Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Siyasete aklımın ermeye başladığı yıllardan bugüne Süleyman Demirel hep karşımdaydı: Onu kimi zaman ayakta alkışladım, kimi zaman öfkelenip saçımı başımı yolacak hale geldim

Nicedir sözünü etmek istediğim, ancak izini sürdüğüm kimi konularda lafı fazla uzattığımdan mı nedir, buna bir türlü fırsat bulamadığım bir kitap var: Celal Kazdağlı''nın yazdığı "Demirel''in Liderlik Sırları" (Beyaz Yayınları, Aralık 1999, İstanbul).

Sevgili dostum Celal Kazdağlı''nın çalışması elime ulaştığı gün, ilginç bir rastlantı sonucu, elimde Sn. Demirel''e ilişkin başka bir kitap vardı: Özdemir Kalpakçıoğlu''nun 1968 tarihli ve "İkinci Cumhuriyetin Üç Başbakanı Ve Olaylar" başlıklı çalışması! Bu kitabı pek severim, çünkü onun ilk cildini 1974''de, daha sekiz yaşındayken babamın kitaplığından aşırmış ve gizli gizli okumaya başlamıştım. Babam beni bu kitabı hararetli hararetli okur halde bulduğu zaman gülsün mü kızsın mı bilemedi.

Bu ilk cilt AP''nin kuruluş yılları, Süleyman Demirel''in AP Genel Başkanlığı''na seçilişi, kazandığı seçim zaferi ve Başbakanlığa adım atışı üzerinedir ("İkinci Cumhuriyet" devrinin ikinci cildi ise İnönü koalisyonlarını ve Suat Hayri Ürgüplü hükümetini anlatır; ilk cildi aşırmak bana yetmiş olsa gerek ki bu ikinci cildin izini hiç sürmedim). Zaman zaman bu kitaba göz gezdirir, o dönemin beyanat ve seçim konuşmalarını okurum.

Beyanat ve konuşmaların içeriği Demirel''in klasik siyaset yordamları kadar, 1965-71 arasının "atılımcı" ve "yenilikçi" liderinin ipuçlarını da gizler. Demirel''in bu dönemi, benim kanımca, Atatürk''ün 1923-38, Menderes''in 1950-57, Özal''ın 1983-89 dönemi kadar önemlidir. Yine benim bakışımca, Türkiye''nin "atılım" yılları bu dört dönemle sınırlıdır.

1970''lerin Demirel''i siyaseten şanssız bir dönem geçirdi. 1980 yılının Demirel''i, Turgut Özal''ın mimarı olduğu 24 Ocak kararlarının arkasına "siyasi iradesi"ni koymayı bildi. 1987-93 döneminin Demirel''i ise önceki dönemlerini aşan popülizmi ve DYP''yi yönsüzlüğe terk edişiyle, 1965-71 döneminin rövanşını acı bir şekilde almayı becerdi. 1999''un Demirel''i yeni bir "rol değişikliği"nin ipuçlarını sezdirmekle yetindi. Şimdiden merakla bekliyorum 2000 yılındaki portreyi!

Tabii 1968 tarihli bir kitapla 1999 tarihli bir kitabı yan yana koymak insana garip bir duygu vermiyor da değil! Bu duyguyu yatıştırmak, hiç değilse biraz olsun anlaşılır kılmak kaygısıyla elime sevgili Celal''in kitabını alıyorum.

Eğer yanlış saymadıysam, Celal Kazdağlı tam 32 adet "liderlik sırrı" sıralamış: Oldukça kabarık bir dizelge ve son derece yerinde saptamalardan oluşuyor. Ama bu "aşikar" sırlardan bir tanesi var ki özellikle dikkatimi çekti. Kazdağlı, Demirel''in DSİ Genel Müdürlüğü döneminden kimi örnekler getirip "herkesi amatör bir ruhla ortak bir hedefe kilitlemeye çalışıyor" dedikten sonra şunları ekliyor: "Demirel takım ruhu oluşturmaya çalışırken, arkadaşlarına da sahip çıkıyor. Kapısını onlara sonuna kadar açıyor. Herkesin, aracı kullanmadan doğrudan kendisine gelmesini istiyor. Hak ve adalet ölçüleri içinde hareket edilmesinde herkesten yardım istiyor. Demirel''in liderlik sırlarından biri de bu. Daima her görüşü dinlemeye hazır olması ve farklı görüşlerin ortaya çıkması için çaba harcaması."

Bu saptamaların bana en çarpıcı gelen yanını şöyle formüle ediyorum: "Görüşlerine katılmasa, hatta kişiliğinden hoşlanmasa bile herkesin fikrini dinlemek ve bunlardan işe yarar bir şeyler derlemek!"

Siyasete aklımın ermeye başladığı yıllardan bugüne Süleyman Demirel hep karşımdaydı: Onu kimi zaman ayakta alkışladım, kimi zaman öfkelenip saçımı başımı yolacak hale geldim, kimi zaman söyleyip yaptıklarına bütünüyle ilgisiz kaldım, kimi zaman uzak bir duygudaşlık vehmettim, kimi zaman ülkenin çıkarları açısından aynı zeminde buluştuğumuzu varsaydım, vs.

Ama çoğu kez Demirel''in, hatta genellersek "siyaset"in, bütün bu "duruşlar"ın toplamı olduğunu görmekte geç kaldım; salt gözümün önündeki "duruş"la bütün siyasi koordinatları "daracık bir çerçeve"ye hapsettiğimi anlayamadım. Bence bu "yalın durum" hepimiz için siyasi dersler barındırıyor.

Celal Kazdağlı''nın Beyaz Yayınları''ndan çıkan kitabını herkese öneriyor ve bu tür çalışmaların artmasını diliyorum.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...