Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Batılı gazeteciler, D8''den Developing 8 (Kalkınmakta olan 8) olarak bahsediyorlar. D8''in D''sinin ne anlama geldiği ilk günden beridir muğlak bırakıldığı için, o gün bugündür ben bu teşebbüs için Dışlanmış 8''den daha iyi bir tanım bulamıyorum. İslam dünyasının en önemli, fakat aynı zamanda siyasi anlamda en dışlanmış sekiz ülkesi.

Dışlanmış 8 hakkında bundan iki buçuk sene öncesinde yazdığım yazıdan beridir çok şey değişti D8''i oluşturan ülkelerde. Türkiye''de D8''in fikir babası Erbakan mahkum oldu ve siyasetten fiilen men edildi. Asya krizi, oluşumun iki büyük ve zengin ülkesini yerle bir etti. Malezya finansal çöküşün eşiğinden döndü. Ülkede yaşanan siyasi gelişmeler, Mahathir Muhammed''in geleceğini kara bulutlarla gölgeledi. Endonezya, ülke içinde baş gösteren anarşi ortamının ateşlediği bir ayrımcılık furyasıyla parçalanmaya doğru gidiyor. D8''in bir diğer Asyalı üyesi olan Pakistan, Hindistan''la giriştiği rekabet sonucunda siyaseten ve iktisaden ablukaya alınmış vaziyette. İran, hâlâ devrimle olan iç hesaplaşmasını yapmakla meşgul. Mısır, değişen Ortadoğu düzleminde kendine nasıl bir rol biçeceğinin hesaplarını yapıyor. Afrika''nın en kalabalık Müslüman ülkesi olan Nijerya ise, kan ve barutla yıkanmış kara kıtanın içinde tökezleyip duruyor. Değişmeyen yegane şey, dünyanın en yoksul ülkelerinden biri olan Bangladeş''teki sel faciaları. Hatırlanacağı gibi, Dakka''daki D8 zirvesi geçtiğimiz yaz meydana gelen sel felaketi yüzünden dört ay ertelenmişti.

Tüm bu gelişmeler, D8''in neden iktisadi bir birlikten ziyade siyasi bir birlik olması gerektiğinin cevabı sayılabilir. D8 ülkelerinin bir Avrupa Birliği veya Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) gibi ciddi anlamda iktisadi bir bütünlük tesis etmeleri, başlangıç itibariyle oldukça zor. Bu tür yapılanmalar, yakın coğrafya içinde olmasa dahi, birbirlerine oldukça yakın büyüklükteki ekonomilerin birbirlerini tamamlamasıyla kurulabilir ancak. Oysa D8''i oluşturan ekonomiler, dünyanın en yoksulundan, son krize rağmen zenginler kulübünün kapısına dayananlara kadar büyük bir çeşitlilik sunuyor. 800 milyon nüfusu barındıran bu birlik, dünya ticaretinin sadece % 4''ünü kontrol ediyor. Bu ekonomilerin ihtiyaçları, finansman ve üretim yapıları birbirinden oldukça farklı. İktisadi birlik için şimdi atılacak olan adımlar, ancak uzun vadede sonuç verecektir.

Diğer yandan uluslararası arenada farklı kulvarların oyuncuları olan D8 ülkelerinin her birinin, ayrı siyasi gündemlerle uğraştıklarından dolayı siyasi bir bütünlüğün sağlanamayacağı kanaati de serdedilebilir. Bu, şüphesiz haklı bir görüştür. Dakka''daki zirvede kürsüye çıkan her liderin kendi ülkesinin gündemini zirveye taşıma telaşı bu meyanda anlaşılabilir. Ancak, Nevaz Şerif''in Keşmir ve Hindistan meselesini veya Mahathir Muhammed uluslararası spekülatörlerin açtığı zararları duyurma teşebbüsleri, D8''in neden siyasal bir birlik olması gerektiğinin gerekçesi olarak da görülebilir. Uluslararası düzlemde söz hakkı tanınmayan İslam ülkelerinin bu güçlü temsilcilerinin teşekkül ettikleri siyasi bir birlik, üye ülkelere çok şey kazandıracaktır.

Ne yazık ki, üye ülkelerin hemen hemen hiçbiri D8''e bu türden bir anlam biçmiyor. Mısır''ın birliğe karşı tavrı daha başlangıcından itibaren geri çekilmeyle başa oynama arasında gidip geliyor. Türkiye''nin Erbakan''la başlayan aktif rolü, zaten İslam ülkelerine bir türlü samimiyetle yaklaşamamış olan devlet ricalimizin artık kerhen yürüttüğü pasif bir protokole dönüşmüş durumda. D8''in diğer üyeleriyle geçmişte yanlış politikalar üzerine inşa edilen dış ilişkileri sebebiyle İran, bu sene küskünleri oynadı. Anarşinin parçaladığı Endonezya ile bir taraftan ülke içindeki demokrasi talepleriyle, diğer taraftan da çevre ülkelerdeki iç savaşlarla uğraşmak zorunda kalan Nijerya, bu seneki zirveye üst düzeyde katılmadı bile.

Dışlanmış olarak kalıp kalmamak elimizde. Yeter ki, kiminle ittifak yapacağımızı bilelim.


Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...