Kosova"da "iki taraf" edebiyatı

Pazartesi günü Kosova''yla ilgili iki önemli gelişme yaşandı : Birincisi ve Kosovalılar için daha önemlisi, Sırp güçleri kuzeydeki köyleri bombaladı. İkincisi ve Batılılar için daha önemlisi, Paris''te "tarafların" görüşmeleri yeniden başladı.

Batı medyasında Kosova "sorunuyla" ilgili haber ve yorumlar verilirken hep iki taraftan söz ediliyor. Bunu daha önce Bosna''da da yaşamıştık. Bir tarafın ağır silahları, tankları, uçakları vardı, öbür tarafın Kalaşnikoflar''ı. Ama yine de "iki taraf" vardı.

Kosova için de şöyle diyorlar: "Çatışmalar devam ederken, iki taraf da barış için hazır değil. Siyasi ve askeri şartları kabul etmiyorlar."

CNN''in yorumu aynen şöyle: "Eğer yeniden başlayan bu görüşmelerden bir sonuç çıkarılamazsa, Sırp ve Arnavut tarafları topyekün savaşı sürdürmeye hazır".

Oysa Sırbistan Başbakanı Mirkoviç''in sözleri çok açık: "Kosova Sırbistan''dan ancak kuvvet kullanarak alınabilir".

Büyük Sırbistan''ı kurmak isteyen Sırplar, 1989''a kadar özerk bir bölge olan Kosova''yı "görüşmelerle" vermek istemiyor. 1992''de Kosovalılar bağımsızlık yönünde adım atmıştı. Artık Sırplar''la birlikte yaşamaları mümkün değil. 2 milyonluk Kosova nüfusunun % 90''ını meydana getiriyorlar. Fakat ellerinde düzenli ordu silahları yok.

Bugünlere çoktan hazırlanmış olan Sırplar, tankları, toplarıyla sivil köyleri yakıp yıkabiliyor. Kosovalılar''a bir tek seçenek kalıyor: Dağlara kaçmak. Batılı kaynaklara göre şimdiye kadar 250.000 Kosovalı evsiz barksız kaldı. 2000''in üzerinde ölü var. Fakat gün geçmiyor ki bir katliam haberi gelmesin. Sivil insanlarla tanklar karşı karşıya geldiğinde bunun adı, olsa olsa "katliam" olabilir. Ve bu karşılaşmaya "çatışma" adı verilemez, sivil insanlar da savaşan taraflardan birisi olmaz. Eğer öyle olsaydı, yani Sırplar karşılarında ağır silahlarıyla düzenli ordular bulsaydı, şimdiye Avrupa çoktan ayağa kalkardı. Almanya''nın resmi tavrı konuyu iyi açıklıyor: "Avrupa''nın ortasında bir katliama izin veremeyiz."

Fakat veriyorlar. Geçen cumartesi günü, Mitroviça ve Podujevo köylerinde pazar yerlerine yapılan bombalı saldırıda, ajanslara geçilen habere göre 7 ölü, "düzinelerce" yaralı var.

Batılı medya tarafından ayrılıkçı veya etnik Arnavutlar adı verilen Kosovalılar şimdi Paris''te önemli bir kararın eşiğindeler. Batı, saldıran taraf onlarmış gibi ellerindeki hafif silahları bırakmalarını istiyor. Böylece, savunma işlerini NATO''ya bırakmış olacaklar. Kosovalılar, en azından önce NATO askerleri gelmeden böyle bir şey yapmayacaklardır. Fakat daha sonra?

CNN''in görüştüğü 35 yaşındaki İvrahim Maxhuni, 28 bin kişilik NATO gücünü beklediklerini söylemiş. UÇK''nın tasfiyesine Sırplar da sıcak bakıyor olmalı. Ama belli ki Kosova''yı "anavatanın bir parçası" olarak görmekten vazgeçmeyecekler. Paris''te bu soruna Sırplar''ı memnun edecek bir çözüm aranacaktır. Çünkü Sırbıstan''ın bölünmesini Batılılar da onaylamıyor.

% 90''ı Kosovalı olan bölgeyi Sırbistan''ın bir parçası olarak görüyorlar. Bu ortamda, Paris''te tarafların sağlıklı bir şekilde temsil edildiği bile tartışılabilir. Çünkü önce Kosova tarafında bazı değişikler yaptılar. Kosova temsilcilerinin durumlarının "yasallığı" belirsiz. Çünkü belgelerini Sırp makamlarından alıyorlar. Kosova halkı, yeni bir oluşuma yetecek kadar birikime sahip olduğunu gösteriyor. Paris''te buna uygun bir şekilde temsil edilirlerse, olumlu sonuçlar alınabilir.

Öyle görünüyor ki Kosovalılar''ın en büyük gücü, zayıflıklarından geliyor. Sırplar''sa, kaba güçle sonuca varacaklarını zannediyor. Kaba gücün dışında bir referansları olsaydı, o zaman Kosovalılar''ın işi daha da zor olurdu.

Kosova''nın geleceğini, Paris''teki görüşmeler değil, masumların akan kanı belirleyecektir.