Felaket senaryoları ne kadar gerçek?

Daha dün çizilen senaryolara bakıyoruz. Bir de bugün çizilen senaryolara. Arada ne kadar zıtlık var meğerse. Biz çok iyiyiz diyen Lehman bugün ortalıkta yok. Zaten yatırım tavsiyeleri üreten Amerika''nın bu meşhur yatırım bankaları artık mevduat bankalarına aktarıldı.

Reyting şirketleri de keza aynı. Türkiye''nin notunu bir türlü yükseltmediler. Rusya bizden çok önce notu yükselen ülke olurken çaka atıyordu ama bugün kredi notunu düşürüverdiler. Türkiye aynı kaldı…

Ekonomiyi kim nasıl tahlil ediyor bilemiyoruz. Ama bildiğimiz bir gerçek var ki büyük büyük kuruluşlar ile büyük adamların dün söyledikleri ile bugün söyledikleri tam zıt yönde olabiliyor. En azından söylediklerinin zıttı yaşanabiliyor.

Bugün bu konuya neden değiniyorum? Dünyada olsun ülkemizde olsun artık felaket senaryoculuğu moda oldu. Kim daha kötü senaryo çizecek diye milletçe bakar olduk. En kötüyü kim nasıl tahmin ediyormuş acaba?..

Moda kötülerden yana. En kötü en moda artık. Borsa 18 bine düşer… Dolar 3.00 YTL''ye çıkar… Kriz her tarafı perişan eder… Batarız… Biteriz…

Kim ki felaket üretmiyorsa moda dışı kalmış demektir. Moda akımı ister istemez kötüleştiriyor insanları ve fikirlerini.

Kendi tarafıma dönüp baktığımda sanırım yine modanın dışına taşacağım. Amerika''da krizi ve Avrupa''da daha büyük yansımasını beklemeye devam ediyorum. Bizde de reel sektörün sıkıntısının bir miktar daha artması sürpriz olmayacak.

Krizi üç dalgalı olarak düşünüp son dalganın içinde olduğumuzu hatırımızdan çıkarmamamız gerekiyor. Birinci dalgada finansal fiyatlar yani borsalar düştü. İkinci dalgada finansal kuruluşlar battı. Ve üçüncü dalgada reel sektör vurulmaya başlandı.

Birinci dalga küçük kaldı. İkinci dalga en sert olandı. Şimdi üçüncü ve son dalgayı yaşıyoruz. Son aşamaya gelen bir krizde neden bu kadar felaket senaryosu üretiyoruz açıkçası anlaşılması zor. Borsa 58 binden 24 bine yüzde 60 düştü zaten.

Bir daha bu kadar düşüş olur mu? Yani 10 binin altına düşer miyiz? Dolar bir daha yüzde 45 yükselir mi? Şahsımca bu kadar felaketçi olmaya gerek yok. Yani atmosfer etkisinde yorum yapmamak gerekiyor. Atmosfer etkisinde analizler tutmuyor.

Daha dün petrol fiyatını 200 hatta 500 dolar çizenlerin çizgileri kayboldu. Ama bugün de bu kadar felaket çizmenin ne mantığı var ki?

Ozon tabakası delinince atmosfer etkisi artıyor ve ortama göre abartılı senaryolar çizilebiliyor. Önemli olan senaryo ile gerçeğin uyuşması. Yani filmin gerçek olması gerek. Çöplükte bekleyen, oynanmamış senaryoların daha çok olduğunu unutmayalım.