Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Sevimli ihtiyar, yaşlı bir ağacın yaprak ve çiçek yüklü dalları gibi elleriyle iki elimi tuttu. Gözlerimin içine şefkat ve merhamet dolu gözlerle bakarak, sanki içime girip yerleşmek ister gibi konuşmaya başladı. Tatlı ve titrek sesiyle, fısıldar gibi konuşuyordu.

“Bonsaileşmeyin! Aman evladım, bonsaileşmeyin!” dedi.

Bonsaileşmek de ne, dedim.

“Cüceleşmek, cüceleştirilmektir”, dedi.

Anlamadım, dedim. Bak anlatayım diye devam etti:

“Bir Çin buluşudur bonsai. Çanak ağacı demektir. Şu gördüğümüz güzel, kocaman ağaçlar var ya, parkımızın şu muhteşem konukları; şu karşı korudaki dev çam ve çınar ağaçları, işte bu ağaçları, ya tohumlarından çıkan fidelerini, ya da dal uçlarından alınıp suda kökleştirilip toprağa dikilen parçalarını bir kâseye, bir küçük kovaya veya çanağa naklenip özel bir işlemle, aslına çok benzer ama cüce bir ağaç olarak, canlı tutmaktır. Büyüyüp aslı gibi kocaman bir ağaç olmasına fırsat vermeden o küçücük kabında, çanağında yaşatmaktır.”

Sesi iyice titremeye başladı. Bir ağacın altında durduk. Park sakindi. Bir iki çocuktan başka kimsecikler yoktu. Ellerimi bırakmadan banka oturttu beni. Sonra sol elini omzuma atıp devam etti:

“Çinlilerden çıkmış bu iş. Eski Mısır''a kadar götürenler de var, işi. Her neyse efendim. Bu iş, millet ağaçlarına da uygulanıyor. Tarihte çok örnekleri var. Çinlilere bak. Beş bin yıldır devletleri devam ediyor. Yakınlarında hiç güçlü bir devlet bırakmadılar. Kırallık istidadında olanları parçalayıp küçük prenslikler halinde tuttular, ya da yıkıp yok ettiler. Kendileri hep kaldı.

“Bir de bizim tarihimize bak. Osmanlıdan öncekilere gitme. Osmanlı Devletine bak. O koca çınar nasıl da parça parça edilip küçük küçük çanak devletçiklere ayırıldı?

“Bonsaide bir kural var: Cüce ağaç belli aralıklarla çanağından çıkarılıp kökleri budanır. Dal uçlarında uç veren filizler çimdikleme usulü veya makaslama metoduyla koparılır, kesilir. Gövde ve dallar tellerle sarılarak biçimlendirilir. Yani zavallı ağaç, hem alttan hem üstten belli zamanlarda budanır. Büyümemesi için hep kontrol edilir. Asıl tabiatından, gerçek ortamından mahrum bırakılarak cüce, oyuncak bir bitki, bencil evlerin birer süsü olarak bırakılıp korunur. Bütün bunları niye anlatıyorum sana? Koca Osmanlıyı ve kendimizi anlayabilmek için…

“Zavallı Devlet-i Âliye! Dünya devletlerinin muhteşem çınarı! Nasıl da dal dal budanıp küçük küçük çanakçıklara hapsedildi. Afrika''ya bak, Ortadoğu''ya bak, Kafkaslar''a, Orta Asya''ya bak!

“Ya Anadolu?..

Bir ağaç, köküyle toprağın derinliklerine, gövde ve dallarıyla göklerin enginliklerine uzanarak büyür, gerçek hayatını yaşar. Güneşi emer, havayı süzer, toprağı yer, suyu içer de büyür. Gerinir, gerilir, gelişir, gürleşir. Göklerin ve yerlerin kanununa uyarak kalınlaşır, yükselir. Heyet ve heybet kazanır. Muazzam yapısıyla bakanlarda haşyet ve hayret kazanır. Dal dal göklere uzanmayan, yaprak yaprak göklerden soluklanmayan, çiçek çiçek göklerin rahmetiyle doyup donanmayan ağaç olur mu? Dünyada ne kadar anıt ağaç varsa bize hep göklerin armağanıdır. Tabii şartlarından, tabiatındaki, yaratılışındaki tekâmül kanunlarından mahrum bırakılan, insanoğlunun insafsız müdahelesiyle hayat şartları, gelişip olgunlaşma imkânları elinden alınan, sınırlandırılan ağaç, cüceleştirilen varlık ne kadar mazlumdur, ne kadar zavallıdır, bir düşünsene?

“Güzel devlet, gerçek ve güçlü devlet, güzel bir ağaç gibidir, kökü yerde sabit, dalları göklere ser çekmiş, her zaman yemişini verir; küçük devletçikse, gövdesi yerin üstünden koparılmış, kararsız, küçük bir ağaca, bir bonsaiye benzer.

“Anadolu çanağında kökünün rüyasına dalmış, çiçeklerinde kökünün rüyasını gören Osmanlı ruhu, Bursa çınarının çanaklara konulan dallarından biri olan Anadolu ruhu, çanağını çatlatıp öz toprağına kökler uzattı. Bursa ovasında Emir Sultan soluklu havayla yeşeren filizler, dallar sınırlara inat boy attı. Dünyaya yeni bir Tuba Ağacının gölgesi düşüyor. Bu gölge diğer bonsailerin üzerine düşüyor. Uyanış başlıyor. Uyanış başlıyor…” Ses, gittikçe uzaklaşıyordu. Birden açtım gözlerimi.

“Aman evladım, aman! Bonsaileşmeyin!” sesiyse hâlâ kulaklarımda uğuldayıp duruyordu“:

“Sakın Bonsaileşmeyin!”

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...