Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Hikmet Uluğbay''ın intihar girişimi siyasette gerçek bir ''şok'' etkisi yaptı. Şok en fazla Başbakan Bülent Ecevit üzerinde etkisini hissettiriyor. Şâir duyarlılığına sahip Ecevit''in, yakın mesâi arkadaşının kendi hayatına kıyma girişiminde payı bulunabileceği endişesiyle müthiş bir rahatsızlık duyduğu belli.

Bu hazin olayda daha doğrudan rol oynadığı düşünülen politikacılardan ise fazla bir duygu sızması alınamıyor.

"Onurlu bir eylem" veya "Japon usulü hesaplaşma" gibi başlıklara aldanmayın; bir insanın kendi canına kıyması sağlıklı bir zihinle alınabilecek bir karar değildir. İntihar eden kişilerin, bu eylemlerinin hemen öncesinde, ruh dengelerinde ciddi bir bozulma yaşandığı bilinir. Aksi halde, içindeki ruh fırtınalarıyla başka yollardan başa çıkabilecekken, en kestirme yola başvurmazdı insan. Hikmet Uluğbay''ın davranışı da, hiç kuşkusuz, ruh sağlığında yaşadığı bozulmayla yakından ilgilidir ve "İyileşir iyileşmez, görevinin başına dönecektir" tarzındaki temenniler, ''iyi niyetli'' olsa bile, psikolojik açıdan anlamsızdır.

İntihar girişiminin ardında, güncel olayların belirleyici rol oynadığına elbette kuşku yok. ''Karanlık Cuma'' da denilen vurgun, devlet belgeleriyle oluşturulan havanın borsayı etkilemesiyle gerçekleşti. Milyarlarca doların onbinlerce cebi terk edip bir kaç cebe doluşması vicdanı olanın vicdanını kanatacak bir manipülasyondur. Ya da, şikâyetleri duymazdan gelen liderin vicdan soğutmak için teklifinin "Sen biraz dinlen" cümlesiyle sınırlı kalması da ruh dengesini bozma etkisi yapabilir. Olayın, Uluğbay Ailesi''ne bakan bir yüzü de bulunabilir. Ancak, bütün bu ''muhtemel'' sebepler daha temelde yatan esas sebebi ortadan kaldırmıyor.

Esas sebep, Türkiye''deki sistemin dengelerinin bozulmasının insanların ruh sağlığını etkileyecek tehlikeli boyutlara ulaşmış olmasıdır. Bugün, sorumlu yerlerde oturanlar da dahil insanlarımızın önemli bir bölümü, ruh sağlığı yönünden tahlil edilecek olursa, ya hastadır, ya da hastalığın sınırlarında dolaşmaktadır. Türkiye''de günün gerçekleriyle içiçe yaşayıp da ruh sağlığını koruyabilmek mümkün değildir.

Her sistem belli dengeler üzerine oturur. O sistem içerisinde yöneten veya yönetilen olarak yer alan herkes hak ve görevlerini bilir ve onları yerine getirmek üzere tavır alır. Diktatörlüklerde, monarşilerde, demokrasilerde, kendi iç yapılarında, tutarlı birer denge vardır, olmak zorundadır. Diktatörlüklerde teb''a kime karşı sorumlu olduğunu bilir; diktatör de teb''ayı mutlak iktidarı altında tutmanın bilinen tedbirlerini uygular. Demokrasilerde, yönetimlerin nasıl oluştuğu, egemenliğin kime ait olduğu, birbirinden ayrı durması gereken kuvvetlerin hangi ölçüler içerisinde işbirliği yapacakları bilinir. Diktatörün demokrat bir yönetici gibi davranması, o ülkeye, çoğu kere ''kaos'' getirir; tıpkı demokrasi olma iddialı ülkelerin iç dengeleri bozulduğunda ''kaos'' yaşanmasının kaçınılmazlığı gibi.

Türkiye, epey bir süredir, demokrasinin dengelerinin bozulduğu bir ülke görüntüsünde. Kuvvetler ayrımı ilkesi ayaklar altında. Seçim yapılıyor, ama milli iradenin bütünüyle Meclis''e yansıdığı iddia edilemiyor. Koalisyonlar kuruluyor, ama hiçbir parti programının asgarisini bile hükümete taşıyamıyor. Demokrasilerin temelinde sivil toplum düşüncesi yatar; bizde sivil toplumu ''tehlike'' gören bir anlayış egemen. Partiler kapatılıyor, siyasiler siyasi yasaklı hale getiriliyor. Ekonomi bile, kendi yasalarıyla değil egemenlerin çıkarları doğrultusunda çalışıyor; ihalelere fesat karışıyor, borsa manipüle ediliyor... Siyasette yükselmek için dürüstlük, beceri gerekmiyor; ayak oyunları ve komploculuğun daha geçerli olduğu bir köşe kapmaca oyunu gibi siyaset.

Böyle bir ülkede yönetilen vatandaş kadar yönetimde yer alan egemen de kendini rahat hissetmez. Yılların birikimi servetler bir gecede tüketilebilir, yaşamayı değerli kılan şerefler bir günde tuzla buz olabilir, kariyerler keyfi biçimde harcanır. Bir de bakarsınız, yaşamakla ile ölmek arasında pek bir fark kalmamış.

Türkiye, "Bu kadar demokrasi bize lüks" diyenler elinde böyle bir duruma zorlandı. "Daha az demokrasiyle daha iyi bir yönetim olur" görüşünün sahipleri, ortamı çıkarlarına uydurmakta mâhir küçük politikacılardan kendilerine işbirlikçi bulmakta zorlanmadılar. Baskın irade diğer küçük iradelerin hepsini ezdi; ülkede yanlışa "Yanlış" diyecek bir muhalif güç bırakılmadı. Böyle bir ortamda ruh sağlığı mı kalır?

Hikmet Uluğbay''ın intihar girişimi, güncel sorunlar ve skandallarla ilişkili elbette; ancak, bir devlet adamının sorun çözmede en son başvurması gereken yöntemi ilk sırada düşünmesi, daha derindeki sorundan kaynaklanıyor. Ölmenin yaşamaya tercih edilmesi ancak ruhtaki bütün koruma duvarlarının yıkıldığı bir ortamda mümkündür.

Bininci defa tekrarlanıyor belki, ama olsun: Demokratik sistemin dengeleriyle keyfi olarak oynamaya devam edilirse, bugüne kadar hiç görülmemiş daha nice ''şok'' olayla karşılaşmanın önü asla alınamaz. Bizden uyarması: Yaşlı siyaset erbabının sinirleri bundan sonraki ''şoklar''a dayanamayabilir.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...