Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Sovyetler nasıl Afganistan''dan çekilmek zorunda kaldılarsa, Ruslar da Çeçenistan''ı terk edecekler...

Geride bıraktığımız yüzyıl kimseye hiçbir şey öğretmediyse, bir konunun en kafasızlar tarafından bile idrakini sağlamış olmalı: Bir ''millet'' olabilmenin asgari şartı birlikteliğin ''gönüllü kabulü'' ile mümkündür... Sovyet sistemi başka alanlarda da çürüktü, ancak öldürücü darbeyi, Afganistan''daki askerî müdahalenin başarısızlığı vurdu. Sovyet sistemine başkaldıran Afganlar hiçbir gücün bir milletin kararlılığını kıramayacağını dünyaya öğrettiler.

Bu gerçeğin ışığında bakıldığında, Moskova yönetiminin Çeçenistan''da yürüttüğü savaşın mantığını anlamak imkânsız. Bugünkü Rusya açısından Çeçenistan Sovyetler Birliği dönemi Afganistan''ı gibi. Grozni üzerine yağdırılan füzeler vaktiyle Kâbil''i de yerle bir etmeyi hedeflemişti; Sovyet tankları, tıpkı bugün Rus tanklarının etrafa saldığı izlenim gibi, üzerinden geçtiği topraklarda canlı bırakmayacak görüntüsünü vermekteydi o sıralar... Sonucun da farklı olmayacağını şimdiden görüyoruz: Sovyetler nasıl Afganistan''dan çekilmek zorunda kaldılarsa, Ruslar da Çeçenistan''ı terk edecekler...

Ancak, bu kadar benzerlik, Moskova''daki yönetimin amacıyla ilgili olduğu kadar, gelişmeleri bir kenardan seyreden Batılı ülkelerin niyeti hakkında da kuşkular uyandırıyor. Afganlar savaştan gâlip çıktı ama esasında ''Soğuk Savaşı'' bitirip Batı sisteminin üstünlüğünü pekiştiren o galibiyet Afgan halkına çok pahalıya mal oldu. Batı, 70 yıllık savaşını Afganistan üzerinden elde ettiği kendi zaferiyle bitirdi. Bu defa da, Çeçen halkı üzerinden benzer bir sonuç alma niyetini sezmemek elde değil.

''Son Çar'' diye ünlü Boris Yeltsin''in âni istifası herkes için sürpriz oldu; bir yıl önce kimsenin adını bile duymadığı Vladimir Putin''in şimdilik vekâleten de olsa devlet başkanlığı koltuğuna yükselmesi ise kimsenin öngöremediği bir gelişme. Ailesiyle ilgili sıkıntılar Yeltsin''in ömrünü kısaltmış olabilir elbette, ancak Putin''in bütün rakiplerinin önüne geçmesinde Çeçen Savaşı en belirleyici rolün sahibidir... Bugün savaşı sürükleyen de Putin''in generallerin arkasına koyduğu irade ve destek; buna hiç kuşku yok.

Çeçen Savaşı daha şimdiden Moskova''daki yönetimi ''Son Çar''ı gözden çıkarıp yerinden edecek derecede derinden etkilediğine göre, savaşla planlananların ilk raundu sona ermiş demektir. Bundan sonraki raund, büyük ihtimalle, ABD''nin başını çektiği Batı cephesinin Rusya''ya yönelik hesaplarıyla ilişkili senaryonun sahneye konulması olacaktır. Grozni''nin üzerine yağan füzeler, Kâbil''in Sovyet sistemini dize getirmesine benzer bir etkiyi Rusya''da sağlayabilir. Belki de istenen, Yeltsin''in yeterli olmadığı daha köklü bir değişimin Putin''in mâhir ellerinde gerçekleşmesidir.

İlk bakışta, Putin''in ''şahin'' görüntüsü ve KGB içinde yoğrulmuş kişiliği, Batı''nın beklediği türden bir misyon için ters düşermiş gibi. Oysa, son zamanlarda yaşanan benzer siyasî altüst oluşlardan biliyoruz, en köklü değişiklikler en ters kişiler eliyle daha kolay hayata geçiriliyor. Seleflerinin cesaret edemediğini, radikalliği müsellem Putin, bilinen kimliğiyle daha rahat yapabilir. Emeklilik yaşını yükseltme girişimi DSP''den başka bir partinin iktidarında başarılı olabilir miydi? "Öcalan''ın idam edilmemesi" iktidardaki MHP eliyle daha kolay sağlanabilir. Putin de bizdeki gelişmelere paralel bir misyonun sahibi neden olmasın?

Tabii, bütün bu hay huy içerisinde olan, tepelerine füzeler düşen Çeçenler''e oluyor. Başkalarının kanlı (ve çoğu kere kirli) hesapları içerisinde onlara biçilen rol sınırlı; ancak hayatlarını kaybeden, kültürel mirasları yok edilen onlar... Eğer buraya kadar çizdiğimiz paralellikler gerçeği yansıtıyorsa, Afganistan''da olduğu gibi, sonunda özgürlüklerini kazanacak olmaları onlar için bir teselli yerine geçebilir...

Yepyeni bir yüzyılın başında bu tür Şekspir trajedilerine gönülsüz seyirci olmak insanın yüreğini daraltan bir etkiye sahip.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...