Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

ABD kimilerine göre vahşi kapitalizmin, kimilerine göre serbest piyasa ekonomisinin cenneti. Şu sıralar dünyanın çoğunluğu bu ülkeyi emparyalist olarak tanımlarken, kimileri bu devleti demokrasi havarisi olarak görüyor.

ABD gibi bir süpergücün dünyayı kendi haline bırakmama isteği olabilir. Ancak ABD''nin diğer ülkeleri, kendi hallerinde gelişemeyecek ve “evrensel ideal” olan demokrasiye ulaşamayacak kadar beceriksiz bulan bir dış politika sergilemesi, bununla yetinmeyip terörizm ve despotizm ile mücadele bahanesiyle başka ülkelere askeri müdahalede bulunması, tüm dünyanın haklı tepkisini çekiyor. ABD dış siyasetinin ABD içinde eleştiriliyor olması, bu haklı tepkinin meşruiyetinden hiçbir şey kaybettirmiyor.

ABD''nin küresel ekonomideki yeri ve gücünü kullanış şekli de diğer ülkeleri rahatsız ediyor. Dünya Ticaret Örgütü toplantılarından tutun, IMF aracılığıyla empoze edilen politikalara kadar bir çok alanda ABD, büyük çok uluslu şirketlerin ve uluslararası mali sistemin çıkarlarını korumaya çalışan bir tutum sergiliyor.

Ancak kendi ekonomisi açısından ABD, sanıldığı kadar vahşi kapitalizmin hâkim olduğu bir devlet değil.

İlk bakışta pek çok süreç, serbest piyasa ekonomisinin dinamiklerine bırakılmış gibi gözükse de, hem federal hükümet, hem de eyaletler bazında piyasaları düzenleyen ve denetleyen, bazı milli ve eyalet bazlı menfaatleri korumaya çalışan belli kurum ve mekanizmalar mevcut.

Sağlık ve çevre konularına aşırı duyarlı kurumların piyasaların normal işleyişini oldukça etkileyen politikalar gütmesi belki anlaşılır bir durum gibi gözükebilir çoğumuz için. Ancak önemli yaptırımlara sahip olan bir anti-tröst ve sıkı bir denetim mekanizmasının varlığı, vahşi kapitalizmin hakim olduğunu ileri sürdüğümüz bir ekonomi için oldukça yadırganacak bir durum. Keza ABD''nin serbest piyasa ekonomisi olduğunu iddia edenler de, federal ve yerel hükümet bazında başta yerli, küçük ve azınlıklara ait işletmelere yönelik korumacı ve geliştirici politikaların uygulandığını görünce hayli şaşırabilir.

Küçük, büyük Amerikalı iş çevrelerinin hemen hepsinin devamlı olarak altını çizdikleri bir ilke var: Girişimcilik. ABD''de girişim kültürüne büyük önem veriliyor. Her çeşit girişime şöyle ya da böyle destek verilebiliyor. Siyasi konularda olduğu gibi her çeşit ekonomik konuda da lobicilik alabildiğine işliyor. Büyük şirketlerin çoğunlukla kendi lobicileri var, ama küçükler de lobi faaliyeti gösteren kurumlar altında birleşiyor. Rekabet kültürü burada da kendini gösteriyor. Bu kurum ve dernekler bir taraftan lobi faaliyetlerinde rekabet ederken, diğer yandan üyelik için pazarlama çalışmaları yapıyor.

Amerikalılar başarı hikayelerine bayılıyor. Sıfırdan yükselenler neredeyse azizler gibi anılıyor, örnek vakıa olarak derslere konu oluyor, ulusal ve yerel medyada tüm teferruatıyla işleniyor. Federal ve yerel yasalarla kollanılan rekabet ortamında başarısızlık, öğretici bir deneyim olarak görülüyor.

Daha da ilginci, belli bir noktaya gelmiş başarılı ve zengin işadamları, yeni girişimlere destek olmaktan çekinmiyor. Melek yatırımcı olarak anılan bu işadamlarından bazıları yeni girişimcilere normalde hayli yüksek paralar isteyebilecekleri bedava seminerler verebiliyor.

ABD ekonomisinin detayları, ABD''yi sadece küresel düzlemde değerlendirenlerin kaçırabilecekleri ilginç yaklaşımlar sunuyor.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...