Hata ve özür...

Can sıkıcı bir soru; hayatınızda hiç unutamadığınız kaç hatanız var, günde kaç sefer aklınıza gelir, huzurunuzu kaçırır, kalbiniz daralır, utanırsınız…

Sizi bilmem ama bende son dönemlerde bu duygu çok yoğun…

Hata ve özür…

Güncel iki kavram olsa da kastım ve bendeki karşılığı tamamen kalıcı ve bütün boyutlarıyla insani. Ve bir o kadar da şahsi…

Hayat, hayatımız hatalarla dolu.

Fakat bunu itiraf edip düzeltme konusunda gerekli samimiyete, duyarlılık ve kararlılığa sahip değiliz.

Genellikle kendi hatalarımızın üzerini örtmeyi, olayı karartmayı tercih ediyor, en iyi ihtimalle “hata” olduğunu bilip tehir ediyoruz.

Hem bireysel hem de toplumsal huzursuzluklarımızın, yenilgimizin temelinde, yapılmış ve öylece bırakılmış hatalarımız var. Kabullenilmemiş, itiraf edilmemiş, bedeli ödenmemiş hatalarımız...

Hatalar artık beni hiç olmadığı kadar korkutuyor.

Yaptığımız hataların sonuçları bir kalbe dokunduğunda ne olur acaba?

Cevabını Avlarlı Efe Hazretleri veriyor; “Sakın incitme bir canı; yıkarsın arş-ı rahmanı.”

İnsan kalbinden incinir, kalbiyle yaşar.

Kalp kıra kıra yaşadığımızda, bizde nasıl bir kalp kalır ki!..

Kırılmış kalpler, tükettiğimiz ümitler yıllar sonra da olsa dönüyor bize.

Kötülük adına ne varsa hepsi benim, hepsi bizim eserimiz.

Tek tek sorsanız hepimiz iyiyiz, kimse kendine “kötü” demez, fakat herkes “iyi” olduğu halde dünyada bu kadar çok kötülük nasıl oluyor, nereden geliyor…

Galiba iyiyi ve kötüyü tespit konusunda sorunlarımız var.

İyi dediğimiz şeyler tam iyi değil, kötü dediğimiz şeyler de tam kötü değil.

Fikrimiz, ruhumuz, algılarımız, bakış açılarımız, sezgilerimiz, kabiliyetlerimiz yeterince gelişmediğinden aldatıyoruz kendimizi.

Bize tanınan toleransın, açılan kapıların, beslenen hüsn-ü zanların, duyulan ümitlerin ne farkında ne de şükründeyiz…

Büyük fikir adamlarıyla, gönül insanlarıyla, adanmış ruhlarla yaşamaya yetmiyor basit insanlık kıvamımız.

Hayatını insanlık nöbetinde geçiren, haktan yana taviz vermeyen “gerçek insanlarla” aynı ortamda bulunmaya, duygu ve düşüncelerini paylaşmaya, ideallerini, ızdıraplarını, sancılarını, endişelerini, yakarışlarını, velhasıl “büyük insanlık hallerini” anlamaya da kifayet etmiyor öğrendiklerimiz.

Böyle insanları tanıyıp da, tanımamış gibi yaşamak, insanlıktan yana nasibini alamamak, duyarlı, duygulu, düşünceli, temkinli, faziletli olamamak, sevgiden, kalpten, hak ve hakikatten yana tavır alamamak utandırıyor insanı.

O kadar sığlaşmışız ki, öğrenmiyoruz, düşünemiyoruz, duyamıyoruz, ibret almıyoruz…

Nasihatten de yok nasibimiz…

Acınacak halimize bakın ki hatalarımızı da “meziyet” görür olduk.

Kimi hatalarımızı hemen, kimini birkaç gün sonra, kimisini altı ay sonra fark ediyoruz. Çoğunluğunu da hayat boyu hiç fark etmiyoruz.

Fakat önemsenmemiş hatalar, hayat yolumuza döşenmiş mayınlar gibi duruyorlar, ne zaman, nerede ve nasıl patlayıp da bizi ölüme sürükleyeceği belli değil.

Yolumuz gittikçe tehlikeli hale geliyor.

Doğru olduğu zannıyla yaptıklarımızın, gün gelip yanlış olduğunu öğrendiğimizde, gerçekle yüzleştiğimiz o an öylesine sarsılıyor ki insan…

Hatalarla dolu bir hayattan, yersiz bir sürü tercihten, yerini bulamamış fikirden, yanlış istikametlere kaymış duygulardan, anlayışsızlıktan, basiretsizlikten, idealsizlikten, mefkuresizlikten, anlamsızlıktan… nasıl istikametini bulmuş erdemli bir hayat çıkabilir ki…

Hatalar üzerine kurulu bu yaşam tarzımızdan dolayı, hem hayat karşısında, hem de insanlar nezdinde mahcubuz…

En sevdiklerimizi dahi koruyamıyoruz kendimizden.

Sevgimiz de, düşüncemiz de, duygumuz da zarar veriyor çevremize, temas kurduğumuz insanlara, kapımızı çalanlara, huzuruna çıktığımız büyüklerimize…

En büyük hasarı kalbimiz veriyor insanlara…

Kıvamını bulamamış, tatmin olamamış, boşluklarla dolu bir kalp, olumsuz etkiliyor bütün öteki kalpleri…

Sorun bende, sorun bizde, sorun kalbine sahip çıkamamakta.

