Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Cuma günü, borsanın kapanışının hemen ardından Haziran ayı ödemeler dengesi verileri açıklandı. Haziran ayı içinde Türkiye yurtdışı ile gerçekleştirdiği işlemler sonucunda 5,6 milyar dolar açık vermiş. Böylece cari açık ilk altı aylık dönemde 27 milyar doları, 12 aylık bazda ise 45 milyar doları geçmiş. Cari açığımız, yeni milli hasıla serisine göre bile % 6''nın üzerine çıkmış durumda. Yılbaşında 40 milyarlar civarında gezinen yılsonu cari açık beklentisinin son zamanlarda 55 milyarlara çıkmasına şaşırmamak gerekiyor.

Açıkçası, Haziran verileri hiç de iç açıcı gözükmüyor. Geçtiğimiz Haziran ayını, 2007''nin Haziran ayı ile karşılaştırınca, aylık cari açık miktarının % 78''in üzerinde arttığı anlaşılıyor. Yılın ilk yarısını, geçen yılın aynı dönemi ile karşılaştırınca da cari açıkta % 42''lik bir artış göze çarpıyor. 2008''in ilk beş ayını, 2007''nin ilk beş ayı ile karşılaştırdığımızda artış oranı % 35''ti. İstisnai bir durum ile karşı karşıya olduğumuz anlaşılıyor.

Durumun istisnai olduğu, yıl içi cari açık grafiklerine bakınca daha net ortaya çıkıyor. Genellikle Şubat ve Mart ayları cari açığın aylık bazda büyüdüğü dönemdir. Cari açığın Nisan ve Mayıs ayları içindeki seyri belirsiz olur. Kimi zaman bir önceki aya göre artar, kimi zaman da azalır. Haziran''dan başlamak üzere yaz aylarında ise cari açık hemen hemen her zaman bir önceki ayı göre azalma gösterir. Hatta kimi zaman yaz aylarında aylık bazda cari fazla bile verdiğimiz olur. Ekim''den itibaren cari açık yeniden artışa geçer ve çoğu zaman Aralık ayı, o yıl içinde en fazla aylık açık verilen dönem olur.

Haziran ayı cari açığının tedirginliğe sebep vermesi, açıklanan verinin beklenenden hayli yüksek olmasının yanında, geçmişte görmeye alıştığımız gidişi de bozmuş olmasından kaynaklanıyor. Şimdi önemli olan bu gelişmenin istisna mı, yoksa ciddi bir yön değişikliği mi olduğunu anlamak.

Bu sebeple cari açığı oluşturan alt kalemlere bir nebze daha yakından bakmak gerekir. Haziran ayı ihracatının 2007 Haziran ayı ihracatına göre % 29, ithalatın ise aynı dönemler itibariyle % 38 civarı arttığını görüyoruz. Sadece dış ticaret açığındaki artış oranı % 63. Bu oranlar tedirgin edici bir gelişmeye işaret ediyor. Nitekim yine Cuma günü TÜİK tarafından açıklanan değer ve miktar endekslerindeki gelişmeler, sürecin Türkiye aleyhine işlediğini çok daha net koyuyor. İthalatta değer birim endeksinin, özellikle bu yılın başından beri ihracat değer birim endeksinden daha hızlı yükseldiğini görüyoruz. Öte yandan Haziran ayında ithalat miktar endeksi makul ölçüler içinde geliştiği bir dönemde, ihracat miktar endeksinin ciddi salınımlar göstermeye başladığı anlaşılıyor. İhracattaki nispeten daha düşük çaplı büyüme, miktar endeksindeki bu ani düşüşten kaynaklanıyor.

Normal şartlar altında yaz aylarında ihracatın kısmen gevşediğinden hareketle bu ani hareketi şimdilik geçici olarak niteleyebiliriz. Nitekim diğer cari hesap kalemlerinde ciddi bir bozulma gözükmüyor. Ama sektör tasnifine baktığımızda bozulmanın büyük ölçüde tekstil ve mobilyada gerçekleşiyor olması, Türkiye''nin bu geleneksel ihracat sektörleri üzerine ciddi bir soru işareti koymamızı gerektiriyor. Bu sektörlerde 2008''in başından beri yaşanan gevşeklik, Türkiye ihracatı açısından pek hayra alamet gözükmüyor.

Ne yazık ki, Haziran ayında sağlanan sermaye girişleri bu anlamda derde deva gözükmüyor

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...