Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Türkiye seçim atmosferinden çıktığı hafta, küresel bir dalgalanmaya maruz kaldı. Bu dalga, seçim öncesi piyasalarda başlayan yükseliş çizgisini ve kurlardaki aşağıya yönelişi kısa bir sürede tersine çevirdi. Seçim sonuçlarının açıklanmasıyla başlayan kar realizasyonu ve yeni pozisyon girişimleriyle de çakışınca, bu durum kurlarda önemli bir yükselişe, borsada ise hızlı bir düşüşe sebep oldu. Yavaş yavaş aşağıya sarkmaya başlayan faiz oranları hemen eski seviyesine döndü.

Söz konusu küresel hareketi açıklamaya çalışan çeşitli unsurlar yer aldı medyada. ABD''de “subprime” olarak bilinen düşük kalite ipotek kredileri ve bunlara bağlı türevlerde başlayan sıkıntılar, ardından ABD''nin ilk on ipotek şirketinden birinin batmasıyla büyüyen sürecin aslında bir gerekçe olduğu dillendiriliyor. Asıl problemin, risk algılamasının değişiyor olması ve küresel likiditeyi besleyen önemli kaynaklardan biri olan ve “carry-trade” olarak da bilinen Japon Yen''inde kısa pozisyona girerek yapılan fonlamalardaki Yen/Dolar paritesine bağlı yavaşlama olduğu ifade ediliyor.

Temel göstergeler, aslında küresel ekonomideki genişleme sürecinin, enflasyon üzerinde sağlanan baskıya rağmen, devam ettiğini gösteriyor. Ancak bu gerçek, küresel piyasalarda ciddi dengesizliklerin olmadığı anlamını taşımıyor. İşin ilginç yanı, herkes bu dengesizliklerin büyük ölçüde farkında. Küresel piyasaların bu dengesizliklere rağmen yükselişini sürdürüyor olması, bu dengesizliklere biçilen risk ve fiyat algısından kaynaklanıyor.

Finansal yatırımcılar, son yıllarda gerek modelleme, gerekse bilgi akışı tesis etmede önemli mesafeler aldılar. Küresel likiditeye yön veren fonlar, eskisinden farklı olarak, yatırım yaptıkları ekonomileri yakından tanıyan uzmanlarla yakın dirsek teması içindeler. Kimi fonlar, gelişmeleri takip etmek ve değerlendirmek amacıyla bu tür uzmanları kadrolarına dahi katıyorlar. Netice itibariyle bilgi akışında sağlanan muazzam artış, yatırımcıların gelişmekte olan piyasalara güvenini arttırıyor. Bu durum, son yıllarda yükselen risk iştahının önemli bir sebebi.

Dahası, 1980''lerde başlayan liberalleşme furyasının ardından 90''lı yıllarda patlak veren krizler, hem gelişmiş, hem de gelişmekte olan piyasalarda tek başına serbestiliğin yeterli olmadığını, bilakis piyasa etkinliğini temin için sağlam bir mevzuat ve piyasa altyapısı gerektiğini gösterdi. Yeni binyılın ilk yılları, Türkiye''de olduğu gibi diğer gelişmekte olan ekonomilerde de piyasaların denetim ve etkinliğinin arttırıldığı bir dönem oldu. Bu gelişmeler de risk algılamasının bir sebebi oldu.

Ancak tüm bu gelişmelerin, normal şartlar altında küresel piyasalardaki arbitraj imkânlarını azaltıyor olması gerekirdi. Ülkeler arasındaki reel faiz farkları, bırakınız normal piyasaları, finansal piyasaların bile tam anlamıyla etkin olmadığının en temel göstergesi. Türkiye''den bahsetmiyorum. Tek başına “carry-trade” fonlamasına alet olan Yen üzerinden borçlanmanın boyutu dahi, Yen faiz oranlarını belli bir noktaya getirmiş ve bu şekilde sağlanan likiditeye bir üst sınır koymuş olması gerekirdi.

Tahminimiz, bu dalganın da kısa sürede atlatılacağı yönünde. Ancak yukarıda ifade ettiğimiz dengesizlikler ve bunlara atfedilen risk ve fiyat algılaması, küresel piyasaların ayağına bundan sonra da batmaya devam edecek.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...