Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Hükümet, FP ve DYP''den gelen itirazlar üzerine ''tahkim'' konusunda anayasa değişikliğini öngören yasa tasarısını geri çekti. Gizli oyla yapılacak oylamada, tasarıya FP ve DYP''den de destek geleceğine inanılıyordu oysa; Meclis''te üçte iki çoğunluk bulunamayınca konuyu halkoylamasına sunmak gerekiyor.

Hükümet, dünyayla uyum sağlama gerekçesiyle savunduğu ''tahkim'' konusuna halkın olumsuz baktığını düşünüyor olmalı. Oysa, baştan beri itirazlara sebep olan bazı yanlış unsurlarından arındırılıp inandırıcı gerekçelerle karşısına çıkılsa, anayasa değişikliği halktan onay alabilir.

Bu görüşe varmamın bir sebebi var: Tahkim konusunda hükümetin yanlış yaklaşımını, konuyu ele alış biçimini her eleştirdiğimde, özellikle ''tahkim'' kavramını bilenlerin tepkisiyle karşılaşıyorum. Tepki veren insanlar, kapitülasyonlar geri gelsin istemiyorlar, tahkim kurumlaşırsa ülkeye gireceği reklâmı yapılan yabancı sermayeyle de bir ilgileri yok bu insanların. ''Millîlik'' konusunda titizlenen ve menfaat kaygısı gütmeyen kişilerin bile, hukukî ihtilâflarda yabancı hakemlerin hükümlerinin geçerli olmasına hiç itiraz etmedikleri gerçekten dikkat çekici.

Neden acaba? Ülkesini seven, millîlikleri sorgulanmayacak insanlar, neden Türk yargı sistemini devre dışı bırakan, imtiyazlarda Danıştay onayı gerektirmeyen ''tahkim'' konusuna, hiç değilse beklenildiği kadar, ters bakmıyorlar?

Bunda, elbette, yabancıları "Bu değişikliği mutlaka gerçekleştirin" noktasına getiren yargı sistemindeki köklü rahatsızlıkların payı büyük. Dâvâ yükü ağır mahkemelerde kararlar kolay çıkmıyor; özellikle ticarî ihtilâflarda zaman kaybı en büyük belirleyici. En az bu kadar ''geçerli'' bir gerekçe de, yargı düzeninde ''objektif tarafsızlık'' ilkesine fazla uyulmamasıdır; özellikle bir tarafta ''devlet'' bulunuyorsa yargının taraflı davranabileceği inancı yaygın. En itibarlı makamlarda oturan yargıçların "Cüzdanımızla vicdanımız arasına sıkıştık" şikâyetini dillendirdikleri bir ülkede, yargının gerçek anlamda adalet dağıttığı iddia edilebilir mi?

Esas hayrete düşüren, "İmtiyaz sözleşmelerinde Danıştay onayı mutlaka aransın" tavrına gelen tepkiler oluyor. Danıştay yönetimi, idareyle kişiler arasındaki hukukî ihtilâflara bakan bu anayasal kurumun üyeleri, kendilerine yönelik toplumsal itirazların farkındalar mı acaba? Lâfı eğip bükmeden durumu özetleyelim: Tahkimin beklendiği kadar tepki çekmemesinin en önemli sebebi, Danıştay''ın yetkilerinin budanmasını getirecek olmasıdır...

Danıştay''ın sağ iktidarlara sürekli zorluklar çıkardığı eski bir şikâyet. Sağ iktidarlar döneminde yolu Danıştay''a düşenler hükümet tasarruflarını iptal ettirmekte hiç zorlanmadılar. Süleyman Demirel ve Turgut Özal, başbakanlıklarında, Danıştay kararları yüzünden idarenin mefluç hale geldiğinden şikâyet edip durdular. Kökleri Osmanlı dönemine dayandığı halde, Danıştay, 1961 Anayasası''nda yer alan kurumlar arasında en zor kabul görmüş olanıysa bir sebebi budur. Bugünkü tepkisizliğin bir miktarı bu eski şikâyetle ilgili olabilir.

Ancak, Danıştay''a karşı olumsuz bakışın son zamanlarda daha yaygınlaştığı ve daha keskin bir hal aldığı görülüyor. Esas bunun sebebinin aranması ve kurumun itibar arayışına çıkması şart.

Topluma yayılan hoşnutsuzluğun temelinde bazı yeni kararların etkisi var. Hatırlayacaksınız, bir üniversitede santral memuru olarak çalışan başörtülü bir bayanın görevden alınma işlemini bozan mahkeme kararı Danıştay tarafından iptal edilmişti. Danıştay başkanı, o kararı, kamu görevi yapan herkesi kapsayacak bir kesin hüküm olarak açıkladı. Oysa, hukuk, kararlarda kişisel özellikleri göz önünde tutar; her kamu dâvâsı birbirinden farklı özellikler içerebilir. Nitekim, santral memuresi ile ilgili hükme baktığımızda, dâvâcının özelliklerinin kararda belirleyici bir rol oynadığını görüyoruz. Danıştay başkanının belli bir kişiyle ilgili kararı her görevliye yaygın gibi takdiminin idarede yaasakçı uygulamaları yaygınlaştırdığına hiç kuşku yok.

Danıştay''ın nedense üstlendiği bir sorun da, basın kartı almaya her bakımdan hak kazandıkları halde, fikirleri sebebiyle mağdur edilen gazetecilerle ilgili. Basın kartlarını, yönetmelik gereği, Başbakanlık basın yayın genel müdürlüğü gözetiminde çalışan bir komisyon veriyor; komisyon, son toplantısında, başörtüsü ve sakalı gerekçe göstererek bazı gazetecilere kart vermedi. Genel müdürlüğün itirazlar üzerine başvurduğu Danıştay işlemin doğru olduğu yolunda görüş bildirdi. Oysa, gazetecilik devlet memurluğu değildir, yani işlem yanlıştır. Danıştay''ın bu görüşü de kitleler nezdindeki itibarını artırmaya yaramadı elbette.

''Tahkim'' konusuna hükümetin yaklaşımını hâlâ bütünüyle doğru bulmuyorum, tasarı üzerinde düzeltmeye gidilmeli; ama halkoylamasından olumsuz sonuç çıkacağı endişesine kapılmanın gereksiz olduğunu bildirmek de görevim.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...