Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Büyüme, üçüncü çeyrekte oldukça yavaşlamış gözüküyor. Üçüncü çeyrekte yurtiçi hâsıla, 2005 yılı üçüncü çeyreğine göre ancak % 3,4, milli hâsıla da aynı dönemler itibariyle % 3 büyümüş gözüküyor. İlk dokuz ayın toplamları itibariyle de bu yıl % 5,7 büyüyebildiğimiz anlaşılıyor.

İlk akla gelen soru, bu yavaşlamanın % 5 olan yılsonu hedefinde bir sapmaya sebep olup olmayacağı sorusu. Basit bir hesap, üçüncü çeyrektekinden daha kötü olmayacak, yani % 3''ün biraz üzerinde, bir dönemsel büyümenin hedef için yeterli olacağını gösteriyor. Peki, üçüncü çeyreğin daha zayıf geçme ihtimali var mı?

Sanayi üretim endeksine bakacak olursak, endeksin üçüncü çeyreğin ilk yarısında hızla gerilediğini, ancak ikinci yarıda önemli bir artış gösterdiğini söyleyebiliriz. Ne yazık ki endeks, daha sonra yeniden hızlı bir düşüş gösteriyor. Merkez Bankası öncü göstergeler endeksinin de benzer bir düşüş eğilimi içinde olduğunu hatırlatmakta fayda var. Dış ticaret verileri de büyümenin devam ettiğini ancak ivmenin durulduğunu göstermekte. Bununla birlikte, henüz Kasım ve Aralık verileri açıklanmadığı için sadece Ekim verilerinden hareketle bir yorum yapmak yanlış olacaktır.

Bu arada geçen yılın son çeyreğinde % 10''un üzerinde bir büyüme sergilendiğini de unutmamak gerekiyor. Yüksek bir büyüme performansına sahip bir dönem ile karşılaştırılacak olan son çeyrek verilerinin önünde bir de böyle bir engel bulunuyor.

Üçüncü çeyrek verilerine dönecek olursak, Mayıs – Haziran dönemi şokunun etkilerinin artık ekonomi üzerinde iyice hissedildiğini söyleyebiliriz. Bu çerçevede, özellikle son birkaç yıldır büyümede etkili olan dayanıklı tüketim malları tüketimindeki % 9''luk daraldığını görüyoruz. Bu beklenenden öte bir daralma aslında. Bu kalemin bireysel kredilerdeki patlamadan tüketim malı ithalatındaki yükselişe kadar bir dizi menfi etkileri vardı. Tabiatıyla bu kalemdeki artışın bir ölçüde durdurulmuş olması, bir taraftan kalemler arası dengesizlikleri düzeltecek, diğer taraftan da sürecin enflasyon ve cari açık üzerindeki menfi tesirlerini azaltacaktır.

Öte yandan özel sektör yatırımlarının biraz yavaşlamakla birlikte devam ettiğini ve büyümeyi sürdürdüğünü görmek ilk bakışta sevindirici gözükmektedir. Ancak alt kalemlere bakınca, yüksek faiz ortamının burada da büyümeyi yavaşlatıcı bir etkisinin olduğu gözlemleniyor. 2001 krizi sonrasında büyümenin önemli bir unsuru olan ve bu yılın ilk çeyreğinde % 33, ikinci çeyreğinde de % 11,5 büyümüş olan özel kesimin makine teçhizat yatırımlarının üçüncü çeyrekte sadece % 5 büyümüş olması dikkat çekiyor.

Buna karşılık, özel kesimin inşaat yatırımlarının ivmesinin artmaya devam ettiğini de görüyoruz. Nitelik olarak inşaat yatırımları projeden başlayarak çok daha uzun bir süre aldığı için, yüksek faizlerin bu kalemdeki etkisinin ancak 2007 yılı içinde ortaya çıkacağını, bu çerçevede yüksek faiz ortamının yatırım iklimine tam manasıyla etkisinin gelecek yıl hissedileceğini öne sürebiliriz.

Son olarak tarım kesimindeki negatif büyümeye de işaret etmek gerekiyor. Tarım ürünlerinin talep ve arz esnekliğinin kısa vadede düşük olduğunu, yani arzdaki (veya talepteki) değişimlerin çok hızlı bir şekilde fiyatlara yansıdığını biliyoruz. Nitekim sadece grafiklere bakarak, işlenmemiş gıda enflasyonu ile tarımsal hâsıla arasında ciddi bir ters orantı olduğunu görmek mümkün. Bu çerçevede önümüzdeki aylar boyunca enflasyon üzerinde bu yönde bir menfi etkinin devam edeceğini söyleyebiliriz.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...