Cumhuriyet reklamları

Reklam sektörümüz gerçekten yaratıcı. Hiçbir fırsatı kaçırmıyor… Yakın tarihte birkaç kere dikkat çektiğim için iyi hatırlıyorum; reklam sektörü önce 10 Kasım''a el atmıştı. Atatürk''ün fotoğrafları arasından seçilmiş iyi bir kare ile bir konfeksiyon ürününü – ceket / pantolon, gömlek / kravat, mayo…- bir araya getirmek epeyce uzun bir süre 10 Kasım''ların alışkanlıkları arasına girmişti.

Sonra sıra diğer özel günlere geldi. Bu çerçevede 29 Ekim''in de bayağı bereketli bir gün olduğu anlaşıldı.

Regis Debray''nin bu köşede önceden de hatırlattığım ünlü bir sözü var.

"Hasta bir cumhuriyetin ulaşacağı yer kışladır" diyor filozof.

İsterseniz biz de, Debray''nin bu sözünden esinlenerek, bu 29 Ekim''de de güzel örneklerini gördüğümüz "Cumhuriyet reklamları" hakkında şu sözü edelim:

"Hasta bir cumhuriyetin ulaşacağı yerlerden biri de Cumhuriyet reklamlarıdır."

İnanılır gibi değil gerçekten; bankasından sabuncusuna kadar onlarca özel kuruluş pazarladıkları ürünlerin "Cumhuriyet" sosu ile reklamını yapmaya koyulmuş… Araştırmadım kesin olarak bilmiyorum ama dünyada bunun bir benzerinin olduğuna hiç ihtimal vermiyorum.

(Yeri gelmişken, bu yıl asılan "Cumhuriyet fazilettir" mahyasına ilişkin olarak da -bu sefer de Hüseyin Cahit Yalçın''ın Cumhuriyet''in ilanında sarf ettiği "Alkışla cumhuriyet olmaz" sözünden esinlenerek- "Mahya ile cumhuriyet olmaz" da diyelim.)

Oysa 29 Ekim kutlamaları, her şeyden önce, artık "genç" sayılamayacak bir yaşa gelmiş Cumhuriyet''in geçtiği (ve geçmekte olduğu) durakları özel olarak düşünebilmek-tartışabilmek için bir fırsat olarak değerlendirilmelidir. Bu türden günler için yıldönümlerinin –şenlikler dışında- başka ne anlamı olabilir ki zaten.

Cumhuriyet tarihimizi, numaralandırmasak bile, "monarşik", "diktatoryal", "yarı-demokratik", "bürokratik" gibi kavramları araya sokarak anlayıp-tartışmak bütün enerjimizi fişeğe, mahyaya ve reklama vermemizden daha hayırlı değil midir?

Neyse, geçelim bu bahisleri ve gelelim bu yılın "Cumhuriyet reklamları"na. Bana göre, bu yılki kutlamalara neş''e katan asıl "etkinlik" bu reklamlardı. Şu reklamlar yani:

- "Cumhuriyetimizin imzası sonsuza dek yaşayacak! Bayramınız kutlu olsun" diyor, Adel Kalemcilik Ticaret ve Sanayi A.Ş.

- Birçok gazetede karşımıza çıkan Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Aytaç Durak imzasını taşıyan "Mevzubahis vatansa gerisi teferruattır" şeklindeki yarım sayfalık ilan diğer belediye başkanlarınınkiler yanında özellikle dikkat çekiyordu. Tamam anladık "teferruattır"; ama belediye başkanlarının "reklamları"na hizmet eden bu etkinlikler belediye bütçelerinin hangi faslından karşılanıyor acaba?

- "Cumhuriyet bizim için her şeyin üstünde" diyor FİNANSBANK. Hiç mi hiç inandırıcı değil doğrusu, böyle midir gerçekten? Hem de reklam veren bankanın "milli bankalar" arasından çıkmasından sonra…

- RİXOS HOTELS bunu artık alışkanlık haline getirdi. Yine ortasında ayyıldız olan bir tam sayfa ve yine o okuyanı gülümseten şu reklam metni: "Tek bir yıldıza sahip olmak, 5 yıldıza sahip olmaktan çok daha değerlidir."(!) Ne diyebiliriz; madem öyle 8 yıldızdan tek yıldıza inin!

- "KORKMA SÖNMEZ" diyor bir tam sayfa reklamla SİNPAŞ GRUBU.

Alt metin de şöyle: "Cumhuriyetle ülkemizi yönetenler Türkiye''yi bölgenin lideri konumuna taşıdılar. Ülkemiz bugün bulunduğu coğrafyanın tartışmasız lideridir. Sektörünün lideri Sinpaş halkımızın sevincini paylaşıyor."

"Kurnazlığı" görüyorsunuz; metin yazarı sözü "lider"e getirmek için epeyce emek sarf etmiş doğrusu.

- "Cumhuriyet geleceğimizin anahtarıdır" şeklindeki reklam metni, bu yıl kahkahayı en fazla hak edenler içinde yer alıyor. Çünkü –tahmin ediyorsunuzdur muhakkak- bu metnin altında "KALE KİLİT" adını görüyoruz..

- Anadolu Sigorta''nın reklamında ise laf bir biçimde, sigortanın sloganı olan "Kaybetmek yok"a getirilmiş. Ortaya şu metin çıkmış: "Bu Cumhuriyeti ''Kaybetmek yok'' diyenlere borçluyuz."

- "Cumhuriyet ile kenetlendik" şeklindeki reklamı "Cumhuriyetin istismarı" olarak niteleyebiliriz rahatlıkla. Çünkü bu metnin aytında MİGROS, Tansaş, ŞOK, Macro Center ve 5M MİGROS imzası var.

-FİYAPI adlı inşaat şirketi –bence- yanlış (hatta zararlı) bir reklam metni seçmiş: "Attığımız hiçbir temel onun attığı kadar sağlam olamaz!"

"Yanlış" hatta "zararlı" (şirket açısından tabii ki) bir metin bu, çünkü Cumhuriyet''in bir yüzyıla yakın ömründe geçirdiği - "temel" filan dinlemeyen- büyük "depremler" unutulmuş!

-"Klima PLUS" adlı adından ne işle iştigal ettiği apaçık anlaşılan şirket ise "istismarı" bayağı ileri noktalara taşımış: "Bir milletin yüreğini ısıtmak…"

İyi yapmış ama bir şeyi unutmuş sanki; söz konusu alet –yani "klima"- aynı zamanda "soğutmuyor" mu?

-Son olarak da, hakkında epeyce söz edilen "Mey" adlı alkollü içecek üreten şirketin reklamı:

-"BEYEFENDİLER / Kulüp Rakı / SİZLERE EMANET"

"Cumhuriyet" ile "Kulüp Rakısı" arasında çağrışım zinciri kurmaya niyetlenmiş olan bu reklam metni bir yanılgı üzerine inşa edilmiş. Çünkü biliyorsunuz; Kulüp''ün üzerindeki etiketi tasarlayan büyük grafik ve afiş sanatçısı İhap Hulusi, birçok insanın sandığının aksine etikete Atatürk''ü resmetmemişti…

Evet bu yıl için elimizdeki nadide parçalar bundan ibaret. Bakalım reklam sektörü –bu gidişle- Cumhuriyet''in yüzüncü yıldönümünde bizi nasıl bir kampanya ile şaşırtacak.