Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

A benim bahtiyârım

Gönülde tahtı yârim

Yüzünde göz izi var

Sana kim bahtı yârim

Seven ancak bu kadar hassas olabilir; gönül verdiği güzelin yüzündeki göz izlerini görebilecek kadar hassas.

Bir aşkın ürünü olan sanat eserlerinde de hem göz, hem el izlerini görebildiğimiz gibi, o göz ve ele emir veren aklı, kalbi, kısaca ruhu da görebiliriz.

Bu görebilme hassasiyeti herkeste bulunmayabilir. Boşuna dememişler: Görenedir görene; köre nedir, köre ne, diye.

Bir ev, bir site, bir kasaba nice ellerin, nice gözlerin eseridir. Sokaklar, caddeler, meydanlar ve buralara açılan yapılar sayısız ellerin, gözlerin vücut verdiği varlıklardır.

Bir evin, bir sokağın çehresindeki çizgi, renk ve hava orada yaşayanların ruhlarını aksettirir. Onları görebilmek bir irfan işidir.

İnsanların davranışları dış dünyalarını belirlediği gibi, dış dünya da insanların davranışlarını belirler. Davranışlar, duygu, düşünce ve inançların meyveleridirler. İnsanı davranışa sevk eden saikler, duygular, düşünceler ve inançlardır.

Bir evin bünyesinde, bir semtin çehresinde, bir şehrin aynasında orada yaşayanların ruh mührü vardır. Bu mühürde inanç, ahlak, ilim, sanat iç içedir.

İslam medinesinde, mahallesinde ve evinde konum iç içe daireler gibidir. Evde seccade, mahallede mescid, şehirde cami ana konumu belirleyici esas unsurlardır. Evlerin odaları, en küçük biriminden en büyük birimine kadar seccadenin konumuna, o da kıbleye göre tayin edilir. Tuvalette yön değil, yan kıbleye gelir. Yatak odasında ayaklar kıbleye doğru gelmez, yüz kıbleye gelir.

Medine ve mahalle mimarisi güneşin, havanın, suyun ve toprağın durumuna göre tayin edilir. Evler, komşu evlerin güneşine, havasına, manzarasına mani olmazlar. Birbirlerinin mahremiyetlerine saygıyı esas alırlar. Komşular birbirlerinin ellerinden, dillerinden, gözlerinden emindirler, selamettedirler.

İslam medinesinde insanlar bir vücut gibidirler. Şehir de onların evidir. Ev, nasıl ortak bir mekânsa, şehir de bir ortak mekândır. Herkes, ortaklaşa yaşadıkları evin bakımından, görümünden sorumludurlar. Şehrin temizliğinden, korunmasından herkes sorumludur.

Bir yoldan, insanlara eza verici, onları rahatsız edici herhangi bir şeyi kaldırmanın, yok etmenin sadaka olduğunu, ibadet olduğunu söyleyen, kabul eden şehrin çehresini hayal etmek bile insana haz veriyor.

Kolaylaştıran, zorlaştırmayan; güzelleştiren, çirkinleştirmeyen; müjdeleyen, korkutmayan; komşusu açken tok yatan bizden değildir, diyen bir toplumun şehrinde yaşamanın mutluluğunu düşünmek bile ne kadar güzel.

Aile fertleri, komşular, akrabalar bütün mahalleli, hemşeriler arasında dedikoduya, gıybete, laf getirip götürmeye, birbirlerinin gizli hallerini gözetlemeye, kıskançlığa kesinlikle cevaz verilmez, bu hallerin hiç biri hoş karşılanmaz. Orada ya hayır söylenir, ya da susulur. Orada sözler iyiyi, doğruyu, güzeli, hayırlı olanı hatırlatıcı; davranışlar düşündürücü, bakışlar da ibret vericidir.

