Cilvegözü sınır kapısında 13 kişinin ölümüne neden olan patlamanın faillerine dair, hafta boyunca pek çok iddia gündeme geldi. İlk akla gelen ihtimal, saldırının arkasında Beşşar Esad rejiminin olabileceğiydi. Üstelik muhaliflerden de, Suriye Ulusal Koalisyonu"nun büyük ortağı, Müslüman Kardeşler ağırlıklı Suriye Ulusal Konseyi"nden de (SUK) bu tezi güçlendirecek bir açıklama geldi. Konsey Başkanı George Sabra, icra kurulu heyeti olarak aynı gün aynı saatte Cilvegözü"nden Suriye"ye geçiş yapacakken, benzin istasyonunda verdikleri yarım saatlik molanın onları kurtardığını söyledi. İstanbul"da bir basın toplantısı düzenleyen Sabra iddiaları için delil göstermedi ama, rejimin sabıkalı olduğunu söyledi. Muhtemelen Lübnan Başbakanı Refik Hariri"ye düzenlenen suikastin yıldönümü haftasında örneğe ihtiyaç duymayacağımızı düşünerek...
Daha sonra konuştuğum SUK sözcüsü Halid Salih ise, patlamada hasar gören araçlardan birinin heyeti taşıyan beyaz minibüsün aynısı olduğunu vurguladı ısrarla. Ama bu iddiayı destekleyecek kanıt net olsaydı, Ankara bunu en sert ifadelerle dillendirmiş olurdu mutlaka. Amberin Zaman da Ankara"dan bir yetkiliye dayanarak sosyal medyada bu gerçeği dile getirdi.
Bir başka olasılık olarak, Suriye"de rejime karşı savaşan gruplara, örneğin ABD"nin terör örgütü ilan ettiği Nusra Cephesi"ne işaret edenler oldu. İbrahim Karagül, örneğin, Cuma günkü yazısında; muhalif gruplar arasındaki ihtilaflara dikkati çekiyor, bu olasılığı gözardı etmiyordu. Cuma günü yine Yeni Şafak"ın manşetten verdiği Çetiner Çetin imzalı bir haber vardı: Eylemi, ABD Büyükelçiliği"ne de intihar saldırısı düzenlemiş olan DHKP-C"ye bağlı militanların yaptığı iddiası. Buna göre Suriye/Lazkiye"de üslenmiş bir grup örgüt üyesi, bu saldırıyı düzenleyerek hem muhalefet liderlerini etkisiz hale getirmeyi hem de bu yolla Türkiye"nin muhaliflere yardımlarını aksatmayı hedeflemiş olabilirdi. Karagül"ün yazısında Suriye"dekine benzer kriz ortamlarının bu tür örgütleri beslediği de vurgulanıyordu.
Gerçekten de Suriye"de savaşan taraflar, aynı zamanda bölgesel ve küresel güçlerin birbirleriyle savaşında taşeronlar haline gelebiliyor. Geçen yıl muhalefet saflarına geçen eski Başbakan Riyad Hicab rejim açısından bu durumu şu sözlerle ifade etti: "Suriye İran işgali altında; ülkeyi artık Beşşar Esad değil İran Devrim Muhafızları"na bağlı Kudüs Tugayı"nın komutanı Kasım Süleyman yönetiyor". Devrim Muhafızları"nın üst düzey komutanlarından Hasan Şateri"nin geçen hafta Suriye"de öldürülmesi ise, Suriye"deki yabancıların sadece muhaliflerin safında savaşmadığının yeni bir göstergesi.
Taşeronlaşmanın bir başka ve yeni boyutu ise silah temin eden güçlerle ilgili. Suriye"ye uygulanan silah ambargosu nedeniyle Özgür Suriye Ordusu yönetimi birliklerin ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Kendine bir bağışçı bulan da, ekibini alıp kendi tugayını kurmayı tercih ediyor. Bağışçılar genelde Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkelerinden ve bunlar da kendi dünya görüşlerine ve pozisyonlarına yakın birliklere destek oluyorlar.
Bu gelişmeler yaşanırken, Amerika Birleşik Devletleri"nin yeni Dışişleri Bakanı John Kerry, Beşşar Esad"ın pozisyonunu değiştirmekle ilgileniyor. Kerry, Senato Dışilişkiler Komitesi Başkanı olarak 2009-2011 arasında ABD"nin açılım arayışı çerçevesinde Suriye"ye gidip gelmiş, Esad"la da birkaç kez görüşmüştü. Bu tanışıklığın Esad"ı koltuğunu bırakmaya ikna etmede işe yarayacağı şüpheli. Zaten Kerry de nabız yoklayacağını söyledi. Müzakereli çözüm için Rusya ile ortak zeminde buluşma ihtimalinden bahsetti. Ama duyduk ki, Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov çok yoğun olduğunu ileri sürerek telefonlarına dönmüyormuş. Bu arada Lavrov, Alman ARD televizyonuna çıkıp Suriye muhalefetine epey yüklendi, terörist gruplarla işbirliği yaptıklarını, rejimi devirmek dışında hiçbir konuda kendi aralarında anlaşamadıklarını söyledi; masaya oturmak için Esad"ın gitmesinde ısrarcı olmanın çatışmayı uzatmaktan başka işe yaramadığını savundu. Lavrov"u önümüzdeki günlerde Suriye Ulusal Koalisyonu başkanı Muaz Hatib ziyaret edecek. Hatip, savaşı müzakere ile sona erdirmeyi umuyor. Ama üzerinde çalıştığı plan, Esad"ın gitmesini şart koşuyor.
Planlar, görüşmeler trafiği sürüp giderken Suriye"de her gün ortalama 100 kişi ölmeye devam ediyor, her gün binlerce kişi daha evini yurdunu terk ediyor. Özellikle son bir yıldır Halep"ten Humus"tan gelen görüntülere bakarken Saraybosna kuşatmasını, Bosna Savaşı"nı hatırlamamak mümkün mü?
Cengiz Çandar bir yıl önce o savaşa dair bir başka hatırlatma daha yapmıştı: Bosna Savaşı"nı sona erdiren barış anlaşmasının imzacılarından biri de katliamların baş sorumlusu Miloşeviç"ti. Üstelik 5 yıl daha iktidarda kalmış, ama nihayetinde Savaş Suçları Mahkemesi"ne gitmekten kurtulamamıştı. Daha fazla kan akmasını engelleyecekse, böyle bir yol, en acı ilaç denenemez mi?
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.