İstanbul''da yaşıyorsanız rastgelmiş olabilirsiniz. Belki metroda ya da otobüs durağında gördünüz. Uzun, upuzun bir listeden söz ediyorum. Yaklaşıp incelediyseniz biliyorsunuzdur. Bir ölüler listesi* bu. 16 bin 264 kişilik. Kadın, erkek, çocuk, yaşlı, genç...
1993''ten 2012 Haziran''ına kadar 19 sene içinde, Avrupa''daki belli başlı gazetelerde yer almış kaçak göçmen, mülteci, sığınmacı konulu haberlerin içinde geçen ölüler onlar. Çoğunun ismi yok. Nereli oldukları da pek azı dışında bilinmiyor aslında. Tahmin ediliyor. Varsayılıyor. Afganistan''dan, Libya''dan, Filistin''den, İran''dan, Somali''den, Myanmar''dan, Kongo''dan, Irak''tan; çatışma ve savaştan, yoksulluktan, yoksunluktan, umuda, varlığa doğru; hayatta kalmak, hayat kurmak için çıktıkları yolculuğun bir aşamasında, meçhul cesetlere dönüşmüşler. Çoğu, kendini gittikçe daha korunaklı bir kale olarak inşa etmekte olan Avrupa Birliği''nin kapısında, örneğin Meriç Nehri kıyısında, Ege Denizi''nde ya da İtalya''nın, İspanya''nın sahillerinde, boğularak, donarak, açlıktan, susuzluktan ölmüş. Aralarında yakalanıp kamplara toplandıktan sonra sınırdışı edilmeyi beklerken intihar edenler, birbirlerini bıçaklayanlar ya da karakollarda işkenceden ölenler de var...
Ölülerin kaydını tutanlar, UNITED/Kültürler Arası Eylem Birliği** adlı Amsterdam merkezli uluslararası bir kuruluşun üyeleri. Amaçları Avrupa Birliği''nin dışlayıcı göçmen politikalarının sonuçları konusunda kamuoyu farkındalığı yaratmak.
Ölüleri görünür kılansa Türkiyeli bir sanatçı: Banu Cennetoğlu. Amsterdam, Basel ve Atina''da yaptığı gibi, bu hafta da burada, İstanbul''da ölümcül politikaları afişe ediyor. ''Amacım, özel olarak göçle, göçmenlerle ilgili olmayan, niyeti, derdi bu sorun olmayan insanların da bu listeyle karşılamasını sağlamak'' diyor. Liste bu nedenle sokakta, otobüs ve metro duraklarında, ilan panolarında karşımıza çıkıyor. Ama sanatsal bir çalışma olarak değil. Cennetoğlu bu noktayı özellikle vurguluyor. Buna karşılık listeyi kamusal alana taşımasını sağlayacak maddi desteği, sanatçı olduğu için bulabiliyor. Nitekim liste, sanata ayrılmış fonlar sayesinde, küratörlüğünü Esra Sarıgedik Öktem''in yaptığı bir etkinlik çerçevesinde İstanbul''da bir haftalığına görünür olacak.
Mülteciler -ki sayıları tüm dünyada 42 milyon- hakim düzenin hayattayken de görünmez kıldığı insanlar. Sanatın onlar için de sokağa inmesi umut verici.
(* www.the-list.info ** www.unitedagainstracism.org)
Küçük kız kot pantolonun üzerine yeşil bir ceket giymişti. Özenle toplanmış saçlarını muhtemelen annesi örmüştü. O gün bir bayram gibi belki, özel bir gün olmalıydı. Dikkatle seçilmiş giysilerinin anlattığı buydu çünkü: ceketiyle uyumlu yeşil çoraplar, iki yanında koyu mavi yıldızlar bulunan beyaz tenis ayakkabıları... Küçük kız o gün bir teknenin altındaki kilitli bölmede annesi ve diğer 59 kişiyle birlikte ölüme gitti. Suriye Amude''den çıkmışlardı yola, 6 Eylül 2012 tarihinde İzmir açıklarında denizde boğuldular.
İsrail ordusu dün bir kez daha uluslararası barış aktivistlerini taşıyan bir geminin Gazze''ye ulaşmasını engelledi. 20 yolcu ve üç mürettebatla İsveç''ten demir alan Estelle''in de amacı Mavi Marmara gibi, beş yıldır uygulanmakta olan acımasız abluka ve ambargoya dikkat çekmekti.
Biz de bu amaçla BM''in verilerinden yararlanarak bir kez daha hatırlatalım: Gazze''nin 1 milyon 700 binlik nüfusunun %51''i 18 yaşın altında. 3/4''ü hayatta kalabilmek için gıda yardımına, BM''nin dağıttığı tayınlara muhtaç. İş neredeyse yok. Balık avlanmak için kıyıdan 200 metre açılmaya bile izin yok. Her gün saatlerce elektrik kesintisi yaşanıyor, hastanelerde ilaç yok. Yeni okul binası inşa edilemediği için sınıflar dönüşümlü kullanılıyor. Bir açık hava hapishanesinde onur kırıcı koşullarda, yoklukla varlık arasında yaşamaya mahkum edilmiş bu insanlara, Estelle, sembolik miktarda çimento, oyuncak, iletişim malzemesi götürüyordu. Ama yolculardan Kanadalı eski milletvekili, 80 yaşındaki James Manly''nin söylediği gibi asıl yükleri umuttu.

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.