O toplumda sadece hayırda, yani iyilikte, güzellikte, doğrulukta yarışma vardır. Bir insanın değeri bu yöndeki kazançlarıyla ölçülür. Her fert, bu yönde anılmak için yaşar. Çünkü son yolculuğunda bütün uğurlamaya gelenlere, bu şahsı nasıl bilirdiniz, diye sorulacaktır. Sonsuz hesap gününde göreceği muameleye esas teşkil edeceklerden biri de bu şahadet olacaktır. Yüce Yaratıcı, kulları hakkında halkın şahadetine önem veriyor. Ben onları birbirleri hakkındaki zanlarında yalancı çıkarmam diyor.

Yüce yol göstericiye, bir toplulukta nasıl davranılması gerektiği konusunda yöneltilen soruya verilen cevap çok önemlidir: Siz oradan gittikten sonra arkanızdan nasıl konuşulmasını istiyorsanız, öyle davranın. Bu ölçü, bütün bir ömrü içine alacak keyfiyette bir ölçüdür. Çünkü yaşanan toplumdan ebediyen ayrılırken, cenazeye katılanların şahadeti, onlarla birlikte yaşarken bıraktığı hatıraların da bir özeti olmaktadır. Nasıl bilirdiniz, sorusuna verilen cevap yani.

Bu dikkati özetleyen bir söyleyiş vardır, halkımız arasında: Hani sen dünyaya gelende, çevren güler, sen ağlardın; öyle bir ömür sür ki, sen dünyadan gidende çevren ağlasın, sen gül.

Sahi nerde o çobanlar? Sürüsünden sorumlu, sorumluluklarının şuuruyla iki büklüm o güzel çobanlar nerede? Yukarda portresi çizilmeye çalışılan toplumun sahipleri, mimarları, muhafızları neredeler?

Öyle anlatırlardı eskiler. Her sabah namazında, tesbihattan sonra cemaatine: Falan kimse neden gelmedi, yoksa hasta mı, öldü mü, seyahate mi çıktı, aksi halde mutlaka gelirdi. Eğer öldüyse gereğini yapalım. Hastaysa ziyaretine gidelim. Seyahate çıktıysa evinin bir ihtiyacı var mı yok mu onu soralım, dedikten sonra devam eder: Aranızda küskün varsa, barıştıralım; borçlu varsa, borcunu halledelim. Nişan, düğün işi olan varsa, üstümüze düşeni yapalım, diye toplumu, cemaati ilgilendiren konularda mescid şurasına başvurur, cemaati öyle bırakırmış.

Haftada bir gün de, beldenin en büyük camiinde, beldenin yönetiminden sorumlular, belde halkına hesap verir ve onlardan hesap sorarlarmış. Bu haftalık Cuma buluşmaları bir mahalle şurası şuuru içinde cereyan edermiş.

Yılda bir kere de Mekke''de, bütün İslam âleminin en duyarlı kalbleri ve en düşünceli beyinleri buluşup ümmetin genel durumunu gözden geçirirlermiş. Buna da ümmet şurası denirmiş. Böyle bir milletin mutlu olmaması, güçlü olmaması düşünülebilir mi?

Nerede o güzeller? Nerede o iyiler? Nerede o doğrular? Onlar olmadığı için mi şeytanın ağında çırpınan vurguncu, soyguncu, arsız, hırsız cinsinden sınıflar türedi?

Dünya bir ev artık. İnsanlık bir aile. Halimiz ortada. Bu aileyi o altın ölçüler içinde yeniden derleyip toparlayacak, o ideal tabloya yakın bir konuma kavuşturacak mimarlar, memurlar, mürebbiler, mürşitler, muallimler şimdilik birer yıldız böceği gibi mütevazı, münzevi ölçüler içinde hizmette koşturup duruyorlar.

Yüzlerde göz izlerini görecek kadar hassas olanlar, kâinat aynasında mutlak göz izini görecek kadar da hassastırlar. Durumlarını hep Ona göre ayarlar ve ona göre yaşarlar, onlar.

Kendi kültür ve medeniyetimizin, tarihimizin yüzünde gezen el ve göz izlerini görebilme basiretine, idrak ve ferasetine ermeden kendimizi bulamaz ve kendimiz olamayız.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...