Artan istihdam mı atıl istihdam mı?

Ekonomik büyüklükle çalışan sayısı arasında bir bağ var mı? Aynı ekonomik büyüklüğe sahip iki farklı ülke düşünelim. (A) ülkesi 100 milyar dolarlık ekonomik büyüklüğe karşılık örneğin 15 milyon çalışanı var. (B) ülkesi ise yine 100 milyar dolarlık ekonomik büyüklüğe 5 milyon çalışan ile ulaşıyor.

Sizce hangi ülke daha başarılıdır? Hangi ülke daha verimlidir veya hangi ülkede teknoloji daha ileridir?

Bu soruları ülkemizin istihdam politikası ve verimliliğinde işsizlik rakamlarının ortaya çıkardığı çelişkili noktalar nedeniyle soruyorum. Türkiye 2007 yılını ortalama 20 milyon 800 bin çalışan ile kapatmıştır. Buna karşılık 2007 yılında sanayi üretim endeksi 115,3 seviyesinde gerçekleşmiştir. Milli gelirimiz ise 648 milyar dolar olarak sonuçlanmıştır.

Sanayi üretim endeksini dikkate almamızın nedeni istihdamın ana noktasının ve temel sağlığının bu sektörden kaynaklanmasıdır. Ekonominin bütününü ise zaten milli gelir vermektedir.

Gelelim 2008 yılına;

Çalışan sayısı 21 milyon 200 bin kişi

Milli gelir 742 milyar dolar

Sanayi üretim endeksi 114,2

Dikkat ederseniz 2008 yılında aylık çalışan sayısı bir önceki yıla göre 400 bin kişi artmış ama sanayi üretim endeksi gerilemiştir. Oysa milli gelir artışı hem dolar bazında hem de reel bazda arttığı için istihdam artışı anlamlandırılabilir.

Ve 2009 yılı;

Çalışan sayısı 21 milyon 290 bin kişi

Milli gelir 618 milyar dolar

Sanayi üretim endeksi 103,2

Kısaca geçen yıl sanayi üretim endeksi yüzde 9,6 oranında düşerken, milli gelir ise yüzde 4,7 oranında daralırken ülkemizde çalışan sayısı az da olsa artış göstermiştir.

Ama asıl tabloyu 2010 yılında yaşıyoruz. Muhtemeldir ki aylık çalışan sayımız 22 milyon kişiye dayanacaktır. Yani çok ciddi bir istihdam artışı gözlenmektedir. Ama bu çalışanlara karşılık sanayi üretim endeksimiz daha yeni 2008 yılı seviyesine ulaşıyor. Muhtemelen benzer gelişmeyi milli gelir rakamında da görebileceğiz.

Bu ne demektir?

Ya aynı üretimde daha çok insan çalıştırıyoruz. Ya da geleceğe olan inancımız çok yüksek olduğu için şimdiden istihdam edecek elemanları işe alıyoruz.

Yoksa aklımızın ucundan dahi bir kişilik ek istihdam veya zekat yerine istihdam diye zorlamadan kaynaklanan atıl istihdamı getirmiyoruz.

Çünkü atıl istihdam verimsiz olduğu kadar çalışanın huzura ermesine değil, tersine köle gibi görülmesine yol açarak yetimvari duruma düşmesine yol açacaktır.

Çalışan sayısını rakamlardan görüyoruz da çalışanın durumunu nereden görebiliriz.