2007 yılının ilk çeyreğinde % 6,8 büyüyen ekonominin ikinci çeyrekte ciddi oranda hız kestiği geçen gün İstatistik Kurumu''nun açıkladığı büyüme verileri ile resmen tescillenmiş oldu. Bu veriler ileride ciddi bir revizyona tabi tutulmazsa, ekonominin 2007''nin ikinci çeyreğinde, 2006''nın ikinci çeyreğine göre ancak % 3,9 oranında büyüdüğünü gösteriyor.
Şu sıralar tartışılan konu, ikinci çeyrekte yaşanan bu zayıf büyüme gerçekleşmesinin nedeni değil. Zira seçim atmosferi ve geçen yıl arttırılan faizlerin özel tüketim üzerindeki menfi etkisi zaten bekleniyordu. Asıl soru, yılsonu hedefi olan % 5''in tehdit altında olup olmadığı.
Üretim kanadından başlayacak olursak, milli hasıla içinde ilk çeyreğe nispetle daha büyük bir ağırlığa sahip olan tarım sektöründe ikinci çeyrekteki dönemsel hasılanın geçen yılın aynı dönemine nispetle % 1,1 oranında gerilediğini görüyoruz. Yağmursuzluğun etkilerinin ilk belirtisi olan bu durumun her şeyden önce tarımın dönemsel milli hasıla içindeki payının % 20''lere çıktığı üçüncü çeyrek ve bilahare % 10''luk bir paya sahip olduğu son çeyrek büyüme oranlarına etkisinin oldukça bariz olacağını kestirebiliriz. 2006 üçüncü çeyrekte tarımsal büyüme zayıf kaldığı için belki bu seneki kuraklığın etkisi üçüncü çeyrekte ciddi bir gerilemeye sebep olmayacak, ancak tarım kesiminin 2006 son çeyreğinde % 9,5 oranında büyüdüğü hatırlanırsa, son çeyrekte tarımsal hasılada önemli bir gerileme ile karşılaşabiliriz. Ama yine de tarımsal hasıladaki gerilemenin yıllık milli gelir üzerindeki menfi etkisi en kötü ihtimalle % 0,3''ü ancak bulacaktır.
İnşaat kesimindeki hızlı büyüme trendi ikinci çeyrekte de devam etmiş. Milli hasıla içindeki payı % 5 civarında olan bu kalemdeki ivmenin önümüzdeki yarıyılda bir nebze hız keseceğini, ancak büyüme sürecinin devam edeceğini düşünebiliriz. İnşaat kesiminin yıllık milli hasılaya katkısının sene sonunda asgari % 0,6 olacağını tahmin ediyoruz.
Üretim kanadında milli gelirin gelişimini asıl olarak GSMH''nın üçte ikisini oluşturan sanayi, ticaret ve ulaştırma-enerji-haberleşme kalemleri belirleyecektir. Bu kesimlerle ilgili olarak üçüncü çeyreğe ait elimizde sadece oldukça ham bilgiler var. Sanayi üretim endeksi, kapasite kullanım oranları ve ticari aktiviteyi tahmin eden diğer göstergelerden önemli bir kısmına ait en son Temmuz ayı verileri var. Bu veriler de seçim sonrası etkiyi açıklamaktan oldukça uzak. Ancak her üç kalem de geçen senenin ikinci çeyreğinde önemli ölçüde büyümüş, ardından üçüncü ve dördüncü çeyreklerde çok daha düşük bir büyüme seyri göstermişlerdi. Sözgelimi 2006 ikinci çeyrekte % 11 büyüyen sanayi kesimi, aynı yılın son altı ayında % 7''nin bir miktar altında büyüyebilmişti. Milli hasılanın % 10''unu temsil eden Enerji, Ulaştırma ve Haberleşme kaleminde ise ikinci çeyrekte neredeyse % 6''lık bir büyüme yakalanmış iken, üçüncü ve son çeyreklerde sırasıyla % 2 ve % 1,5''luk büyüme oranlarına şahit olmuştuk. Üçüncü çeyrekte bu kalemlerde temin edilecek her birim hasıla, bir önceki yılın aynı dönemlerindeki düşük montanlı büyümenin üzerine inşa edilecek. Bu sebeple özellikle üçüncü çeyrekte makul oranda bir büyüme bekleyebiliriz.
Üretim kanadındaki bu büyümeyi 2007''nin ilk yarısındaki gibi kamu kesimi değil, büyük ölçüde yurtdışı talep karşılayacaktır. Özel nihai tüketimdeki yavaş seyir devam edecek, buna karşılık yatırımlardaki hızlanma 2007 sonuna dek sürecektir.
Her halükarda bugünden bakıldığında % 5''lik sene sonu hedefinin tutmaması için şimdilik önemli bir gerekçe gözükmemektedir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.