Ve diğerleri...

Hece, kendini bulma yolunda: İlk sayılardaki ''zayıf'' bünye, sonraki açılımlarla biraz daha kuvvet kazanmış görünüyor. Hemen hemen tüm edebiyat dergilerinin başını ağrıtan sorun, Hece''yi de yer yer kuşatmış gibi: ''Seçmeci'' olamamak! İçinde "Kudüs" kelimesi geçen bir şiir, neden daha fazla ''şiir'' olsun ki? ''Çekim alanı oluşturamamak'', tipik handikapları.. Şiir ve edebiyat üzerine düşünmeye dair metinlerin dergi sayfalarında daha fazla yer bulması, kendi olmanın kaçınılmaz şartı ve Hece bu konuda özellikle son dönemde bayağı dikkat çekiyor. İç denge, bana göre yetersiz: İkinci sınıf bir şairin, birinci sınıf bir şairin önüne geçmesine imkân tanımamalı dergi yönetimi. Bu dergide özellikle şiir sıralaması, nasıl ve hangi kıstasa göre yapılıyor, anlamış değilim.

Ludingirra, hacimli özel bölümleriyle dikkat çekmeyi sürdürüyor. Şiir seçimleri kimi zaman sekteye uğrasa da, dergi, mevsimlik ritminin ağırlığını hissettiriyor: Devam ederse, başarılı bir ''çalışma'' dergisi olabilir Ludingirra..

Yeni Biçem, 70. sayısına ulaşırken, maddî sorunların ateşi altında kaldı. Kapanacak bu dergi. 72. sayıda ''stop'' diyeceklermiş: Yazık! Ses getiren bir dergi oldu, Yeni Biçem/son Yeni Biçem: Amatör bir edebiyat ruhunu yaşattılar bugüne kadar. Ne var ki; ''merkez''den aldıkları katkı, ''merkez''e evrilmelerini sağlayamadı.

İpek Dili, belirgin bir biçimde periyotsuzluğunun kurbanı olmaya devam ediyor: Geçen yıl 2 sayı çıkmış; yani altı ayda bir.. Zaten 4 sayfa.. İlkelerine dair ödünsüz tutumuyla özellikle eleştirel yaklaşımında uç veren agresif çıkışları; hem ters orantılı, hem aynı potada eriyor. Daha ''seçmeci'' olabilirler, olmalılar.. Bazen unutturuyor kendini: Daha sık aralıklarla yayınlanmalı İpek Dili.

Düş Çınarı, fizikî olarak ''merkez''de, rûhen ''taşra''da: ''Merkez''de çıkan en kaliteli ''taşra'' dergilerinden.. Edebiyat/sanat algıları, daha ziyade 70''li yılların ''beğeni''lerini çağrıştırıyor. Sanatsal olanla ideolojik olan, aynı paydada iç içe geçince Düş Çınarı''nın doğuşu kaçınılmaz gibi. "Aşk" sayıları, o sikleti atmaya kâfi gelmedi, gelmez de..

Kırağı, yeniden doğanlardan. Her yeni doğuş, yeni bir umuttur! Elbet, her şey ''merkez''den ibaret değil: Kırağı, bunun bir ifadesi.

Düşlem, Yeni Biçem''e muhalefetin bir yansıması olarak doğdu. Uzun yazılar, ne kadar doyurucu olursa olsun, aylık dergilere gitmiyor: Düşlem yönetimi bunu hatırlamalı. Bu dergi de kapanacakmış! İlâve kadroyla, ''Bursa Defteri''ne hazırlanıyorlar. Düşlem''den bir şey çıkmadı. Bir-iki polemik, o kadar..

Kaşgar, her hâlde ''fire''siz bir yolculukta, çok daha verimli bir seyir izleyebilirdi. Talihsizlik! "Dergiyi kapattım" diyen cenahla "Dergiyi çıkarıyoruz" diyen cenah, umarım bir bardak suda fırtına kopmasının müsebbibi olmaz.. Kaşgar bu biçimiyle de açılım kazanabilecek bir ''nüve'' konumunu koruyor. Uzun yazıları kaldırmıyor Kaşgar''ın formatı da. Bana göre en bariz handikapları, ''toplama'' bir dergi görüntüsünün önüne geçebilecek donanıma uzak kalışları..

İnsan Saati, yeniden yayınlanıyor. ''Taşra''yı içselleştirmenin ürünü bu dergi. Ne olursa olsun; şiir adına, edebiyat adına ortaya konan her tür emeği saygıyla selâmlıyorum kendi payıma.

Yalnızardıç, kendi olmanın ve ne ise o olmanın sade bir tezahürü. Bu tür dergilerin en büyük eksiği, ''iddia'' yoksunluğu gibi geliyor bana. Elbet, cesareti kendilerinden alacaklar.

Yolcular, edebiyat dünyası için yeni bir soluk. Bekleyip göreceğiz.

Merdiven, pırıl pırıl ve sıcak bir atmosfer doğuruyor. Buna mukabil, sanat/edebiyat dünyasında ''ağırlık'' hissettirmekten uzak bir dergi Merdiven. Bir şeyler eksik.. Bulup çıkaracak dergi yönetimi..

Evet, 98''in dergilerine bir hayli ''eleştirel'' baktığımın farkındayım. Olsun! Benim içten dileğim şu: Hiçbir dergi söyleyeceği ''söz''ü yitirmesin, tüketmesin! Zira dergiler hepimizin. Türkçe''nin atardamarı sanat/edebiyat dergileri değil mi?