Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Nobel Edebiyat Ödülü''nün ''Türkçe yazan bir Türk'' romancısına verilmesinin, her bakımdan sevindirici bir gelişme olduğu söylendi. Katılıyorum. Türkçe yazan biri olarak, kendi payıma bundan ''üzüntü'' duyacak değildim; elbette ben de sevindim, mutlu oldum.

Doğrusu, hiç beklemiyordum. Medyadaki ''beklenti''lere de kulak asmıyordum. Zira, son dönemde Orhan Pamuk şahsında yürütüldüğü izlenimi uyanan politik ''proje''nin bu kertede ''başarılı'' olabileceğine ihtimal verenlerden değildim. Yanılmışım!

Esasen, şimdi durup baktığımda, ''yanılmış olmak''tan üzüntü mü sevinç mi duymam gerektiği hususunda, kararsızım..

Neden mi?

Nedeni şu: Acaba, Orhan Pamuk, Nobel Edebiyat Ödülü''ne, salt edebî kriterler, salt sanatsal başarı, salt estetik/ontolojik yetkinlik göz önünde bulundurularak mı lâyık görülmüştür? Orhan Pamuk''a Nobel''in verilmesinin tek ve yegâne nedeni, yazdığı romanlar mıdır?

Yoksa, bugün artık Orhan Pamuk''un ''romancılığı''nı da aşmış görünen ''politik-ideolojik kimliği'' midir? Batı dünyasının ilgisine mazhar olan ve siyasal duruşunu besleyen oryantalist algı ve kavram dünyası mıdır?

Aynı bağlamda, bir başka sorum da şudur: Acaba Orhan Pamuk, sadece romancılığıyla kalıp, ''edebî kimliği''nin önüne herhangi bir başka kimlik katmadan Nobel seçici kurulunun karşısına çıkmış olsaydı, aynı kurul, bu ödülü kendisine verir miydi? “Verirdi” diyecek olanları şu soru bekliyor: Orhan Pamuk''a gelinceye kadar, Nobel''i hak etmiş hiç mi Türk romancısı/şairi yoktu(r)? Dünden bugüne, Türk edebiyat dünyasının semalarında parlayan tek yıldız, Orhan Pamuk mudur?

Bu hususta benim de kuşkularım, verilen ödülün altında yatan nedenler, ''derin hesaplar'' konusunda edebî değerlendirmeleri aşan ve dolayısıyla o değerlendirmeleri paranteze almış görünen birtakım mülâhazaların bulunduğuna dair endişelerim mevcut..

Söylemek bile fazla: Söz konusu kuşku ve endişelerin kaynağı ''bizler'' değiliz her hâlde.. Açık-seçik, tüm dünyanın gözü önünde cereyan eden gelişmeler dikkate alındığında ve ortaya çıkan ''tablo'' karşısında, kimilerinin dediği gibi bir kıskançlık veya hazımsızlıktan bahsetmek, gülünç kaçacaktır..

Orhan Pamuk''un nesi, neden kıskanılsın? Birkaç romanını okuduğum ''vasat'' bir romancının politik angajmanlarıyla sağladığı ve yarına kalacağı şüpheli ''şöhret''i kimi, ne diye hazımsızlığa sevketsin? Herkesi “Nobel Nobel” diye yatıp-kalkan ödül avcılığına çıkmış tiplerden mi sanıyorlar? Neyse..

Evet, İsveç Bilimler Akademisi''nin bu yılki Nobel Edebiyat Ödülü ''gölgeli''dir!..

''Gölge''nin kaynağı da bizatihî Orhan Pamuk''tur; daha doğrusu, Orhan Pamuk''un ''edebî kişiliği''nin çok önüne geçmiş görünen ''politik-ideolojik kimliği''dir! Oryantalist algı ve kavram dünyası, bu toprakların kültürel dokusuna ''yabancılaşmış'' kişiliğidir!..

Bütün bunların ardından, bana göre, hem edebiyat dünyasını hem de Türkçe yazan bizleri ''yaralayacak'' kritik bir sorunun tam sırasıdır:

Orhan Pamuk Nobel''i ''aldı'' mı, yoksa Orhan Pamuk''a Nobel''i ''verdiler'' mi?..

Bu soru, ''içtenliğe'' pranga vurulmadan cevap bekliyor/bekleyecektir!

Orhan Pamuk, ''vasat'' bir romancı olmanın dışında ve ötesinde Batı dünyasının ''gözüne girecek'' o kadar çok edebiyat-dışı ''iş'' yaptı ki! Sanatın, edebiyatın, romanın sahih değer ve anlamına ilişkin yorum ve yaklaşımlarından ziyade; politik demeçleri, siyasal söylevleri, iddia ve ithamlarıyla Batı dünyası nezdinde bir ''pâye'' edindi, ''popüler'' bir kimlik kazandı..

Bunun aksini iddia edenin alnı karışlanır!

Sonunda, Nobel''i ''verdiler''!

Orhan Pamuk''a az bile!..

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...