Ekrana dâvet
Fehmi KoruYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 07/04/1999, Çarşamba • Yeni Şafak Haber Merkezi
Hatırlayın: Sadece üç partinin katılmasına izin verilen 1983 seçimlerinde, seçmenin ilgisini Turgut Özal''ın başında bulunduğu ANAP''a çeken sadece o partinin ''icazetsiz'' görüntüsü değildi; tek kanallı televizyon döneminde, liderlerin katıldığı tartışma programında, eli kalemli Özal''ın ekran başarısı da belirleyici bir rol oynadı seçmenin ilgisini çekmede.
Turgut Özal''ın "Köprüyü satarım" tezine Necdet Calp''in "Sattırmam" diye mukabelesi ve bu tartışmayı ağzı açık izleyen Turgut Sunalp görüntüsü belleklerimizde hâlâ taze.
Seçim öncesinde siyasi parti liderlerinin birarada ülke sorunlarını tartışmaları Amerika''dan dünyaya yayılan bir uygulama. Başkan adaylarının hangi kuruluşun dâvetiyle biraraya gelecekleri, tartışmayı hangi kanalın yayınlayacağı, soruları hangi gazetecilerin soracağı kurallara bağlanmıştır Amerika''da. Seçmen eğiliminin birbirine yakın olduğu ortamlarda, oylar, tartışmada daha güven verici durana akar. ABD''de, başkan adaylarının tartışmalarına, neredeyse seçim kadar önem verilir.
Amerika''da çıksa bile, televizyon tartışmaları, demokratik ülkelerin hepsine yayılmıştır. Bu ülkelerin televizyonları kabloyla evlerimize ulaştığı için biliyoruz; Fransa''da, Almanya''da, İtalya''da ve İspanya''da da, seçim öncesi lider kapışmaları, belli kurallar içerisinde, âdet haline gelmiş bulunuyor...
Amerika''daki uygulamada sorumluluğu ''Kadın Seçmenler Derneği'' adlı bir kurumun üstlenmesi de açığa vuruyor ki, tartışmalar, bir halkla ilişkiler, bir propaganda unsuru değil; tersine, adayların seçmenlere karşı yerine getirmeleri gereken bir vecibe. "Aman ne iyi, televizyonda görünelim de oyumuz artsın" diye ekrana çıkmıyor adaylar; seçmen önünde sınava çekilme heyecanını yaşıyorlar. Televizyon tartışmaları, adayların veya liderlerin tâlip oldukları görevi üstlenmeye hazır olup olmadıklarını sergilemesi bakımından seçimlerin ayrılmaz bir unsuru demokratik ülkelerde.
Dikkat edilirse, 18 Nisan seçimi öncesinde, parti liderleri ve sözcülerinin katıldığı çok sayıda televizyon programı var. Liderler, kendilerini dâvet eden kanallara tek tek çıkıyor ve görüşlerini açıklıyorlar. Bazı kanallar parti sözcülerini belli programlarda biraraya getirmeyi de başarıyorlar. Ancak, parti liderlerini topluca izleyici önüne çıkartan bir program yapılamadı şimdiye kadar; ANAP lideri Mesut Yılmaz, daha propaganda dönemi başlamadan, toplu programlara çıkmayacağını açıkladığı için, bundan böyle de yapılamayacağı anlaşılıyor. CHP lideri Deniz Baykal''ın ısrarlı dâvetlerine rağmen Mesut Yılmaz tavrını değiştirmedi; o gönülsüz davranınca, diğer liderler de toplu program dâvetlerine ilgi göstermiyorlar...
Partisinin kamuoyu tarafından tanınmasına ve tek başına iktidara uzanmasına katkısı olduğu bilinen televizyon tartışmasına Mesut Yılmaz''ın gönülsüzlüğü, muhtemelen, geçen seçimde yaşadığı talihsizlikle ilgili. DYP lideri Tansu Çiller ile çıktığı tartışma programında, ANAP lideri, hem konuşmaları hem de davranışlarıyla (önüne konulan tabaktaki kuru pastaya iştahı görülmeye değerdi) puan kaybetmişti. Bugünkü "Katılmam" tavrında, o talihsiz programın etkisi olabilir.
Ancak, bu tür programlar, parti propagandası için değil, seçmen kararını etkilemek için yapılıyor. Yani, partiler ve liderleri açısından, tartışmalara katılmak bir tenezzül meselesi değil, bir vecibe. Bütün liderleri, ülke sorunlarını canlı yayında tartışırken izleyemez, performanslarını mukayese imkânını bulamazsak, seçmenler olarak, karar vermekte güçlük çekmemiz kaçınılmaz.
Tartışmaların, tuzak ihtimalinden uzak, önceden belirlenmiş belli kurallar içerisinde geçmesini istemek her liderin hakkıdır; ancak hiçbir lider, kendi paşa gönlü istemiyor diye rakipleriyle birlikte çıkacağı bir televizyon tartışmasında bilgisini ve becerisini sergilemekten uzak duramaz. Mesut Yılmaz''ın, sebebi ne olursa olsun, televizyon tartışmasından kaçmaya hakkı yok.
Özellikle ANAP örgütü ve ANAP''a oy vermeyi düşünen seçmenlerin tartışmadan kaçan liderleri Mesut Yılmaz''ı bu konuda uyarmalarında yarar görüyoruz. Rakipleriyle tartışmaktan kaçınan, izleyici karşısında sınava çekilmekten korkan lider olur mu hiç? Olursa, onun iktidara tâliplik iddiasına kim inanır?
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.