Kosova fena yakaladı
Kemal KahramanYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 06/04/1999, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
İçerideki ve dışarıdaki gelişmeler arasındaki paralellikler çoğunlukla gözümüzden kaçıyor. İç politikayı bir tablo olarak düşünürsek, dış gelişmelerin ona uygun bir fon meydana getirmesi, sandığımızdan büyük önem taşıyor. Bütün alanlarda meşrulaşmak için dışarıdan "dayanak" arayan bir kültürde siyaset sahnesinin dış fonlarının ihmal edilmesi ise, oldukça garip.
Özal devrindeki gelişmeler çeşitli şekillerde yorumlanabilir. Ama orada yükselen bir milli eğilim vardı. Buna milli uyanış da diyebiliriz. Çünkü özgüvende bir tırmanma söz konusuydu: Meğer biz de bir şeyler yapabilirmişiz!
Bunlara paralel olarak, Balkanlar''da bir kıpırdanma vardı. Bulgaristan''da zorla isimlerin değiştirilmesi, arkasından kitlesel göç yaşandı. Sovyetler çözüldü, sıra Yugoslavya''ya geldi. Ve Bosna dramı, Türk insanının ortak paydalarını açığa çıkardı. Devletçi sistemlerin çöküşü, Türkiye''deki solu siyaset sahnesinden silinmeye doğru sürükledi. Tek çareleri vardı: kendilerine çeki düzen vermek. Onlar da yaygın söylemleri sahiplenme yarışına girdi. Fakat yaygın olan bir şey vardı ki, ona bir türlü yanaşamadılar: "Teşebbüs" özgürlüğüyle "din ve vicdan özgürlüğü" birbirinin vazgeçilmez şartı olarak karşılarına çıkıyordu.
28 Şubat sürecinin nasıl bir dış konjonktüre rastladığının analizleri iyi yapılmalıdır. Bazı yorumcular, olayı İsrail''le olan yakınlaşma çerçevesinde değerlendiriyor. Fakat Türkiye''nin yer aldığı kritik bölgenin olaylarını bir tek faktörle açıklamak, eksik bir yaklaşım gibi görünüyor. Her halükarda bu dönemi, Türkiye''nin çevresinden ve dünyadan izolasyona uğradığı bir dönem olarak görüyoruz. Bir bakıma dış politik gelişmelerden oldukça az etkilendiği bir dönem. Bulgaristan bile her fırsatta Türk azınlıklara dini ve milli haklarının verilmesinden bahsederken, bizdeki atmosfer oldukça gerilere taşındı, olumsuz anlamda nostaljik günler yaşandı, yaşanıyor.
Bu kapalılığa rağmen, seçimlere beş kala Ecevit''in dış imajı da kullanmaya çalıştığını görüyoruz. Kıbrıs fatihi veya Kenya fatihi olduğu "kanısını" yaygınlaştırmak istiyor. Dördüncü parti lideri olarak iktidara taşındı, seçimlere yakın, en büyük bombayı patlatmış olması istendi: Apo''yu o yakalamıştı! Fakat millet bundan o kadar etkilenmiş gibi görünmüyor. Belki de seçimlere daha yakın bir zamanda yakalanmalıydı. Ne oluyorsa oluyor, Ecevit portresi, yerleştirildiği çerçevelere pek uymuyor. Başbakanlığı gibi, kahramanlığı da inandırıcı değil.
Ecevit''in elinde dış politika olarak pasif bir gelenek var. İnönü, İkinci Dünya Savaşı''nı bulaşmadan atlatmakla övündü. Oysa o zaman çözülebilecek nice dış sorun hâlâ önümüzde duruyor. Türkiye''nin çevresinde hangi sorunu varsa, İnönü devrinin askıya alma politikalarının sonucu. Rusya, bağımsız Türkiye''nin boğazlarından geçen savaş gemileri için sadece bilgi veriyor. Yunanistan, adaları tepeden tırnağa silahlandırıyor.
Ecevit böyle bir geleneğin temsilcisi olarak, dış gelişmeleri sadece izlemeye çalışıyor, belki de başbakanlığı gibi, kendisine hazır bir rol verilmesini bekliyor.
Fakat Apo dalgasından sonra Türkiye şimdi, Kosova krizine yakalandı. Belli ki Türkiye''yi seçimlere bu kriz taşıyacak. Ecevit''in elinde, İnönü''den kalma dış politikalardan fazlası yok. Kızılay''ın da öyle. Kosovalı göçmenler karşısında Kızılay''ın iflasını Oktay Ekşi "bile" ilan etti. Ecevit''in ait olduğu tek parti zihniyetinde vatandaş Kızılay''la Milli Piyango arasında gerilmiştir. Bu, emeğiyle değil de atamayla/piyangodan zengin olan mutlu azınlık ve sefalet içinde yaşayan yığınlar demektir. Tek parti zihniyetinin kabul edemediği budur: Yığınlar, ekonomik veya siyasi sefalet rolüne karşı çıkmaktadır.
Kızılay''ın göçmen krizindeki çaresizliği, "temsili" bir çaresizlik. Şimdi asıl çaresizlik, Ecevit ve onu iktidara taşıyanlarda. Onlar Kosova krizinin vatandaşı eski günlerdeki gibi etkilemesinden korkuyorlar.
Kosova, medya ile iktidarın el ele yürüttüğü seçim kampanyalarını, fena halde yakaladı.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.