Teorisiz olmaz

Teorik temeli bulunmayan politik çizgilerin başarı ihtimalinin olmadığını görmek için RP örneği de yeterli olabilirdi; ancak MHP ile DSP''nin bugünlerde yaşadığı da aynı çaresizlik

Hayrettir, ama doğru: Refah Partisi''nin fiyakasını iki (1994 belediye, 1995 genel) seçim zaferi bozdu. Anti-demokratik özellikleri baskın 28 Şubat''ı olan-bitenden dolayı suçlayabiliriz elbette, ancak bir gerçek yine de değişmiyor: RP''nin 25 yıllık çizgisi 2000''lerin dünyasına uygun bir iktidar projesi üretemedi. 28 Şubat süreci yaşanmasaydı da, RP, siyasi iktidarsızlığı iktidara taşıdığı için tık nefes kalacağı hükümetten -biraz gecikmeli de olsa- doğal yolla ayrılmak zorunda kalacaktı.

İlk bakışta ''insafsız'' görünen bu tespitin gerçeği yansıttığını en iyi bilecek durumda olanlar bugün FP saflarında siyaset yapan kadro... 28 Şubat''ın o acımasız şartlarında, bir yandan üzerlerine yağdırılan saldırı sağanağına karşı tedbirler almaya çalışırken, bir yandan da partiye egemen zihniyetin kendilerini kıstırdığı dar siyaset alanının zorlamalarına muhatap oluyorlardı. 28 Şubat, sadece arkasında gerçekten güçlü bir ''güç odağı'' bulunduğu için değil, RP/FP çizgisi ayakta kalmaya yarayacak mekanizmalar üretmekten yoksun olduğu için de başarıya ulaştı.

FP içinden dışarıya taşan bugünkü tartışmalar, aslında, geçmiş üç yılın verdiği dersten yararlanmış olanlarla belledikleri yol dışında alternatif bulunduğuna inanmayanların kafa kafaya geldiklerini gösteriyor. Eğer sağduyu egemen olmazsa testinin kırılması kaçınılmaz...

Bu noktada güçlerin tahkimâtlarına bakmakta yarar var. Durum özetle şu: Kendilerinden ''gelenekçi'' olarak söz edilenler parti içinde güçlüler; başka partilerde sonuç aldığı bilinen delege ve örgüt hâkimiyeti ''gelenekçi'' kanatta; buna karşılık, ''yenilikçiler'' tabandan müthiş bir destek görüyorlar. Meclis grubunda ise durum ortada görünüyor... Biz işin o noktaya varacağını sanmıyoruz ama, eğer beklendiği türden bir tokuşma olur ve iş safları ayırmaya kadar giderse, ''gelenekçi'' kanadın parti içi mücadele raundunu kazanacağı belli.

''Gelenekçi'' kanadın güç politikası yapmak dışında bir manevra kâbiliyeti yok; bundan böyle de "Gözlerimin içine bak, ne demek istediğimi anlarsın" tarzı bir yaklaşımla seçmene seslenip verilenle yetinmek niyetinde oldukları anlaşılıyor. O görüşün ''iktidar'' olabilmesi epey zor; onların bunu dert yapmadıkları da belli. Esas sorun ''yenilikçi'' kanatta; kamuoyu önüne her gün değişik bir görüşle çıkıp kendilerini tartışılır kıldıkları için, süreç, onlar açısından, yıpratıcı olacaktır... Kitleler iyi formüle edilmiş ''yenilikler'' peşinden giderler; ancak kafa karışıklığı ortamında ''gelenekçiler'' üste çıkar...

''İyi formüle edilmiş yenilikler'' ile ''yenilikçi'' denilen kanat arasında bayağı uzun bir mesafe var gibi gözüküyor.

Yenilikçi kanat adına sözcülük görevine soyunanlar aslında ''sıradan'', genel kabul görmüş fikirler sıralıyorlar. ''Din devleti'' konusunda açtıkları tartışma da, ''demokrasi'' vurgulaması da orijinal olmayan görüşler... Biraz daha aynı noktalara vurgu, FP saflarında oldukları için ilgi çeken bazı siyasetçileri, ANAP ve DYP ile aynı çizgiye düşürecek, sıradanlaştıracaktır... ''Yenilikçiler'' şu ana kadar ''yeni'' sayılabilecek bir şey söylemiş değiller...

Buradaki açmaz, ''yenilikçi'' kanadın görüşlerinin teorik bir temele oturmamasıdır. Geçmişte "Demokrasi amaç değil araçtır" derken aslında klasik bir demokrasi tanımı yapıyorlardı; ama dedikleri bir teorik temelden yoksun olduğu için meramlarını anlatmada bocaladılar. Bugün de, "İslâm devleti arayışı yanlıştır" derken yine doğru bir noktayı vurguluyorlar; ama bu görüşleri de içine bir atımlık barut doldurulmuş sıkma tüfek gibi...

Dikkat edilirse, ''yenilikçi'' kanat sözcüleri, söylediklerine referans vermeleri gerektiğinde Olivier Roy veya Gilles Kepel gibi güncel Batılı yazarlara sığınıyorlar. Oysa, Türk siyasi hayatında son üç-beş yıldır tartışılan din-siyaset ilişkisi, demokrasi ve lâiklik gibi konular, Türkiye''deki aydın çevrelerin çok daha uzun zamandır gündem maddesi... Sözgelimi, şimdilerde ''İslâmiyât'' dergisi etrafında toplanmış ilâhiyatçılar, epey bir süreden beri, bu konuları İslâm ekseninde değerlendiren yayınlar yapıyorlar... ''Yenilikçiler'', kendilerini teoride müthiş rahatlatacak bu çıkışlardan haberdar görünmüyorlar... Teorik temeli bulunmayan politik çizgilerin başarı ihtimalinin olmadığını görmek için RP örneği de yeterli olabilirdi; ancak MHP ile DSP''nin bugünlerde yaşadığı da aynı çaresizlik: Yelkenini kendi rüzgârıyla şişiremeyen el pompasına muhtaç olur; pompa aynı olduktan sonra, kitleler, daha az tehlikeliyi tercih eder...

''Yenilikçiler'' keskin dönemece gelmeden bir durum muhasebesi yapmalılar...