Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
49

Bildirimler

Her iktidarla birlikte, hükümet ve işadamları arasındaki ilişki sorgulanır. "Demirelci, Özalcı patronlar" ifadesini geçmiş dönemlerde çok duyduk. Aslında bunu sorgulayacak en önemli belge "İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu" listesidir.

İstanbul Sanayi Odası (İSO), haftaya 500 büyük sanayi kuruluşunu açıklayacak. 1969 yılından beri açıklanan bu listeye bakıp, yıllar içinde hangi sektörlerin ve grupların öne geçtiğini görebilirsiniz.

Listeyi incelerken dikkat ettiğimiz noktaların başında ciro büyüklüğü, karlılık ve büyümede gösterdiği sıralama geliyor. Enflasyonun yüksek olduğu eski yıllarda faaliyet dışı gelirlere dikkat çekilirdi.

İSO"nun listesi sadece sanayi şirketlerini gösterdiği için ticaret ve finans kuruluşları için Fortune veya Capital dergilerinin listelerine de bakmak gerekiyor. Amaç parayı takip etmekse, asıl kazancın olduğu yer banka ve ticaret şirketleridir.

Aslında bu listeleri bir de vergi gelirleri bakımından da sıralanması gerekiyor. Sonuçta karlılığı etkileyen sebeplerin başında vergi geliyor.

İhracata bağlı bir büyüme stratejisi önümüzdeki yıllarda da bir zorunluluk olarak görülüyor. Bunun için TİM"in hazırladığı "En büyük ihracatçılar" listesine bakmak gerekiyor. İhracat, kâr ve vergi kadar önemlidir.

Listedeki en büyük ilk ayrım "kamu ve özel sektör şirketleri" olacak. Ardından listedeki "Koç ve Sabancı" şirketleri sayılacak. Bir sonra da "Anadolu"nun yükselen şirketleri" veya "yeni eğilim sektörler" belirlenecek.

Aslında bunları yazmamın asıl nedeni şu: Gezi Olayları ile bazı şirketlere karşı tavır alındı. 28 Şubat sürecinde de benzeri bir tepki oluşmuştu. Bu konularda konuşmak için 500 Büyük listeleri iyi incelenmeli ve geçmiş yıllarla kıyaslanmalıdır.

Geçmiş yıllar listeleri için birkaç hatırlatma yapalım.

2011 yılı başında, bankalar karlılıklarının düşeceğini açıkladılar. Geçen yıl gördük ki 2011, bankalar için kârlılık patlaması yaşadığı bir dönem oldu. Bankalar hala ağlamaya devam ediyorlar… Sadece bankalarda değil, dünyadaki ekonomik durgunluğa rağmen son yıllarda büyük şirketlerde kârlılık artışları bu yıl da sürecek.

2013"ün ikinci çeyrek kârlılıkları da açıklanmaya başladı. Aynı tablo devam ediyor…

Listedeki asıl önemli gerçek ise, kamunun ağırlığının özellikle sanayi şirketlerinde azalmaya devam ediyor olması. İlk 50 arasında elin parmakları kadar şirket kaldı. Büyükler listesindeki ticaret ve enerji şirketlerinde kamu kendini hala gösteriyor.

Kamu listesi, önümüzdeki dönemin özelleştirme listesi anlamı da taşıyor.

Bir de Gübretaş, Konya Şeker, Oyak gibi bazı meslek örgütlerinin şirketleri de listede bulunuyor. Bunları da kamu listesine koymak gerekiyor.

Hangi listeye bakarsak bakalım Koç Grubu"nun ağırlığı kendini gösteriyor. Tüpraş, 40 milyarı aşan cirosuyla, önümüzdeki beş on yıl daha liste başı olmayı sürdürecek görünüyor. Tofaş, Ford, Arçelik, Aygaz yine ilk 10 arasında yer alacak.

Hem iktidar ile aranda polemik olsun, hem de her dönem listede kalma becerisi göster… İncelenmeye değer bir durum.

Listeden düşenler, girenler de incelenmeye değer… Ancak resmi daha geniş görmek gerekiyor.

70"lerin sonunda Çavuşoğlu-Kozanoğlu Grubu vardı. Girmedikleri alan kalmamıştı.

80"lerde başta Kastelli ve hayali ihracatçılar olmak üzere kimlerin yıldızı parladı.

90"larda Bayındır Grubu veya Uzanlar neredeyse her sektörde varlığını göstermişti.

Bu grupları da incelemek gerekiyor. Hangisi siyasi sebeplerle hangisi bireysel hatalarla silinip gitti. Bence çoğu bireysel hatalarının karşılığını buldu.

Bir başka nokta ise, patronlar ile şirketleri karıştırmayalım. Çoğu zaman patronlar geçici, şirketler kalıcıdır. Patronu ne kadar politik tavırlar içinde olsa da, şirketlere siyasi bir gözle bakılmamalı.

"İSO 500 Büyük" listesi önemli ve iyi incelenirse, pekçok polemiği de ortadan kaldırır.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...