Partiler kendilerini değiştirmeyince...

Onsekiz Nisan seçimlerinin ortaya çıkardığı tabloyu dikkatle okumak gerekir. Her şeyden önce bu seçim halkın kendilerini değiştirmeyen partileri değiştirmeye karar verdiğini göstermesi bakımından dikkat çekici. DSP ve MHP dışındaki dört partinin de ciddi oranlarda oy kaybetmesini başka türlü izah mümkün olmasa gerek.

Seçmenin genel gruplaşmasında pek bir değişiklik yok gibi görünüyor. Oyların % 70''i sağ ve muhafazakar kesime, % 30 kadarı da sol ve sosyal demokrat kesime gitmiş durumda. CHP''nin % 10 barajını aşamayarak parlamento dışında kalması sol partileri tercih eden seçmenin hırçınlığa ve ilkesizliğe prim vermediğini ortaya koyuyor. Yeni proje üretmeme konusunda CHP ile DSP''nin aslında pek birbirlerinden farkı yok. Fakat Ecevit''in kişisel tavrı ve karizması, sahip olduğu destekler sol oyların DSP''de toplanması sonucunu doğurdu.

Merkez sağdaki iki partinin uğradığı büyük oy kaybı da bu kanattaki iki lider, Yılmaz ve Çiller''in bu kesimi temsilden uzak olduklarını gözler önüne serdi. Her iki lider de % 30''larda teslim aldıkları partilerini baraj korkusunu taşır hale getirdiler. Şimdi iki partinin toplam oyları bu oranı yakalayamıyor. Temsil ettikleri kesimin kültürel değerlerinden habersiz, yeni hiçbir proje ortaya koyamayan ve halka güven vermeyen, bütün marifetleri birbirleriyle kavga etmek olan iki lidere de aslında halk saha kenarını göstermiş bulunuyor. Bakalım bu liderler kendiliklerinden bu mesajı alabilecekler mi?

Fazilet Partisi''nin bu seçimdeki oy kaybı da küçümsenecek gibi değil. Bu partinin maruz kaldığı harici darbeler, iktidara getirilip getirilmeyeceği tereddüdü ve bence bundan daha önemlisi kendi içinde çizmiş olduğu zikzaklar, milletvekili listelerinde yapılan yanlışlar FP''yi eski oylarının yaklaşık 6 puan gerisine düşürdü. Bu seçimler şunu ortaya çıkarmış oldu: Artık hiçbir partinin kemikleşmiş oyu çok fazla değil. Hiç bir parti artık ne yaparsam yapayım seçmenim beni bırakmaz rahatlığına sahip değil. Seçmen İstanbul ve Ankara başta olmak üzere hizmetinden hoşnut olduğu belediye başkanlıklarını tekrar FP''ye verirken milletvekilliklerinde başka partileri tercih etti. FP''liler bu tercih farklılığını doğuran sebepler üzerinde düşünmeliler.

Bu seçimin galibi tartışmasız MHP. FP''den kaçan, DYP ve ANAP''da aradığını bulamayan muhafazakar oylar, kendi ilkeleri istikametinde yiğit ve ilkeli bir duruş göstereceği ümidini taşıdıkları MHP''de yoğunlaşmış durumda. Bunda partiye taze bir kan getiren Devlet Bahçeli ve ekibinin rolü büyük. Bu ekibin aynı başarıyı iktidarın şekillenmesinde ve iktidar ortağı olarak ortaya koyacağı icraatlarda da tekrarlaması, hem MHP''yi uzun soluklu bir parti haline getirecek hem de sağ ve merkez sağın yeniden şekillenmesine etki edecektir.

Aslında Türkiye''nin en büyük problemi siyasi partilerin kendilerini yenileyememeleri. Başarısız liderler kendiliklerinden çekip gitmiyor, siyasi partiler sistemi bunların tasfiye edilmesine imkan tanımıyor. Bu durumda halk mecburen devreye girerek bugün CHP''ye yaptıı, kendilerini yenilemezlerse muhtemelen yarın ANAP ve DYP''ye yapacağı tasfiye hareketine bizzat başlamış bulunuyor. Seçimlerin ortaya koyduğu tablonun bize ilk düşündürdükleri bunlar. Dileriz seçim sonuçları ülkemiz için hayırlı olur.