En uzun yıla hazır olun!
Fikri TürkelYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 27/12/2013, Cuma • Yeni Şafak Haber Merkezi
Her yıl sonu muhasebesinde, "Ne yıldı be?" diye hayretimizi ifade ederiz...
Bu yıl da öyle oldu. Ya 2014 nasıl olacak?
Dünya tarihinin en uzun yılına hazır olun, diyorum. Sadece siyasi sebeplerle değil ekonomiden bahsediyorum...
3"lü yıllar Türkiye"ye için sıkıntıların doğduğu yıllar oldu. Ama sonraki yıl daha da şiddetli oldu hep. 3"lü yıllarda alınan kararların sonuçları ve algıların oluşumu 4"lü yıllarda görüldü.
1953, Kore Savaşı"nın en şiddetli dönemiydi. Yine Dumlupınar Denizaltısı Çanakkale"de o yıl battı.
1963"te Talat Aydemir darbe teşebbüsünde bulundu...
Aynı yıl, Türkiye için planlı döneme geçiş yılı olarak da kabul edilebilir.
1973"te petrol kriziydi ve bütün dünya için yeni bir çağ başladı denebilir.
Türkiye için bir ilk olan sağ ve sol partiler yani Bülent Ecevit ile Necmettin Erbakan hükümeti icraata da o yıl başladı.
Ertesi yıl Kıbrıs Harekatı oldu. Dünyanın pekçok ülkesi Türkiye"ye ambargo uygulamaya başladı.
1983 Aralık ayında seçimler oldu ve Turgut Özal"la kabuk değişimi yaşamaya başladık. İcraatlarını ortaya koymaya tabii ki 1984"de başladı.
1993"ün ilk günlerinde ABD Başkanı Bush ve Rusya Başkanı Yeltsin, nükleer silah indirimi anlaşması imzaladı.
Dünyada silah indirimi yapılırken, bizde faili meçhul cinayetler başladı. Jandarma Komutanı Eşref Bitlis"in yanı sıra akademisyen ve her kesimden cinayetler ardı arkası Türkiye"deki yapıyı sarstı.
Sivas"ta Madımak Oteli yangını ve Erzincan"da Başbağlar Katliamı da bu yıl oldu.
1993"ün Nisan ayında ise Turgut Özal"ın vefatını yaşadık ve sıkıntılı günler daha da arttı.
1994"te ekonomik kriz ve 4 Nisan Kararları"nı gördük.
Ak Parti 2002 seçilerinde başa geçti ama 2003"te Recep Tayyip Erdoğan Başbakan oldu ve yeni bir dönüşüm başladı.
2013 bütün dünyada yeni bir Türkiye algısının öne çıktığı bir dönem olarak hatırlanacak. Maya Takvimi tarihi 2012"de bitiriyordu. Mayalar niye böyle dedi, sonrası için ne hayal etti bilemem ama 2013 yeni bir dönemin izlerini taşıyan bir yıl oldu.
Önümüzdeki yıl ekonomide nelerin beklediğine bakmadan önce, 2013 yılının en önemli olaylarına bakmakta fayda var.
2008 yılı krizi, ekonomideki olayları belirlemeye devam ediyor. En başta FED"in başına getirilen Janet Yellen"nin seçiminden Japon Başbakanı Shinzo Abe"ye kadar pekçok olayı krizle ilişkilendirebilirsiniz.
Bu arada FED Başkanı Yellen, IMF Başkanı Cristine Lagarde, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping"in eşi Peng Liyuan, Almanya Başkanı Angela Merkel gibi kadınlar dünya gündemini belirlemeye devam edecek. Yellen, Nobel Ekonomi Ödüllü bilimadamı George Akerlof"la evli.
FED Başkanı"nın kararları 2014 yılında da kendisini gösterecek ve ekonominin belirleyici unsurlarından olacak.
Ekonomiyle doğrusal bağı olmamakla birlikte Mandela"nın ölümünden Filipinler kasırgasına, hükümet revizyonundan Suriye olaylarına kadar herşey ekonomiyi etkiliyor. Herbiri de yılın olayları arasında gösterilebilir. Bu yıl tayfunları, Kuzey Buz Denizi"ni ve çevresel etkileri çok konuştuk, önümüzdeki yıl da iklim değişiklikleri gündemimizi işgal etmeye devam edecek.
ABD"nin Ulusal Güvenlik Ajansı" nın (NSA) eski çalışanı Edward Snowden"in kurumun faaliyetleri ile ilgili ifşa ettiği belgeler, uzun vadede uluslararası ilişkilerin odağında olacak.
Türkiye ölçeğinde havaalanı, kanal, nükleer santral projeleri yılın enleri arasında olmakla birlikte önümüzdeki yıllarda da ekonomi gündemini belirlemeye devam edecek.
Gelecek tahminleri konusunda ilk bakmamız gereken veriler, Orta Vadeli Plan hedefleridir. Ayrıca küresel etkiler sebebiyle IMF"in tahminleri ile kontrol etmek gerekiyor. Buna göre, yüzde 3 ila 4 arasında bir büyüme tahmini yapılıyor. 2014 için OVP yüzde 4 derken IMF yüzde 3,5 öngörüyor.
Benzer bir tahmini de Türk akademisyenler yapıyor. Ekonomi hocaları için en büyük risk hala cari açık görünüyor. Merkez Bankası"nın başarılı bir program izlediğini düşünenler de çoğunluğu oluşturuyor. Yüzde 42"si "iyi" derken yüzde 32"si de Merkez Bankası politikalarına "normal" diyor.
Bir de reel ekonomiye bakmak gerekiyor. Dünyadaki şirket devirlerindeki en önemli olay, Microsoft"un Nokia"yı alması olduğu söylenebilir. Aynı şekilde Blackberry"nin krize girmesi ve Instagram"ın Facebook tarafından satın alması ilkler arasında gösterilebilir.
Bu yıl da benzeri satın almalar yaşanabilir. Kulislere göre Apple, Sony için bir teklif yapabilir. Çünkü Apple donanımda daha fazla yer almak istiyor. Benzeri satın alma hamleleri Google tarafından da gerçekleşebilir.
Eğer sözkonusu olan gelecekse, her türlü sürprize hazır olmak gerekiyor. Geçen ay bahsettiğim sanal para Bitcoin 2014"ün en çok konuşulan ekonomik kavramları arasında olmaya devam edecek. Petrol, altın gibi bazı ticari emtealar Bitcoin cinsinden fiyatlanabilir.
Avrupa"da krizin derinleşeceği, Amerika"nın ise kısmi nefes alması bekleniyor. Bu bağlamda Fransa, İtalya gibi ülkeler beklenmedik hamlelerle krizi arka plana itebilirler. Son günlerde Fransa"nın Afrika ülkelerine müdahalesini bir de böyle okumak gerekiyor.
İstanbul Finans Merkezi hedefini unutmayalım. Ancak bu yarışta Güney Afrika (Cape Town), Çin (Shangai), Rusya (Moskova)ve Dubai de var. Bu şehirlere dikkat etmek gerekiyor.
Eğer sevdiğiniz topraklardaysanız, fırtınalar sizi toprağınıza daha da bağlar. 2014 yılında da öyle olacak...
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.