Ekmeğinize sahip çıkın!
Fikri TürkelYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 02/10/2012, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Fırıncılar, ekmeğe zam yapacaklarmış. Doğal gaz ve elektriğe zam gelince onlar da harekete geçmiş ve maliyet hesabı yapmaya başlamışlar.
Ekmeğin sadece zam yapılınca gündeme gelmesinden rahatsızlık duyuyorum. Türk halkının temel beslenme gıdası olan ekmek, daha köklü konumlandırmalar ve yapılanmalar beklemektedir.
Türkiye"de ne kadar ekmek üretildiğini maalesef bilmiyoruz. Simit, poğaça, pide gibi unlu mamullerin envanteri de bilinmiyor ve ekmek istatistiklerini etkiliyor.
Türkiye"deki ekmek pazarının 6 milyar, İstanbul"un 1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Sadece İstanbul"da günde 12 milyon ekmek tüketiliyor. Bu ekmekler için 4 binden fazla fırın var. Bunun diğer anlamı şu: 1 -2 bin ekmek bile üreten fırınlar var. Yani, fırınlar kapasitelerinin yüzde 50"sini bile kullanamıyor.
İstanbul"daki ekmek ihtiyacının yüzde 13"ünü Halk Ekmek karşılıyor. Sektörün öncüsü olma iddiasındaki Halk Ekmek şirketinin yanı sıra yeni gruplar var ve çok başarılı işler yapıyor. Ama yetmiyor...
Bu arada günde 1 milyon ekmeğin israf edilerek çöpe gittiğini de unutmayalım. Başka hiçbir suçumuz olmasa bile, bu vebal bize yeter.
Daha sağlıklı bir ölçüm de un tüketimidir.
Türkiye"de kişi başına yılda 150 kilo un tüketiliyor. Başka bir hesapla, yılda 10-11 milyon ton un tüketiliyor. Bunun için 15-16 milyon ton buğday gerekiyor. Geçen yıl Türkiye"de 20,5 milyon ton buğday üretimi gerçekleşti. İklim etkileri sebebiyle de bu yıl 19,5 milyon ton buğday bekleniyor.
Yani Türkiye, buğday açısından kendi kendine yeten ülkelerden biridir. Ancak Türkiye, en fazla unlu mamuller ihraç eden ilk iki ülke arasında bulunuyor. Bunun için mevcut buğdaylar yetmiyor ve buğday ithal eden bir yönü de bulunuyor.
Ekmek kendi içeriği ile de gündeme gelmelidir. Malum şimdi tam buğday ekmeği, beyaz ekmek ikilemi var. Ocak ayında Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği yayınlandı. Obezite ve hijyen pek çok alanda yeni yaptırımlar gerektiriyor. En fazla tüketilen gıda için de bu esas. Bu bağlamda ekmeğin tuzunu azaltmak ve ekmeği ambalaja koymak kadar normal bir şey olamaz.
Tebliğ yayınlandı ve Temmuz"da yürürlüğe girecekti. Tuz ve ambalajın yanı sıra tam buğday ekmeğinin de satış reyonlarında mutlaka bulundurulması gerekiyordu. Bu da olmadı.
Ekmek tebliği niye uygulanmıyor, halk sağlık ve düzenli beslenmesine niye sahip çıkmıyor şeklinde fazla soru ile ortalığı germek istemiyorum.
Gıda Kodeksindeki tanımlamalar, ''ekmeğe zam'' söylentilerinden daha çok ilgilendirmeli hepimizi.
Yeni yükümlülükler fırıncılar için yeni maliyetler gibi görünse de, ekmek ve unlu mamuller sektöründe yeni yatırım ve fırsatları da gündeme getirecektir. Nasıl mı?
Türkiye"nin her yerinde ''Trabzon Ekmeği'', ''Vakfıkebir Ekmeği'' gibi tabelalar görüyoruz. Konuyu unlu mamuller olarak açarsak başka sloganları da görürüz: Samsun Pidesi, Karadeniz Pidesi, Eyüp Simidi, Afyon Haşkeşi vs.
Tebliğe göre, ekmek ve unlu mamullerde coğrafi işaretler kullanılamayacak. Yukarıdaki bazı coğrafi işaretler için yerel yönetimler ve mesleki odalar başvuruda bulunmuşlar. Bazıları sahipsiz görünüyor.
Coğrafi işaretler bazı ülkeler için büyük gelir kaynaklarından biridir. Fransa peynir ve ekmeği için coğrafi işareti kullanım hakkını bir bedel karşılığı yaptırmaktadır. Buna göre Vakfıkebir İlçesi veya Trabzon Valiliği, Türkiye"nin her yerinde ekmeği ile ilgili tabela ve etiket kullanımlarından bir bedel kazanma hakkına sahiptir. Onlar sahip çıkmazsa Belediye ve Ticaret Odaları bu hakkı kullanabilir.
Karadeniz Pideleri her satış noktasında aynı standartta ve kalitede mi? Ya Vakfıkebir Ekmekleri, çocukluğunuzda, Trabzon"da yediğiniz tadı taşıyor mu?
Etrafınıza bakın veya ekmek aldığınız bakkala, fırına, market raflarına bakın! Tam buğday ekmeği, kepekli ekmek veya ambalajlı ekmek görüyor musunuz?
Ağızımızın tadı bozulmasın, ekmeğinize sahip çıkın!..
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.