ABD"nin Microsoft çıkmazı
Melikşah UtkuYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 10/11/1999, Çarşamba • Yeni Şafak Haber Merkezi
Her şey bundan dokuz yıl önce, ABD''nin Federal Ticaret Komisyonu''nun (FTC) başlattığı sıradan bir araştırma ile başlamıştı. 2000''li yıllara girmeye hazırlandığımız şu günlerde sonuçlanan yüzyılın bilgiişlem sektöründeki dava, 1993''te terkedilmiş olan bu araştırmanın bıraktığı yerden yola çıkmıştı. Dünya devi Microsoft''la ABD hükümetini karşı karşıya getiren davanın geçtiğimiz Cumartesi günü açıklanan nihai kararının etkileri, bilgisayarlarla az buçuk temas kuran hemen herkesin hayatını etkileyebilecek ölçüde geniş çaplı olabilir.
Microsoft''un bilgisayar sektöründeki en devasa yazılım şirketi, sahibi Bill Gates''in de dünyanın en çok kazanan insanı olduğunu bilmeyen yok. Ancak Cumartesi açıklanan karar ile bu gidişat bir anda değişebilir. Zira davanın hakimi olan Thomas Jackson, Microsoft''un, işletim sektöründeki tekelini başta internette gezmek için kullanılan programlar olmak üzere, diğer yazılım gruplarında da üstünlük sağlamak için suistimal ettiği kararına varmış. ABD''de tekel olmak yasak değil şüphesiz. Yasak olan, bu tekel konumunu muhtemel rakipleri bertaraf etmek için ve diğer sektörlerde de üstünlük ele geçirmek için kullanmak.
Nitekim, 1993''te başlatılan ve 1995''te Microsoft ile hükümet savcıları arasında bir anlaşmanın sağlanmasıyla sonuçlanan ilk davanın hemen ardından gelen ikinci büyük suçlama, internet için programlar yazan Netscape firmasının yaptığı bir şikayetle başlamış. Microsoft''un internet konusunda henüz emekleme devrini yaşadığı o yıllarda, rakibine nispetle oldukça küçük bir şirket olan Netscape, 10 milyona yakın internet kullanıcısına program desteği sağlıyordu. Ancak Netscape''in en önemli eksikliği, o günlerde Microsoft tarafından piyasaya sürülmesi planlanan Windows 95''e yönelik hiçbir hazırlığının olmamasıydı. Milyonlarca Windows 3.1 kullanıcısının 95''e yönelmesiyle ciddi bir pazar payını kaybetmesi an meselesiydi. Netscape, kendi programını Windows 95 ortamına göre yeniden yazabilirdi şüphesiz. Ancak bunun için 95''te program yazmayı sağlayan teknik bilgiyi kendilerine sadece Microsoft sağlayabilirdi. Netscape, Microsoft''la yaptıkları görüşmelerde bu şirketin Windows 95 ortamında bir internet gezgincisi tasarladığını, bu yüzden istenilen desteğin ancak Netscape''in 95 ortamından çekilmesiyle sağlanacağını öne sürdüğünü iddia ediyordu. Nitekim çok sürmedi, Microsoft''un programı, piyasaya bedava sürülmeye başlandı. Netscape, açtığı dava sonuçlanmadan ciddi zararlarla karşılaştı. 1996 başında internet gezgini programlar sektöründe Microsoft''un payı %2, Netscape''inki %71 iken, bu senenin Nisan ayında Microsoft''un payı %59''lara çıktı. Microsoft aleyhine benzer şikayetler sadece küçük şirketlerden değil, Apple, Intel ve IBM gibi büyük devlerden de geldi.
Hakim Jackson, Microsoft''un tekelci uygulamalar yaptığı hükmünü vermiş olmasına rağmen, henüz şirket aleyhine herhangi bir ceza vermiş değil. Bunun için ayrı bir sürecin başlatılması gerekiyor. Kaldı ki, hem Microsoft''un, hem de ABD hükümetinin karşılıklı olarak temyize gitmemeleri ve yeni bir dava sürecinin açılmaması için hiçbir gerekçe yok.
Microsoft''a verilmesi muhtemel cezaların arasında, devasa şirketin ürettiği ürünler etrafında birkaç şirkete ayrılması, Windows işletim sisteminin Linux gibi "halka açılması" gibi radikal cezalar geçiyor. Ancak, dava sürecinden büyük ölçüde bunalmış olan Microsoft, davanın gerekçesi uygulamalardan bir müddettir imtina ettiği için, hükümet büyük ihtimalle Microsoft''la bir anlaşmaya varacaktır.
ABD, altın yumurtlayan tavuğunu kesmek istemez her halde.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.