Amerika"daki sel ve tayfun felaketlerinin en büyüklerinden biri 2008 yılında yaşandı. New Orleans"taki sel felaketine ilk ulaşan kurum hangisiydi?
Amerikan deniz piyadeleri değildi; polis, etfaiye ve ilk yardım ekipleri de değildi.
İlk ulaşan yardım ekipleri Walmart"ın elemanlarıydı. Lojistik yönü en güçlü kuruluşlardan olan ve dünyanın en yaygın marketi, sel felaketinde de kendi farkındalığını göstermişti.
Afete hazırlıklı olmanın ve afet yönetiminin en güzel örneklerinden biridir bu.
Hafta sonu Afet Yönetimi Fuarı vardı ve beni de panellerden birine konuşmacı olarak davet ettiler. Orada yapmak için hazırladığım konuşmanın özetini sizinle paylaşmak istiyorum.
Afet dediğimiz şey, beklenmeyen ve olumsuz sonuçlar doğuran herşeydir. Kimyasal silah, biyolojik savaş, salgın hastalıklar, nükleer saldırı birer afettir. İlla tabiattaki deprem, sel, tayfun gibi olaylarla sınırlı tutmamak gerekiyor.
17 Ağustos 2009"da Taipei"de bulunuyordum. Sabah saat 8 gibi kahvaltı masasındaydım. Otelin 10. katında arkadaşımla otururken ona bir 10 yıl önceyi hatırlattım.
Saat farkını da düşünerek, "10 yıl önce tam bu saatlerde Türkiye"de deprem olmuştu" dedim. Arkadaşım, hiç deprem yaşamadığını söylediği anda, bina sallanmaya başladı.
Arkadaşın rengi gitti, titremeye başladı. Masadan kalkıp kaçmak istedi. Tuttum, otur dedim. Etrafına bak, kimse panik yapmıyor...
Sık sık depremlerin yaşandığı Tayvan"da, herkes hazırlıklıydı. Afet yönetimi konusunda deneyimli ve bu kadarlık bir depremin sonuçlarının sınırlı olacağına inanıyorlardı.
Afet yönetiminde birinci kural, psikolojik olarak kişilerin hazırlanmasıdır.
Bilinçli, psikolojik telkinlerin yapıldığı ama işi paranoyaya vardırmayacak bir toplum oluşturmalıyız.
NatGeo kanalında "Kıyameti Bekleyenler" belgeseli var. Amerika"da pekçok kişi komplo teorileri ve yaşadıklarından ürkmeye başlamış durumda.
Kimi nükleer saldırıdan, kimi uzaylılardan, kimi herkesten korkar hale gelmiş. Kendi sığınaklarını yapıyor, yiyecek stokluyor ve savaşmak için hazırlıklar yapıyorlar.
Aslında bu programlardan çıkan sonuç şu: Paranoyak derecede hazırlık yapılmasına karşın, yine de kalıcı ve barışılı bir sığınak yapılamıyor. En fazla üç beş yaşayabilecek bir ortam oluşturuluyor.
Peki, afet yönetimi dediğimiz süreci nasıl yöneteceğiz?
Afet yönetimi inisiyatifi halen valilik ve belediyelerin elinde. Kızılay, Kimse Yok Mu, Deniz Feneri, AKUD gibi kuruluşlar da ciddi hazırlık içinde. Bunlar yetmez. İşin farklı boyutlarına da bakmak gerekiyor.
Kimyasal silah ve salgın hastalıklarla ilgili hala yeterince bilgilendirilmiyoruz. Madem ekonomi köşesindeyiz; işin şu boyutuna da değinmeliyiz.
Kentsel Dönüşüm önümüzdeki 10 yıl gündemimizde olacak. Deprem kuşağındaki evlerin yıkılılacak, post modern şehirler yapılacak. Şimdiye kadar bende bıraktığı izlenim, tam bir hayal kırıklığı...
İleride daha makul sistemlerle gündemimizde kalmaya devam edecek.
Kentsel dönüşümle birlikte DASK yani deprem sigortası sorununu da halledecek bir sistem kurulmalı. Bireysel Emekliliktekine benzer bir tarz oluşturulabilir.
Afete maruz yerler veya deprem saikiyle binalar yıkılacak ama molozlar ne olacak?
Sadece İstanbul"dan 5 milyon ton moloz, çöp, inşaat artıklarıyle denizi dolduramazsınız, doğal alanlara boşaltamazsınız. Aksi taktirde doğal hayata en az deprem kadar kalıcı sonuçlar bırakırsınız.
Ulaşım her açıdan öncelik arz ediyor. Araçların, insanların ulaşımı kadar iletişimin de kesintisiz yürümesi gerekiyor.
Ankara"da Esenboğa Havaalanı yolu gibi trafik ışıksız, transit yollar her şehir için zorunludur. Hele İstanbul için birkaç tane gerekiyor. İhtiyaç ulaştırılmayacaksa, bunun depolarda durmasının anlamı var mı?
İletişimin kesilmemesi için GSM operatörleri kriz ekipleri bulunduruyorlar. Van Depreminde cep telefonlarından iletişimin kesilmemesi ve iletişime destek sağlanması başarılı bir uygulamadır.
Cep telefonlarından daha sağlıklı iletişim için "ilk yardım app" anlamında bir uygulama yapılmalı. Bu yazılım içinde, afet ortamı bilgileri, yardıma ihtiyaç duyanların yer ve konumu, ihtiyaç listeleri, mesajları gibi bilgiler interaktif ve eş zamanlı paylaşıma açık olmalı.
Kayıp listesi, acil çağrı listesi, yol ve hava durumu, twitter ve sosyal grupları gösterecek bu uygulamaya GSM operatörleri de Kızılay da sahip çıkmalıdır.
Bütün dünyada afet yönetimi ve hazırlığı her gün daha geniş ilgi görmektedir. Bu açıdan çadırdan, giyime tekstil ürünleri, ayakkabıdan, kişisel aksesuarlara kadar pekçok şeyin üretilmesi ve sektörünün hazırlanması gerekiyor.
Belediye ve itfaiye ekipmanları üreten pekçok şirketimiz bu alanda araç ve ekipman hazırlıyor. Ayrıca ihracatı da yapılıyor.
Teknik tekstil ürünler üretilmeli ve termal giysilerden, serin tutan trikolara kadar pek çok alanda Türkiye bir üretim merkezi olmalıdır.
Afete hazırlık ile savaşa hazırlık paralellik gösterir. Başımıza gelmemesi için yaptığımız duanın bir fiili boyutu da yukarıda bahsettiğim hazırlıklardır.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.