Mindanao: Yüzyıllardır süren bağımsızlık mücadelesi

İslam Malezya, Endonezya gibi Uzakdoğu ülkelerine dürüst tüccarlar ve dervişler aracılığıyla ulaştı. Bugün Filipinler olarak bilinen ülkeye de İslam aynı şekilde 13. Yüzyıl''da ulaştı. Müslümanlar bu bölgede kendi sultanlıklarını kurdular.

Aslen Portekizli ama İspanya kralı adına hareket eden "yağmacı" misyoner kâşif Ferdinand Magellan "bir elinde İncil, bir elinde kılıçla" 1521''de bölgeye geldi. Bölgeyi Hıristiyanlaştırmaya başladı. Ama Müslümanlarla yapılan "Mactan" Savaşında öldürüldü. Yani tarih kitaplarında iddia edildiği gibi "vahşi yerliler" tarafından değil dinleri ve topraklarını savunan Müslüman savaşçılar tarafından öldürüldü.

İspanyolların bölgeye gelmesiyle başlayan Mindanaolu Müslümanların mücadelesi asırlar boyunca sürdü.

Bu bitmek tükenmek bilmeyen üç aşamalı bir mücadele idi. Mindanaolular 1521''den 1898''e kadar İspanyollara karşı, 1898''den 1946''ya kadar Amerikalı işgalcilere karşı savaştılar.

1946 yılında Filipinler devletinin bağımsızlığını kazanmasından sonra ise o tarihten günümüze kadar Filipinler devletine karşı mücadelelerini sürdürdüler.

Filipinlerin Güneyindeki Mindanao ve çevresindeki adalarda 12 milyondan fazla Müslüman yaşıyor. Mindanao tabi kaynaklar açısından da zengin bir bölge.

Filipinler devleti bağımsızlığını kazandıktan sonra Mindanaolu iki örgüt Müslümanların bağımsızlık mücadelesini sürdürdü. Bunlardan birincisi ve "Soğuk Savaş" yıllarında en fazla tanınanı Nur Missuari liderliğindeki Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi (MUKC) idi.

1976 yılında Muammer Kaddafi arabuluculuğunda Filipinler hükümeti ile MUCK arasında imzalanan ve Müslümanlara yarı otonomi veren Trablus Anlaşması MUCK''yi böldü.

Anlaşmaya karşı çıkan Ezher kökenli bir âlim olan Selamet Haşim Moro İslami Kurtuluş Cephesini (MİKC) kurdu.

1987 yılında Filipin hükümetinin önerdiği Müslüman Mindanao Otonom Bölgesi MUCK tarafından kabul edildi. MİCK ise buna karşı çıktı ve silahlı faaliyetlerini sürdürdü.

Daha sonraki dönemde Filipinler hükümeti ile MİKC arasında çatışmalar ve ateşkesler yaşandı.

Zaman zaman yaşanan ihlallere rağmen iki taraf arasında ateşkes son birkaç yıldır sürüyordu. Bununla eşzamanlı olarak sorunun çözümü için barış müzakereleri yürütülüyordu.

Birkaç gün önce Mindanaolu Müslümanlarla ilgili önemli bir gelişme oldu ve Filipinler hükümetinin Moro İslami Kurtuluş Cephesinin "Alt Devlet" önerisini kabul ettiği haberleri geldi.

Filipinler hükümeti ve MİKC müzakerecileri bu konuda on maddeden oluşan bir prensip anlaşması imzalamışlar ve böylece tıkanan barış görüşmelerinin de önü açılmış. Çünkü daha önceden MİKC barış anlaşması imzalamanın bir ön şartı olarak "Alt Devlet" şartını öne sürmüştü.

Henüz ismi belirlenmemiş bu "Alt Devlet" daha önce kurulan ""Müslüman Mindanao Otonom Bölgesi"nin yerini alacak. Aslında bu "Alt Devlet" kavramı yetkileri biraz daha genişletilmiş, kendi parlamentosu, kabinesi, başbakanı olan otonom yapı manasına geliyor. Daha da belli bir örnekle, Hong Kong''un Çin, İskoçya ve Kuzey İrlanda''nın İngiltere içerisindeki gibi bir statü manasına geliyor. Savunma, dış politika, para dışında kendi yönetimine sahip bir yapı. Yani bağımsızlık öncesi bir durum demek daha doğru olur.

"Alt Devlet" sorunun aşılması ardından şimdi Filipinler hükümeti ve MİKC barış görüşmelerinde güç, servet ve arazi bölüşümü gibi diğer konuları tartışacaklar.

Mindanao Müslümanları ile ilgili bir iyi haberde Moro Ulusal Kurtuluş Cephesi tarafından yapılan açıklamayla geldi. MUKC Moro İslami Kurtuluş Cephesi ile yeniden birleşmek için kapımız açık diyor.

İki grubun bu yeni döneme birleşerek girmeleri kendileri açısından da daha iyi olacaktır.

Mindanaolu Müslümanların yüzyıllardır süren mücadelesinin karşılığı tam bağımsızlık olmalıydı ama umarız bu adım tam bağımsızlığın başlangıcını oluşturur.