu açıdan, o çıkış, bence, ''bardak yarı dolu'' tespitini hak ediyor.

Soru şu: Demirel''e ''olumlu'' yaklaşılması toplum tarafından neden ''olumsuz'' karşılanıyor?

Türkiye''de yerleşik sistemin kendisine en fazla fırsat tanıdığı politikacının Demirel olduğuna hiç kuşku yok; altı kere işbaşından uzaklaşıp yedinci kere başbakanlık makamına erişmiş politikacı dünyada da bulmak herhalde imkânsızdır. Kendisi başbakanken iki kez de askerî darbe yaşandı. Eline defalarca imkân geçmişken şimdi istediği türden anayasa değişikliği için uzlaşma arayışına girdiği görülmedi. Şu anda savunduğu devlet başkanının halk tarafından seçilmesi tekliflerine geçmişte ters baktığı biliniyor. Gündelik siyasetin içindeyken başarısını ülkedeki cepheleşmelere borçluydu; cumhurbaşkanlığı dönemi ülkenin başka tür bir cepheleşmeyle sarsılmasına tanık oldu.

Güçlü devlet geleneği karşısında kendini güçsüz eden geniş kitleler kurtuluşu çok partili sistemde ve DP-AP çizgisindeki partilerde aradı hep. Süleyman Demirel o çizginin en uzun süreli lideri oldu. Cumhurbaşkanlığını sevinçle karşılayanlar kadar, onun Çankaya Köşkü''ne sivil bir politikacı olarak çıkmasını ''hayırlı'' bulan bizim gibi yorumcular da, sergilediği icraat karşısında hayal kırıklığına uğradılar. Çankaya Köşkü''ndeki varlığı ezilen yığınlar için bir ''umut'' olabilirdi, hantal devlet için bir ''kurtuluş simidi'' olmayı yeğledi o. Son yedi yılın çalkantıları dikkatle incelendiğinde, Demirel''in hemen hepsinde merkezî rollerden birini oynadığı açıkça görülüyor.

Selefiyle mukayese edildiğinde bu durum en çarpıcı biçimde kendini gösteriyor. ''Sivil, demokrat ve dindar cumhurbaşkanı'' sloganlarıyla toprağa verilen Turgut Özal''dan sonra oturduğu cumhurbaşkanlığı koltuğunda, ''sivil, demokrat ve dindar bir cumhurbaşkanı'' olarak davranması kitlelerin kalbini kazanması için yetecekti. Toplum o konuma gelenlerden daha fazlasını beklemiyor zaten. Özal da üniversitelerde başörtüsü yasağı uygulanmasını bütünüyle önleyememişti; ancak çektiği ızdırabın yaşla doldurduğu gözlerinin tanıkları çoktur. Toplum, dönemindeki uygulamalarda, Demirel''in gözünde o bir damla yaşın eksikliğini hep hissetti.

Sayılı günler çabuk geçiyor; Demirel''in cumhurbaşkanlığında geçirdiği yedinci yılın son aylarına girdik, yaşı da 75''e ulaştı. Böyle dönemler, insanoğlunda, hayat muhasebesini zorlar, ebedîlik fikrini zihne yerleştirir. Siyasî hayatta geçirdiği 40 yıl ve cumhurbaşkanlığındaki ilk altı yılıyla değerlendirildiğinde, Süleyman Demirel, muhasebe yapanın elini kolunu bağlıyor. Çelişkiler, tenakuzlar ve boşa çıkan vaatler egemen o yıllarda. Bu durumda, gerçek muhasebe için, önümüzdeki sekiz aylık dönem bir fırsat teşkil ediyor. Bizim için değil, kendisi için...

Geçmişte kalan uzun yıllar düşünüldüğünde sekiz ayın çok kısa olduğuna hiç kuşku yok. Ancak, ''tarihe oynamayı'' ilke edinen bir cumhurbaşkanı, o sekiz ayı geniş kitlelerle buluşmak için kullanabilir. Yeniden aralarına katılacağı, kendisini yedi defa başbakan, sonunda cumhurbaşkanı yapmış kitlelerle... Cumhurbaşkanı Demirel, dünyanın almakta olduğu yeni biçimi algıladığını fark ettiren Meclis konuşmasındaki devletçi tavrı birazcık yumuşatır, halkı merkezî noktaya yerleştirdiği yeni sistem değişikliği teklifini biraz daha geliştirirse, ülke için uygun uzlaşmayı yakalayabilir. Aslında çok lâf etmesine gerek yok, ülkedeki gerginliği azaltan, toplumsal barışı arayan bir iki somut adım yetecek...

Herkes için zilin çaldığı bir gün vardır; Süleyman Demirel''in 40 yıllık siyasî hayatının zili sekiz ay sonra, 16 Mayıs 2000 tarihinde, çalacak. O tarihte ister kenara çekilmek zorunda kalsın, ister ''uzlaşma adayı'' olarak süresinin uzatılması gündeme gelsin, toplumun teveccühüne muhtaç olacak. Teveccühün nasıl oluştuğu ise, Turgut Özal''ı uğurlayan sessiz yığınların yükselen sesinden beri kimsenin meçhulü değil.

"Bardağın yarısı dolu" dediğim için eleştirenler biraz sabretsinler. Bütün dileğim, cumhurbaşkanlığına gelişini ''olumlu'' karşıladığım Süleyman Demirel yüzünden bir kez daha mahcup olmamak...


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...