Dünyadaki en büyük afet kuraklıktır. Ne deprem, ne de savaş kuraklığın doğurduğu felakete erişemiyor.
Küresel bir pazaryeri ve dış ticaretle birbirine bağlı olan ülkeler kuraklık karşısında en büyük olumsuz etkiyle karşılaşıyor. Amerika Başkanı Barack Obama, geçen ay kuraklık etkileri üzerine Kaliforniya bölgesine ziyaret yaptı. Kuraklık birkaç eyalet için ciddi sinyaller veriyor.
Bu yıl yağış azlığı sebebiyle konu spekülasyona yol açmaktadır. Geçen hafta Mersin"e gittiğimde, Arbel"in ve Ulusal Bakliyat Konseyi Başkanı Mahmut Arslan"a konuyu sordum. Dünyanın en büyük mercimek şirketi olan Arbel"in Kanada, Amerika ve Avustralya"da fabrikaları var. Türkiye"den ve yurtdışından gelen kuraklık raporları ve kişisel beklentilerine yönelik tahminlerini aldım.
Mahmut Arslan, kesin tahminler için Mart ve Nisan yağmurlarının beklenilmesi gerektiğini söylüyor. Ayrıca değerlendirme yaparken yer altına ekilen tohumlu ürünler ile meyvecilik gibi toprak üstü ürünleri ayırmak gerektiğini hatırlatıyor.
Her ne kadar kuraklık etkileri görülmeye başlanmış olsa bile, topraktaki nem oranının yağmur azlığına rağmen istenilen oranlarda olduğunu belirtiyor.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı geçen ay Antalya"da Kuraklık ve mahsul tahminleri için bir toplantı düzenledi. Burada elde edilen bilgilere ulaşamadım ama bazı ipuçları elde ettim.
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sadece hava yapmanın yanı sıra zirai tahminlerde bulunmak görevi var.
Büyük çiftçiler Türk Meteorolojisinden tahminleri erken alamadıklarından da şikâyet ediyorlar. Bu yüzden Amerika ve Kanada gibi küresel ticarette etkin olan ülkelerin tahminlerini de takip ediyorlar.
Hububat, bakliyat ve yağlı tohum ihracatçı birlikleri kendi ihtiyaçları için tohumculuk konusunda çalışma yapmak maksadıyla İTAŞ adlı bir şirket kurdu. İTAŞ"dan Hakan Öziç"in de konuyla ilgili bir raporu bulunuyor. Türkiye"nin her yerinden alınan tahminlerle oluşan raporun bir özetini de burada sunuyorum:
. Bundan sonra her şey yolunda gitse bile yüzde 10 – 15 verimde düşüş yaşanabilir.
. Eskişehir Çorum kesiminde soğuk zararına ve tohum çürümesine bağlı olumsuzluklar var. Soğuk zararı kar yağışı olmadığı için tüm iç Anadolu"da var.
. Doğu Anadolu''da çok kar yağmış. Normalde çok kar yağışı maviküf diye bir hastalık çıkarır.
. Çukurova bölgesi problemli bölgelerden biriydi ancak üreticiler suladığı için olumsuz etki nispeten de olsa ortadan kalktı diyorlar.
. Güneydoğu bölgesinde de yağış az ama tarımsal olarak kuraklık henüz başlamadı.
. Mercimek çıkışlarında çok büyük problem yok. Mart ayı yağışları nisan başına kadar verimliliği belirleyecek. Bölge soğuk bir kış geçirmesine rağmen makarnalık buğdaylar zarar görmedi.
. Meteorolojik kuraklık devam ederse tarla bozup nohut gibi ürünle yönelenler olabilir. Fazla yağış, mercimek için ot problemi ve yatmaya sebep oluyor.
. Makarnalık buğdayda Güneydoğuda yağış az olsa da herkes mart ayını bekliyor.
. İç Anadolu"da ise hem ekmeklikte hem de makarnalıkta yüzde 10-15 verin düşüklüğünün olacağı düşünülüyor.
. Fasulyeyi değerlendirirsek; hem sulama göllerinde hem de toprak altı sularda düşüş var. Ekim dönemine kadar yeterli yağış gelmezse sulamada problemler doğabilir. Aynı zamanda fasulyeye alternatif pancar patates gibi ürünlerinde ekimi sulama suyu ihtiyacını artıracaktır.
. Malum geçen ay fasulye fiyatları üzerine spekülasyon yapıldı. O sebeple bu yıl fasulye çok ekilecek ve tohum problemi var. Çiftçi ne bulursa tohum yapacağı tahmin ediliyor.
Hükümet, "Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı" hazırladı. İlgili bakanlar, kamuoyunu rahatlatmak için daha somut açıklamalar yapmalıdır. Alınan tedbirlerin neler olduğunu bölgelere ve ürün havzalarına yönelik olarak bir harita ile netleştirmesi gerektiğini düşünüyorum.
Tarıma dayalı ihracatımız 15 milyarı geçti ve belli ürünlerde dünyada etkin durumdayız. Kuraklık tarihin hiçbir döneminde yerel bir felaket olarak kalmadı.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.