"Bir tür dramaya, klibe dönüşmüş haberler"

RTÜK Başkanı Davut Dursun''un yeni RTÜK Kanunu''nda yer alacak yeni ilkelere ilişkin yaptığı açıklama içinde şu bölüm dikkatimi çekmişti:

"Bunlardan biri, yayıncıların sorumluluğu olarak, haberlerde doğal efektin dışında ses veya görüntü efektinin kullanılmaması. Çünkü bu efektlerin kullanılması haberi bir tür dramaya, klibe dönüştürüyor. Haber, haber olma özelliğini kaybediyor. Artık haberlerde, doğal efektin dışında ses ve görüntü efekti kullanılamayacak. Dizilerde zaten bu tür şeyler yapılıyor, haber haber olarak verilmeli."

Dursun''un bu müjdesinin birçoğunuzu da benim gibi sevindirdiğini sanıyorum… Epeyce zamandır gerçekleşmesini beklediğimiz bir ilke ve yenilikti bu. Demek ki nihayet, "haber saati"lerinin süresi neredeyse bir dizi uzunluğunda olmayacak. Üç beş satır haber dinleyebilmek için karşısına geçtiğimiz ekrandan münasebetsiz görüntü ve ses efektlerine maruz kalmayacağız.

Bu konuyu geçen yıl yayımladığım bir yazıda ben de gözden geçirmeye çalışmıştım. Özellikle de bir televizyon kanalının "haber saati"ni örnek göstererek. Hatırlıyorum, "radyo tiyatrosu gibi haber saati" demiştim. Ergenekon-Balyoz gibi davalara ilişkin haberler "radyo tiyatrosu" misali özel olarak seslendirilmiş olarak sunuluyordu izleyicilere. İzleyicilerin malum "ses kayıtları"nda görüşmeleri kayıt altına alınan kişilere karşı özellikle öfke duymasını temin için olacak, seslendirmeler özellikle seçilmiş rahatsız edici tonda gerçekleştiriliyordu.

Dikkat ederseniz bugünlerde televizyon haberleri bir kere daha bol görüntü ve ses efektli günlerindeler. Libya''ya yönelik askeri harekata ilişkin haberler neredeyse tamamı raftan indirilmiş görüntü ve ses efektleri eşliğinde servis ediliyor. Kötü bir niyet yok bunda; haber saatinin daha heyecanlı geçmesi, izleyicilerde adrenalin yükselmesinin sağlanması için tabii ki!

Görüyorsunuz, her haber saatinde ne kadar çok sayıda savaş uçağı görüyoruz. Ne kadar çok füze ve benzeri silahların ses ve görüntülerine şahit oluyoruz. Tamam biraz dikkat edince haber metinleri değişse de önümüze getirilen savaş uçağı ve benzeri silahların bir önceki gün servis edilenlerin aynısı olduğunu fark ediyoruz; ama olsun, madem ki haber konumuz savaştır, bunlar olmadan haberin tadı tuzu olmaz diye düşünülüyor. Haberler -son olarak da Libya''ya yönelik askeri harekat- bu nedenle saatlerce sürüyor. Haberlerin sonuna gelindiğinde görüntü ve ses efektlerinin etkisiyle kafamız o derece şişmiş oluyor ki, neredeyse meselenin aslını unutuyoruz…

Konuyla ilgilisi yok ama Davut Dursun''un yine yeni RTÜK Kanunu çerçevesinde müjdelediği ikinci bir yenilikten de söz edeyim. Dursun, bu yeniliği de şu sözlerle ifade etmiş: "Bir diğeri ise normal programlar ile reklamlar arasında çok ciddi ses farkı ortaya çıkıyor. Bu, izleyicileri rahatsız ediyor. İzleyici program devam ederken sese alışıyor, reklama girildiğinde ise ses patlamasıyla karşılaşıyordu. Bunu önlemek için bir hüküm getirdik. Artık reklamlara geçişte ses patlaması olmayacak."

Bu da çok iyi düşünülmüş bir yenilik doğrusu. Bu yenilik biraz önceki ile birlikte gerçekleştiğinde kafamızın ve gözümüzün epeyce rahatlayacağını söyleyebiliriz. Düşünün; bol ses ve görüntü efektli bir haber saatini izlerken zaten bitap düşmüşsünüz, bu yetmezmiş gibi bir de haber arasında "çok ciddi ses farkı" olan reklamların taarruzuna uğruyorsunuz… Keşke diyorum, yeni RTÜK Kanunu''nda devlet protokolünde hiç değilse ilk üçe giren şahsiyetin katıldığı canlı yayın programlarına ilişkin olarak "Bu programlara reklam alınamaz" hükmü de getirilseydi… Böylece, mesela canlı yayında Başbakan ile sürdürülen soru/cevap faslının bir yerinde "Sayın Başbakan, şimdi izninizle bir reklam arası vereceğiz!" gibi münasebetsizliklerle de karşılaşmazdık. "Reklam"a atfedilen kutsallık biraz sarsılırdı ama olacak o kadar herhalde…