Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

MOSKOVA- Başbakan Bülent Ecevit neden Moskova''da? Bu soruya kendisinin kestirme cevabı, "İki ülke arasında yakın ilişkilere Sovyetler Birliği döneminde bile önem verdiğim için" oluyor. Doğrudur, ancak bu doğru cümle sorunun gerçek cevabı olmuyor. Çünkü, iki ülke başbakanları arasında masaya yatırılan konular genellikle Rusları ilgilendiriyor; alınan sonuçların bazısı Türkiye''nin başını ağrıtabilecek...

Türkiye''yi Çeçenistan konusunda pasifize etmek, Çeçenlere yönelik soykırıma ses çıkartamaz hale getirmek. Ruslar için önemli; nitekim, meramlarına erdiler de. Her ne kadar içerisinde Çeçen sözcüğü geçmiyorsa da, iki başbakanın imzasını taşıyan "Terörizmle mücadelede işbirliği ortak deklarasyonu", doğrudan Çeçenistan''ı ilgilendiren hükümler içeriyor. Türkiye, Rusların ''terörist'' saydığı (Başbakan Vladimir Putin, "Haydut" sıfatını kullanmayı tercih ediyor) Çeçenlere yardım etmeyeceğini, geleceklere sığınma hakkı vermeyeceğini, yardım toplanmasını engelleyeceğini, hatta topraklarını tedavi amacıyla bile kullandırmayacağını taahhüt etmiş bulunuyor...

Türk başbakanının Moskova''da imzaladığı bu protokolle, Türkiye''nin çok hassas olduğu bir konuda Rusların arzu ettiği bir sonuç alınmış oldu.

Aynı durum, tersinden, ''mavi akım'' projesi için de söz konusu. Karadeniz''in altından geçecek boru hatlarının inşaatına başlamadan önce, müteahhitliği üstlenen İtalyanların istediği türden bir ''ek protokolü'', Rusların hatırını kırmamak için Türkiye''nin imzalayacağı ziyaret öncesi iddia ediliyordu; kamuoyundan ve yurtdışından gelen ciddi itirazlar üzerine, imza töreni, ''AGİT Zirvesi'' sonrasına ertelendi. Başbakan Ecevit, görüşmeleri sonrasında düzenlediği basın toplantısında, konuyu bakanlar kuruluna götürmekten, Meclis''in dikkatine sunmaktan söz etti. Bu arada, Türkmen gazıyla ilgili protokolün Ankara''da imzalanmasıyla ''mavi akım'' öncelik sırasında geriye düşmüş oldu.

Türk başbakanı, Moskova''ya, Rusların üzerinde hassasiyetle durdukları bir projeyi imzalamak niyetiyle gelecekti; imza tarihi geriye atıldı ve görev de Rusları o projenin mutlaka hayata geçirileceği noktasında ikna etmeye dönüştü.

Oysa, Türkiye''nin en büyük ticaret ortaklarından biri olan Rusya ile, özellikle iki yıl önce patlayan büyük kriz sonrası artan ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Müteahhitler alacaklarını tahsilde zorlanıyor, taşımacılıkta daha az Türk aracına belge veriliyor, ihalelerde pürüzler çıkıyor, orta ve küçük ölçekli ihracatçılar engellerle karşılaşıyor. Rusya''dan vize almak bile bazen çile oluyor... Başbakan Ecevit''in uçağında getirdiği iş adamlarına ek olarak, TOBB da, oda ve borsa başkanları ile Rusya''yla ticari ilişkisi bulunan iş adamlarından oluşan kalabalık bir grubu ayrı bir uçakla Moskova''ya getirdi. İş adamları dertlerini başbakan Ecevit''e bütünüyle aktarma fırsatı bulamadılar; o da muhataplarına sıkıntıları ancak kısmen aktarabildi. İlgili bakanlar ve bürokratların Rus muhataplarıyla yaptıkları görüşmelerde ise iyi niyet temennileri ötesine geçen bir sonuç alınamadı.

İki başbakan, diplomatik pasaportlardan vizenin kaldırılması, çifte vergilendirmenin önlenmesi gibi konularda anlaşmalar imzaladılar; ancak bu imzalar da fazla bir anlam taşımıyor. Daha önce imzalanan bir dizi anlaşma, TBMM tarafından onaylandığı halde Rus Meclisi''nden geçmediği için bugüne kadar yürürlüğe giremedi.

Bu durumda, en başta sorduğumuz, "Başbakan niçin Moskova''da?" sorusunu zihnimizde bir kez daha tartmakta yarar bulunuyor. İki ülke arasında yaşanan ticari ilişkilerdeki donukluğu gidermek başarılamadığına göre, ziyaret iki somut konuda düğümleniyor demektir: Mavi akım ve teröre karşı işbirliği... Bunların ikisi de, daha çok Rusları ilgilendiren konular... Sözün kısası, yakın ve ortada vâdede baş ağrıtacak iki konuda somut sonuç almak üzere buraya gelmiş oldu Başbakan Ecevit...

Danışmanları, başbakana, "Bu ziyareti erteleyin" demeliydiler. Yanlış zamanda, yanlış bir gündemle yapılan bu ziyaretin doğru sonuç vermesi çok zor çünkü.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...