Sorun kalbine ve kalbi olanlara, ehli kalbe ihanet etmekte…

Bu sorun benim sorunum…

Hatalar o kadar büyük ki özür boyutunu çoktan aşmış.

Öyle ki süregelen hatalardan pişmanlık duymak da yetmiyor.

Yaşanmış olanı değiştiremiyorsun ki…

Zaman kaybını, oluşan büyük boşluğu ve israf olan şeyleri yerine koyamıyorsun ki…

Bir de hatanın muhatabında meydana getirdiği büyük tesir, umut kırıklığı, gönül düşürmesi var ya…

Derinden bir feryatla sadece “eyvah” diyorsun…

Tekrar tekrar utanıyorsun, mahcup oluyorsun…

Hata susturuyor insanı, mahcup ediyor, yüzün yerden kalkmaz oluyor, gözlerin çakılıyor yerde sabit bir noktaya. Sesin kısılıyor, yutkunuyorsun, yüzün kızarıyor, ağlıyorsun…

Hata ve ihmaller insanda ikinci bir şuur altı oluşturuyorlar…

Bir hata ne büyük sonuçlar doğuruyor…

Size güvenenlerin “itimat” duygusunu zedeliyor.

Size umut besleyenlerin umutlarını kırıyor.

Sizin için, anlar, anlayışlıdır, gayretlidir, insanlıktan yanadır, faziletlidir, duyarlıdır, duyguludur, basiretlidir, insaflıdır diyenlerin de en büyük hayal kırıklığı oluyoruz.

Kırdığımız her kalp, yaptığımız her hata, yitirdiğimiz hassasiyetler, önce tek bir insanı muhatap alsa da, gerçekte bütün insanlığa karşı işlenmiş bir suçtur.

Gurur, kibir, bencillik, nankörlük ve vurdumduymazlıktır, önemsenmemiş hatalardan bize kalan.

Bizim gibi insanlar insanlığı tehdit ediyorlar.

İnsanın bu kadar fazla hata yapma lüksü yoktur.

Hatadan sonra özür ne işe yarar ki…

Bazen özür yerine “bedel” gerekir.

Ödenmesi gereken her bedele razı olmalı hata sahibi…

“Acı iyi bir ustadır, insan da onun çırağı olmalıdır” demişti yazar. Artık insana acıyı ustaca yaşamak düşer.

Nasıl ki her nimet kendi cinsinden şükür ister, her hata da kendi cinsinden bedel ister.

Bedel insanın canını acıtmalı, ruhunu örselemeli, mahcubiyetini iliklerine kadar yaşatmalı.

Gönül kırmayı, huzurda edepsizlik etmeyi, umutları söndürmeyi, anlayışsızlığı, akılsızlığı “küçük hata” olarak görüp özürle geçiştirmek olmaz...

İnsan ödeyeceği bedele “razı” olmalı.

Sen razı ol, hakkında af çıkarsa, merhamet tecelli ederse, o da hakkın olmadığı halde başına gelen bir lütuf olur...

Benim hatam ve benim özrüm…

Bazen yeniden başlamak mümkün olmaz.

İyiliğe yapılan bir kötülüktür bizimkisi.

Utandıran hatalara özür yetmez.

Özür beni teselli etmiyor ki, beni tanıyanları, elimden, dilimden, halimden ve kalbimden zarar görenleri teselli etsin.

İçimdeki acıyı bastıramıyor ki...

Bu kadar özürlüyken yeni bir hataya girip “mazeret döktürmeye” hiç gerek yok…

Bütün utancımla kusurlarımdan ötürü Rabbimden affımı diliyorum…

Hata her zaman bir şeyler kaybettirir insana.

Kimine mülk, kimine dost, kimine duygu, kimine düşünce kaybettirir.

Kimine itibar, kimin de olabilecek ince bir kalp ya da kendini kaybettirir.

Hatasıyla, hem kendi kalbini, hem de kırdığı kalbi kaybedince, geriye ne kadar da az şey kalır insana.

Gönülsüz bir insan ne işe yarar ki...

Yine de mahcup olmak, utanmak iyidir, umut vaat eder…

Acıyla yaşamak da hiç yaşamamaktan iyidir.

Galiba hataların başlangıcı, insanın hem dünyevi ilgi, alaka ve münasebetlerinde, hem de ontolojik düzeyde kendi konumunu tayin ve tespit noktasında yaşadığı problemle başlıyor...

Yani, haddini ve hakkını bilememe hali…

İnsan bu, her durumda kendini haklı görüyor.

Dert, huzursuzluk ve sıkıntı adına ne yaşıyorsak hepsi kendi elimizle yaptığımız ve ziyadesiyle hak ettiğimiz şeylerdir.

Yine de Allah yüzümüze bakıyor, merhamet ediyor, daha büyük hatalara düşmeyelim diye ikaz ediyor…

Korkum o ki, kalbe, insana dokunan bedeli ödenmemiş hatalarımın Arş-ı Rahman''a değmesi…

Utanmak ve mahcubiyet duygusunu tatmak, ikisi de nimetmiş…

Şimdi bana şairden emanet mısra ile edeplice; “Madem ki böyle duygularım kaldı çok şükür” demek düşüyor…