AVM gerçeği üzerine
Fikri TürkelYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 24/01/2014, Cuma • Yeni Şafak Haber Merkezi
AVM''lere daha fazla gidiyoruz ve daha fazla süre geçiriyoruz ancak AVM''lerdeki harcamalarımız düşüyor.
Alışveriş Merkezleri Yatırımcıları Derneği (AYD) tarafından ''Müşteri Mercek Altında'' adıyla yapılan algı araştırmasının özeti bu.
AVM''ler Türkiye''nin en çok tartışılan kurumlarından başında geliyor. Özellikle İstanbul''da sektörle ilgili olumsuz yargı daha fazla. İşin diğer tarafında ise onlarca yeni AVM projesi devam ediyor.
Olaya daha net bakabilmek için fotoğrafın çerçevesini genişletelim, işin özüne de mercek uzatalım...
Uzun süredir Amerika''da yaşayan bir işadamı arkadaşım arada paylaştığı bilgilerden birini dün gönderdi. 2013 yılında ABD''deki AVM''lerde alışveriş oranı yüzde 3 civarında düşmüş. Bu tarihte ilk kez oluyor.
Şaşırtıcı değil mi? Tam da ekonominin iyileştiğine dair haberlerin geldiği dönemde bu rakam önem kazanıyor.
Amerika''da en çok üzerinde durulan iki endeks var. Bunlardan biri Hizmet Endeksi (PMI) diğeri de Gayrimenkul Endeksi''dir.
Türkiye''de Hizmet Endeksi maalesef yayınlanmıyor. Döviz kurları, enflasyon rakamları ve faizlerle ilgili rakamların bu kadar öne çıkmasının bir sebebi de bu olabilir.
Gayrimenkul Endeksi konusunda aylık olmasa bile veriler paylaşılmaya başlandı. TÜİK, GYODER emlak fiyatlarının yanı sıra inşaat maliyetleriyle ilgili bilgileri paylaşıyorlar.
Bunun yanı sıra Tüketici Güven Araştırmaları, AMPD''nin Perakende Harcamaları ile piyasayı takip etmeye çalışıyoruz.
Bu noktada yılda 60 milyar lira büyüklüğe sahip AVM pazarında olanları detaylı şekilde incelemekte fayda var. Hem sektörle ilgili eleştirilerin arkaplanına inilmiş olur, hem de hızla gelişen sektörün geleceğine ışık tutulmuş olur.
ABD''deki alışveriş merkezlerinde niye yüzde 3''lük bir düşüş yaşandı?
Çünkü internet ilk önce doğduğu yeri etkiliyor. Online dediğimiz satış alanı perakendede eksen kaymasına sebep oluyor. Aynı etkiyi Türkiye''de de yaşamaya başladık.
Gelelim AYD''nin GFK''ya yaptırdığı Müşteri Mercek Altında araştırmasına:
. AVM''ye kadınlar (yüzde 63) daha çok gidiyor. Kadınlar cumartesi, erkekler pazar gitmeyi daha çok tercih ediyor. Ancak son dönemde gençlerin gidişindeki artış daha fazla. Ayda AVM''ye gitme oranı 5,6''dan 6.5''e yükseldi.
. Ancak bu alışverişin arttığı anlamına gelmiyor. Alışveriş dışında gitme oranlarında en büyük sebep ise çocuklar ve sinemaya gitme amacında artış görülüyor. AVM sadece alışveriş anlamına gelmiyor: Gezmek, yemek ve arkadaşlarla buluşmak için de tercihte önemli mekan haline geldi.
. AVM''ye gitme sıklığının yanı sıra orada kalma süreleri de arttı. 2,3 saatten 2,6 saate çıkmasının ardında gençlerin payı büyük.
. Büyükşehrin tipik özelliklerinden biri de dışarda yemek oldu. 2012 yılında ayda 6 kere dışarda yemeğe çıkarken, 2013 yılında ayda 7 kere çıkmaya başladık. Ve her seferinde 21,6 lira harcamaya başladık.
. İşin ilginç tarafı AVM''lerde durum farklı. Ayda bir önceki yıla göre 2013''te AVM''de yemeğe çıkma sayımız ayda 3''ten 2''ye indi. Dahası AVM''lerde kişi başı yemek harcamamız 6 lira daha düşük seviyede.
. Hem daha ucuz hem daha kaliteli olmasına karşılık cadde yemek yerlerinin tercih edilmesini AVM''ler düşünmeye başlamıştır mutlaka.
. Aslında gıda AVM''lerin zayıf yönlerinden biri kabul ediliyor. Müşteriler yakın, esnaf sıcaklığı olan mekanları tercih ediyor...
. Özellikle cadde süpermarketleri ile indirim marketleri gıda ürünlerinde yüzde 66 oranıyla açık ara fazla tercih ediliyor.
. Ayakkabı, giyim -kuşam, elektronik eşya, kozmetikte AVM tercih edilirken; caddedeki mağazalarda gıdanın yanı sıra kitap, kırtasiye ve müzik ihtiyaçları için tercih ediliyor.
Cadde mi AVM mi? diye bakıldığında AVM''lerin olumlu yönleri şöyle sıralanıyor: Çocuklar açısından güvenli, itimat edilir, zamandan tasarruf sağlıyor, çeşitlilik sunuyor, kaliteli ürün ve hizmetler ile rahatlık başta geliyor.
Buna karşılık olumsuz algılar da şöyle sıralanıyor: Gereksiz tüketime yönlendiriyor, kalabalık, gürültülü, basık ve havasız ile yorgunluğa sebep oluyor... Kamuoyundaki tartışmalara rağmen bir önceki yıla göre memnuniyet oranı dört puan artarak yüzde 88 olmuş. Anadolu''daki memnuniyet oranları İstanbul''a göre çok daha yüksek noktada. Anadolu''da memnuniyet oranlarının yüksek çıkmasının sebepleri araında; statü tercihi, gayrimenkul fiyatlarına olumlu katkısı, esnafın kendini toparlamasına sebep olması ve çeşitlilik sunması gösteriliyor. Bütün bunlardan şu sonuçları çıkarabiliriz: AVM gerçeği kendini hissettirecek ve yeniler yapılmaya devam edilecek. Ancak yarı kapalı olanların yanı sıra çocuklar ve gençlerin alışveriş dışındaki ihtiyaçlarına cevap veren yaşam alanı olanlar artacak.
Anadolu''daki memnuniyet sebebiyle Ankara ve İzmir yerine taşrada yatırımlar hızlanabilir. En önemlisi düşen harcamalar için Amerika''da olduğu gibi Türkiye''de çareler aranmalıdır.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.