Gelecek hafta 11 – 12 Haziran tarihlerinde Boğaz''a nazır Swissotel''de Türk ve Arap iş ve sermaye çevreleri bir araya geliyor. Türk – Arap Ekonomi Forumu, Lübnan''da basılan ve tüm Arap âleminde satılan "İktisad ve''l-mâl" (İktisat ve İş) dergisinin öncülüğünde gerçekleştirilen bir zirve. Bu sene zirvenin dördüncüsü yapılıyor. Araplar tarafından organize edilen bu zirveye Araplar, Türkiye''deki iş ve yatırım imkânlarını değerlendirmek için geliyor. Bu zirveyi, bugüne dek genelde Türk tarafının girişimleriyle gerçekleşen bu tür bir araya gelişlerden farklı kılan bu özellik, kanaatimizce forumun önemini de arttırıyor. Nitekim zirvenin ilk yapıldığı 2005 yılından bu yana organizasyonun her sene giderek gelişmiş olmasında bu özelliğin de önemli bir payının olduğu muhakkak.
Ortak kültürel geçmişimizin yüzyılın dönümünde kesintiye uğramasının ardından Türk – Arap kültürel, siyasi ve ticari ilişkilerinin yeniden onarılması ve gelişmesi oldukça zaman aldı. Bu süreç bir yüzyıl sonra olgunluğa ulaşmaktan hâlâ oldukça uzakta. Araplarla Türkler arasındaki ilişkilerde tarafların birbirine karşı takındığı savunma pozisyonu yerini karşılıklı güvene terk etmiş değil.
Bununla birlikte özellikle son dönemlerde Arap dünyasının Türkiye''ye yaklaşımında ciddi bir değişikliğin farkına varmamak mümkün değil. Arap halklarının Türkiye''ye karşı içten içe hissettikleri teveccühün, son yıllarda hükümetlerin Türkiye''ye karşı tutumlarına da yansımaya başladığını görebiliyoruz. Tabii ki, Ortadoğu''nun geleneksel denklemine de belli bazı değişiklikler getirebilecek olan bu yeni duruma Arap devletlerinin kayıtsız kalması beklenemezdi. Türkiye''nin son zamanlarda dış politika arenasındaki çıkışları Arap dünyasında hem heyecan, hem de bir nebze tedirginlik oluşturuyor.
Türkiye''nin Arap ülkeleriyle ticari ilişkilerine kısaca bakacak olursak ortaya ilginç bir resmin çıktığına şahit oluyoruz. 1970''lerin başında 47 milyon dolar seviyesinde olan Türkiye''nin Arap ülkelerine olan ihracatı 70''ler boyunca 7 kat artmış. Aynı dönemde toplam ihracatımızın yaklaşık üç kat arttığı düşünülürse, bu yıllar boyunca Arap ülkeleri ile ticari ilişkilerimizin geliştiğini söyleyebiliriz. Ancak bu gelişme, büyük ölçüde Türkiye ekonomisinin petrol girdilerine bağımlı bir ilişkinin eseriydi. Nitekim aynı yıllarda toplam ithalatımız yılda ortalama % 18 artarken, Arap ülkelerinden ithalatımız ise yılda ortalama % 31 artmış gözüküyor.
Öte yandan, petrol ithalatı ile başlayan bu sürecin 1980''lerde ihracatın güçlenmesiyle devam ettiği görülüyor. Bu dönemde Arap ülkelerine karşı dış ticaret açığımız önce sıfırlanmış ve sonra da artıya dönmüş. Bu yıllarda Arap ülkelerine olan ihracatımız yılda ortalama % 14 büyümüş. Buna karşılık petrol fiyatlarındaki düşüş ile birlikte Arap ülkelerinden ithalatımız hemen hiç artmamış.
Ticari ilişkilerin hızla geliştiği bu yılların ardından 1990''lı yıllarda Arap ülkeleri ile dış ticaret hacmimiz neredeyse bıçak ile kesilmiş. Dış ticaret hacmimizin hemen hiç değişmediği bu dönemde, Arap ülkeleri ile ihracatımız yılda % 5 artmış, buna karşılık ithalatımız ise % 2 daralmış. 1980''ler boyunca % 20 seviyesinde kalan Arap ülkeleri ile ticaret hacmimizin toplam dış ticaretimize oranı, 1990 sonunda % 8''e kadar gerilemiş.
Bununla birlikte özellikle son yıllarda Arap ülkeleri ile ticaretimiz ciddi oranlarda artmış gözüküyor. Geçen sene özellikle AB ekonomilerindeki yavaşlamanın bu bölgeye ihracatımızı azaltması sebebiyle, ihracatçılarımızın Arap ülkelerine yöneldiğini görüyoruz. Bu sürecin, küresel kriz şartlarına rağmen önümüzdeki yıllarda gelişmesi oldukça muhtemel gözüküyor.
Türk-Arap Forumu''nun yeniden filizlenen bu süreci daha da müspet bir yöne taşımasını umuyoruz.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.