Yerli bakar yabancı avlar

Mevduat bankaları yurtiçi kredi hacimlerini 31 Ekim 2008''deki 275 milyar liradan 06 Şubat 2009''da 262 milyar liraya düşürdü.

31 Ekim 2008 ila 13 Şubat 2009 tarihler arasında tüketici kredileri ise 2,5 milyar liralık bir gerileme gösterdi. Bu dönemde kredi kartlarında ise 950 milyon liralık artışla toplam yük 33 milyar 266 milyon liraya ulaştı.

Tüketici kredilerinde bankaların davranışlarına bakalım: 31 Ekim 2008 itibari ile toplam büyüklüğü 83 milyar lira olan tüketici kredilerinin 25,2 milyar lirasını kamu bankaları karşılamış. Kamu bankaları 13 Şubat itibari ile 25,6 milyar liralık kredi ile tüketici kredilerinde küçük de olsa bir artış gerçekleştirmiş. Özel bankalar ise 38,5 milyar liralık tüketici kredilerini 36,5 milyar liraya çekerken, yabancı bankalar 18,8 milyar liralık kredilerini 18,3 milyar lirada tutmayı başarmış.

Bütün bunları neden yazıyoruz? Bakınız dün konuya ilk giriş yaparak büyük büyük bankalarımızın tarihi fırsatı nasıl kaçırdıklarını anlatmaya çalıştım. Ülkemiz adına gerçekten çok can sıkan 2008 yılının Ekim-Kasım-Aralık aylarında kim nasıl davrandı; iyi anlamalıyız.

Şimdi mevduat tarafına bakalım. Kamu bankalarının Ekim 2008''den sonraki mevduat artışı yüzde 3,90. Özel bankaların mevduat artışı ise yüzde 3,92. Ve yabancı bankaların mevduat artışı yüzde 7,70.

Ticaret ve sanayi sektörüne yönelik kredi davranışının bir benzerinin tüketici kredilerinde yaşandığını görüyoruz. Kamu bankaları ve özel bankalara “bizim bankalar” diye bakan ilk yaklaşımın çok da doğru olmadığını rakamlar ortaya çıkarıyor.

Buradan varmaya çalıştığım sonucu aslında Garanti Bankası Genel Müdürü Ergun Özen çokta güzel açıkladı.

Merkez Bankası''nın ekonomide yaşanan sıkıntıya yönelik tedbirlerini nerede ise kimse beklemiyordu. Ağırlıklı olarak bankacıların görüşlerinden oluşan faiz indirim beklentileri nerede ise her sefer üçe dörde katlandı. Ve bu bankacıların kararları ile faizlerin en yüksek olduğu seviyelerden kredilerde ketum davranışlar görüldü.

Bankalar açısından kaçan balık büyük olmayabilir. Ama ekonomi açısından kapatılan fabrikaların, işlerini kaybeden işsizlerin büyük olduğunu açıklanan rakamlardan görebiliyoruz. Aslında hem bankalar kaybetti hem de Türkiye kaybetti. Ama yabancı bankalar bu dönemde pek kaybetmemiş görülüyor.

Belki de onlar ekonomiye değil Türkiye''ye baktılar. Belki de onlar Türk basınını okumadıkları için şanslıydılar.

Belki de;

“Merkez Bankası hükümete ders olsun diye faizlerde indirim yapmamalı” bile diyebilen ekonomi yazarını okumadıkları için yabancılar yerlileri avlıyorlar.