Yine Özal! Yine aynı sözcükler!

Turgut Özal''ın vefatından hemen sonra, Mustafa Çalık yönetimindeki Türkiye Günlüğü dergisine "Siyasetin Beatniki: Turgut Özal" başlıklı bir yazı yazmıştım. O günden beridir bulduğum her fırsatta, rahmetli Özal''a ilişkin bir şeyler yazmaktan kendimi alabilmiş değilim. Kimilerine oldukça "saplantılı" bir tutum gibi görünebilir bu. Ama bendeniz, bu saplantılı tutumun belli bir "haklılık" payı taşıdığı kanısındayım. Bunun için, kendimce, önemsiz sayılabilecek bir kanıt da bulduğumu düşünüyorum. Geçen yıl tam bu gün, yine Yeni Şafak''ta yazıma şöyle başlamışım: "Turgut Özal''ın Cenab-ı Allah''ın rahmetine kavuşmasından bu yana beş yıl geçti. Beş yıl bir ülkenin siyasal tarihinde öyle pek de uzun bir zaman dilimi sayılmaz. Ama beş yıl ''bu ülke''ye yetti; dramatik değişiklikler gerçekleşti ve çoktan unuttuğumuzu sandığımız bir noktaya geri döndük." Şimdi bu yazıdaki her "beş yıl"ın yerine "altı yıl"ı koyup yazının devamına bakalım:

"Rahmetli Özal''ın temsil ettiği (daha doğrusu, onda somutlaşmış bulunan) zihniyeti hep savunmuş ve vefatından bu yana tutumunu değiştirmemiş biri olarak, bu yazıyı bir gönül borcu sayıyorum. Dahası, bu köşeyi düzenli izleyenler biliyor. ''Dışa dönüklük'' ve ''içe dönüklük'' karşıtlığı bakış açımın temel eksenlerinden birini oluşturuyor. Dolayısıyla bugünü, rahmetli Özal''dan söz etmeksizin savuşturmam imkansızdı. Çünkü Özal, söz konusu karşıtlık açısından bugün dahi bir ''nirengi noktası'' işlevi görüyor.

Türkiye 1983-1993 arasında -doğruları yanlışlarıyla- ciddi bir ''dışa açılma'' dönemi yaşadı. Ülkemizdeki ''zihniyet haritaları'' değişti: Milletimiz ''yeni bir zihniyete susadığının'' işaretlerini vermişti zaten. Sözün özü, ortaya çıkan bütün değişiklikler milletin bağrından doğmuş düşünce ve özlemlerin siyasal düzleme yansımasından, siyasal düzlemde karşılık bulmasından ibaretti. Rahmetli Özal bu dönemde vazgeçilmez bir katalizör rolü oynamıştır.

Bunları iki nedenle söylüyorum. Birincisi, rahmetli Özal''ın en büyük başarısı, ülkesi için bir şeyler yapma arzusuna (ve tabii potansiyeline de) sahip herkesin önünde bir ''manevra alanı'' açmak oldu. Yani milletin hassasiyetleri siyasetin öncelikleri haline geldi. Bunu, rahmetli Özal''ın başardığı işlerin değerini azaltmak için değil, yaptıklarını ne kadar takdir ettiğimi belirtmek için söylüyorum. Çünkü ''milletin hassasiyetlerini siyasetin öncelikleri kılmak'' bu memleketteki en zorlu işlerden biridir. İkincisi, tam da yukarıdaki nedenle, rahmetli Özal''ı bir ''biricik özne'' saymama gereğidir. Yoksa herşeyin sırf Özal''ın yokluğuyla birlikte tersine döndüğü gibi anlamsız bir sonuca varırız. Rahmetli Özal hiçbir şeyi tek başına yapmadı. Onu, başardığı işlere milletin iradesi sevketmiştir. Yanlışları yok muydu? Çok. Ama doğruları da azımsanacak gibi değildir. Asıl mesele, Özal''ın yokluğuyla birlikte milletin önceliklerinin geri plana düşmüş olmasıdır. Turgut Özal, o yüzden, bugün millet için bir ''simge''dir. Türkiye''nin şimdi de böyle bir ''biricik özne'' mitosuna, böyle bir ''simge''ye ihtiyacı var. Milletin özgüvene ve dışa dönük bir bakışa ihtiyacı var.

Türkiye çok ciddi bir ''içe dönme'' süreci yaşıyor. Statüko boşalttığı mevzilere geri dönmüş, memlekette boğucu bir ''izolasyonizm'' rüzgarı esiyor. Türkiye, içinde bulunduğu dünyayı kavrama yeteneğini her geçen gün biraz daha yitiriyor. Köhnemiş sol değerler pazaryerinde tekrar alıcı bulmaya başlıyor. Çünkü Özal''ın ardından gelenler ya milletin önceliklerine kulak vermemeyi tercih ettiler, ya da bunu siyaseten beceremediler. Bugün varılan noktada durmaksızın birbirimizi suçlamanın, herşeyi bir ''ak-kara'' mantığı içinde okumanın anlamı yok. Bu, Türkiye''yi oluşturan bütün kesimler, bütün siyasal etki odakları için geçerli. Çünkü hepimiz suçluyuz. Hiçbir konuda ''mutabakat'' sağlayamamız da bundan. Kimse milletin öncelikleri için gereken o ''simgesel rolü'' oynamayı beceremedi, bugün de beceremiyor."

Görüleceği üzere, bir yıl önce yazılan bir yazıyı aynı sözcüklerle Türkiye''nin siyasi koşullarına uyarlamak hiç de zor değil. Demek ki bu önemsiz kanıt benim "saplantılarım" kadar, Türkiye siyasetinin "statik" yanını da besliyor.

Mutlu bir tesadüf, Özal''ı andığımız günün hemen ertesi seçimler var. Bu seçimlerle birlikte, Türk siyasetinin önünde "kritik" bir dönem açılıyor; 2000 yılının ortalarına kadar uzanacak ve pek çok dengeyi değiştirecek bir serüven başlıyor. Türkiye, uluslararası strateji düzleminde, geçen Eylül ayından bu yana çok ciddi bir konuma oturmuş bulunuyor. Şimdi temel sorunumuzu, bu konuma uygun (dolayısıyla Türkiye''ye yaraşır) bir "yeni siyaset düzlemi" inşa edip edemeyeceğimiz oluşturuyor. Bunu hep birlikte göreceğiz. Benim tek bir dileğim var. Gelecek 17 Nisan''da, yukarıdaki yazıyı, "yedi yıl" düzeltmesiyle yayınlamak zorunda kalmamak