Öfke bazen gereklidir, ama yeterli midir?

Gelişmeler hızlandı, her yeni yılda bilimsel ve teknolojik alanda yeni keşiflere, buluşlara, icatlara imza atıldığı artık bir gerçek. 2007 yılında hayatımızda olmayan birçok şeyi 2008 yılında kullanabilir hale geldik. 2009''da da öyle olacak. Zaman ilerledikçe özellikle hayatımızı şekillendiren araçların da değiştiği, yenilendiği söylenebilir. Bu gelişmelerin güzel tarafları var elbette, ama bazı soru işaretleri de birikip duruyor zihnimizde.

Zaman ilerledikçe, insanlığımız da aynı oranda ilerliyor mu? Her gün üstüne yenileri eklenen bunca teknik imkân, neden son tahlilde insanlığın lehine sonuçlar üretemiyor? Neden bunca bilinçlenme fırsatı, iyiliği kötülük karşısında tartışmasız bir üstünlüğe taşımıyor? Neden insanlar kötülük, savaş ve yoksulluk karşısında hala bu kadar yalnız?

İnsanlığın hayatı geliştirecek yeniliklerin arayışı içinde olması hem normal, hem gerekli... Ama bu arayışlardan muradın insanlığın yararı olması şartıyla... İlerleme fikrinin bu özden büyük ölçüde uzaklaştığı, insanlığın yararını doğrudan maddi kazanç elde etmekte arar hale geldiği medeni kırılma süreci, sebepleri sonuçlara bağlayan temel mantıkta bir kafa karışıklığına yol açtı ister istemez. Maddi kazanç maddi gücü, maddi güç ihtirasları doğurdu, insanlığın ortak yararı önce bir ütopyaya dönüştü, sonra neredeyse unutuldu.

Bugün küresel gidişatı belirleyen güçlerin dayanak noktalarından biri yazık ki insanlığın ortak yararı değil... Doğal olarak ilerleme fikri ahlaki zeminini de yitirdi. Bu sürecin sonunda çıkarları uğruna aklından kötülük geçirenlerin kendilerini sonuna kadar özgür hissetmeleri kaçınılmazdı. Kötülüğe karşı dillendirilen itirazların sözünü dinletecek kudretten ve donanımdan tümüyle yoksun kalması da öyle...

Yıllardan beri Filistinlilere karşı vahşet uygulayan İsrail''in, insani ve ahlaki tepkilere aldırış etmemesinin temelinde, bu vahşetin fikir babalarının çok iyi bildiği bu gerçek var. Zulmün karşısındaki öfke özünde çok zayıf... Vahşete karşı dillendirilen tepkilerin paçalarına bağlanmış ağırlıklar var. İsrail''e tepki gösterenlerin kafalarının içinde bir yerlere bağlamaları gereken milyonlarca hesap dönüyor. Çünkü insanlar arasında olduğu gibi devletler arasında da temel kriter menfaatlerdir. Orada da bir ahlaki zeminin varlığından söz edemeyiz. Arap dünyasının büyük bir kısmının bu bariz vahşet tablosu karşısında açık ve net bir tepki ortaya koyamamasının sebebi de budur. Batı dünyasının ikircikli ahlakını böyle kritik konularda zaten hiç bahse konu etmemek gerek...

İsrail''in cüretkârlığının kendi inanç ve değerler sisteminde gerekçesini bulan kaynakları elbette vardır. Ama onun da ötesinde, insanlığın geri kalanının ayaklarını bastığı insani zeminin çürüklüğüdür bu cüreti doğuran. Yıllardır süregelen bu zulüm manzaraları karşısında atılan öfkeli sloganlar mutlaka gerçeği seslendiriyor, ama maalesef zulmün hızını kesmiyor. Bu öfkenin toplumsal tabanda bir bilince dönüşmesi, toplumsal bilincin idari mekanizmalara yansıması gerek... İnsanlığın ahlaki zemini, zulme karşı ve iyiliğe taraf olanların hesapsız beraberliğiyle ancak yeniden güçlendirilebilir. Bunun için de akıl ve vicdanı temel önceliği sayan bilinçli ve samimi toplumsal yapılara ihtiyacımız var.

Bunu beceremezsek tepkilerimizin yankısı kısa zamanda hayat kargaşasına kapılır gider, Her defasında olduğu gibi...