Gerici bir adım
Hakan ArslanYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 09/04/2000, Pazar • Yeni Şafak Haber Merkezi
Anayasa değişikliği önergesi Meclis''ten geçmedi ve "5+5 formülü" reddedildi. Farklı kesimlerin farklı eğilim ve stratejilerle böyle bir "ortak nokta"da buluşması ilginç. Ama unutmamak gerekir ki Türkiye''de böyle "negatif ortak noktalar"ın oluşması genelde hayra alamet değildir.
Önce tanıyı koyalım: Bu gelişme farklı bakış açılarınca Meclis''in "siyasi irade" göstermesi ve sistem tıkanıklığını aşmak yönünde atılmış bir adım olarak değerlendiriliyorsa da son yıllarda Meclis tarafından sergilenen "en gerici adımlardan biri"dir.
Nice dirençle karşılaşsa da Türkiye''nin bir tür "başkanlık sistemi"ne, kendine özgü bir "başkanlık sistemi"ne gereksinimi var. Şu an itibariyle kimilerine "ince alay" gibi görünebilecek olan "5+5 formülü" bu yönde atılması gereken ilk adımdı belki de. Sn. Ecevit''in, hatta Sn. Demirel''in yarattığı tabloya karşın böyleydi bu. Gelgelelim Meclis''in, sergilemesine pek de alışık olmadığımız "siyasi iradesi" daha şimdiden bu konuda ciddi bir engel oluşturuyor. Çarşamba günü kanıtlanan tek şey budur.
Asıl oylama günü Meclis iradesi hakkında bunca "duyarlılık" gösterilmesi, milletvekillerinin özgür iradesine bunca vurgu yapılması bana alışılmadık bir "ince alay" örneğiymiş gibi geliyor: Kuzular, hani şu 6-7 yıldır pek sakınımlı olan kuzular bir günde kurda dönüşüverdiler, öyle mi? Yoksa bu çok abartılı bir eleştiri mi oldu? İşte ben asıl bu noktada olabildiğince "sakınımlı" olmamızı öneriyorum.
Bir ayraç açalım: Sn. Ecevit işin bu evreye varmasına daha ne kadar katkıda bulunabilirdi dersiniz? Eğer bu durum "iyi niyet"ten kaynaklandıysa, bunca yıllık deneyimin böyle bir "siyasal hata" işlemesine ne denir? Yok, bu "siyasal hata" baştan ereklendiyse, Sn. Ecevit Türkiye''nin önüne yeni bir engel dikmiş demektir. Sn. Demirel''in bu konuda düşünmesinin zamanı geldi de geçiyor bile.
İdeolojik alerjiler pekçok kişinin ABD ve İsrail örnekleri üzerinde düşünmesini engelliyor. Bari "Fransız modeli" üzerine az çok kafa yormayı deneyelim. Dahası, iki partili sistemi bugün de başarıyla sürdüren İngiltere''nin ve kendine özgü bir eyalet sistemi olan Almanya''nın bu çerçevenin ne kadar dışında durduğunu sorgulayalım. Bunlardan geriye ne kalıyor ki? Herhalde üzerinde duracağımız model, Sn. Ecevit kusura bakmasın, "İsveç modeli" değil. Herhalde "siyasi irade" sorununu bir oylamayla aşmış değiliz!
Şimdi Meclis''in, bizi getirdiği bu noktada ne tür bir "seçenek" üreteceğini hep birlikte göreceğiz. Farklı kesimlerin farklı hesaplarla buluştuğu "negatif ortak nokta" Meclis''ten ne tür bir iradenin yansımasını sağlayacak? Farklı kesimlerin farklı hesaplarla vardığı yer bizim çoktan unuttuğumuz bir evre olmasın sakın?
"Temsili bir aday" arayışının (tersinin gerçekleşme olasılığı pek olmadığına göre) varacağı yer Meclis''teki "siyasi irade" zaafının tescili olacaktır. Eylül 1998''den beri "siyasi irade" ve "istikrar" konusunda pek de zaaf göstermemek durumunda olan Türkiye böyle bir deneyime hazır mı?
Meclis, seçim gününden bu yana, DSP-MHP eksenine kilitlenmiş durumda. Bu eksen uygun çözümü üretmeyi başaracak mı? İşte günün sorusu. DSP iç dinamiklerini gereğinden fazla zorlamamalı. Bugüne kadar doğru bir çizgi izlemeyi başaran MHP''nin bu eksen dışında çözüm araması da bir tür "siyasi intihar" anlamına gelecek. DYP, uzun bir aradan sonra, Genel Başkanı aracılığıyla doğru bir tutum sergilemeyi başardı, ama Sn. Çiller''in bunu Meclis grubuna gereğince anlatabildiği söylenemez. ANAP akıllıca sandığı manevraların, beklediği "yukarıya tasfiye" için yeterli olmayacağını görmek durumunda. FP ise (yerleşen tanımıyla) "merkez kanat"ın "pazarlıkçı" tutumuyla ne kadar siyasi yitime uğradıysa, (yine yerleşen tanımıyla) "yenilikçi kanat"ın "inatçı, ama içeriksiz" konumuyla da o kadar yitime uğramış görünüyor: FP bir gün bu ülkede, bu ülkenin koşullarına uygun siyaset yapmayı öğrenecek; ama o gün henüz gelmiş görünmüyor.
Önümüzdeki günlerde altı çizilen bu "genel başlıklar"ın ne anlama geldiğini açıklama fırsatını bulacağız. O güne kadar sabredelim ve meclisin alışılmadık bir "irade" göstermesini umalım.
Cumhurbaşkanlığı seçimi nedeniyle "Türkçe düşünmek" ve "dil kullanımı" konusu yarım kaldı. "Siyasal alan"ı usandırıcı bulan okurlara da, "dil alanı"nı bunaltıcı sayan okurlara da şunu belirtmek isterim: Bu konuyu kaldığım yerden sürdüreceğim.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.