Bizim gerçekten bir anadilimiz var mı?

Yukarıdaki sorunun, muhatabının meşrebine uygun olarak farklı şiddetlerde tepkiler doğuracağının farkındayım. Yine de sorumun bugünün geçerli sorularından biri olduğunda ısrar ediyorum.

Bu konuda kendime bu kadar güvenmemi sağlayan etken; bu ülkede yaşayan insanlar olarak hepimizin, hergün değişik vesilelerle ortaya koyduğumuz eşsiz ''meramını anlatamama'' performanslarımızdır.

Bir parça mürekkep yalamış ve yahut feleğin çemberinden geçerek kavrulmuş kuşaklar dışında hiçbirimiz, kendimizi ve dünyamızı yansıtacak dili bulabilmiş değiliz. Önce basit bir dil fukaralığı gibi görünen bu durumun, aslında çok daha önemli ve derin bir probleme işaret ettiğini düşünüyorum acizane. Bu dil fukaralığını açıklayabilmek için, daha geniş ve oylumlu bir hayat fukaralığından sözetmek gerekiyor. Bizim hayatlarımız yaşanırken de, ifadelendirirken de, fazla bir derinlik ve zenginlik gerektiren hayatlardan değil!

Fikirlerimizin de, dilin çerçevesini zorlayacak denli çeşitlenip genişlediğini zannetmiyorum. Çünkü o fikirler, henüz beynimizin çeperlerini bile zorlayamıyorlar. Üretilmiş kolaycı şablonlar ve naylon klişeler, bizim güdük düşünme mesailerimizi ifadelendirmeye rahatlıkla yetiyor. Gelelim duygulara... Duyguları yaşamak ve dile getirmek noktasında da dile fazlaca ihtiyaç duymuyoruz doğrusu.

Bizim hakkımızda söylenen pekçok pozitif şey gibi, duygusal bir millet olduğumuz tekerlemesi de, kulağa hoş gelmesi dışında bir gerçeklik taşımıyor. Biz sadece duygusal görüntünün psikolojik rantını yemek istiyoruz bana kalırsa. Bu kuşkusuz duygusal olmaktan oldukça farklı bir ruh hali... Duygusal olsak; bunu ifade edecek bir dil aramamız kaçınılmaz olacaktı.

Oysa biz; bugüne kadar söylenmiş olanlarla rahatlıkla iktifa edebiliyor, kendi duygularımızı kendi cümlelerimize dökmenin arayışı içine girmiyoruz. Burada şöyle bir itiraz ortaya çıkabilir: Bir milletin tarihsel dil varlığı, nasıl olur da gelecek kuşakların dilsiz yaşayabilmelerine meydan verir? Ben ortada bir dil olduğu, hem de oldukça zengin bir dil olduğu gerçeğine karşı çıkmıyorum. Benim söylemeye çalıştığım; bugün bu topraklarda yaşayan insanlar olarak bizlerin, o dil bütünü ile olan anlam bağını kaybettiğimiz gerçeğidir. Biz kuşkusuz o dilin kelimelerini biliyor, bir kısmını günlük hayatlarımızda kullanıyor, ama hayatlarımızdaki sığlığı gideremediğimiz için o dile tam anlamıyla ulaşamıyoruz.

Yani ağacın üst dallarındaki olgun meyvalara erişemediğimiz için, alt dallardaki gün görmemiş lezzetsiz meyvalarıyla idare edip gidiyoruz. Hatta kimimiz, başını kaldırıp bakmadığı için, ulaşabildiği meyva tadından çok daha iyisinin bulunabileceği gerçeğinden bile haberdar olamıyor. Dolayısıyla da bir damak ustalığı geliştiremiyoruz.

Şimdi izninizle, baştan sona ciddiyetle götürme başarısı gösterdiğim bu yazının sonunda, bir de dil mahareti sergileyerek herşeyi tek bir cümlede toplamak istiyorum:

Bizim bir anadilimiz olmayışı, gerçekte bir anafikrimiz olmayışındandır.