Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Küresel piyasalar bir müddettir tüm yatırımcılara ciddi bir hayal kırıklığı yaşatıyor. Daha bundan bir iki ay önce dip noktasının geride kaldığı yorumları yapılıyordu. Bu yorumların tetiklediği piyasalar Nisan ve Mayıs aylarında yalancı bir bahar yaşamış ve o günlerde başta Rusya ve Brezilya olmak üzere tüm borsalar yukarı yönlü bir çıkış yakalamıştı. Kendi siyasi belirsizliklerine rağmen Türkiye bile makul bir yükseliş ile biraz moral bulmuştu.

Ancak Mayıs ortasından itibaren ve özellikle de son üç hafta, bu bahar havasının geçici olduğunu gösterdi bize. Dip noktası geride değil, önümüzdeydi ve o dip ile ne zaman karşılaşacağımız belli değildi. Böylece dünya borsaları son yılların en zorlu geçen dönemlerinden birini geçiyor olduğu da tescillenmiş oldu. MSCI Dünya Endeksine göre, 2008''in ilk yarısı, son 26 yılın en kötü yarıyıl performansını yakaladı.

Düşüş sürecinin, konut finansmanı krizinin patlak vermesinin hemen ardından değil de, yaklaşık 6 ile 9 ay arasında diplere ulaşması ve bu arada borsaları tarihi zirvelere taşıyan ciddi bir yükseliş dalgasının da yaşanması, küresel piyasaların 2007 yılı içindeki gelişmeleri düzgün okuyamadığının en önemli göstergesi sayılabilir.

Gerçekten de bir taraftan emtia piyasalarında sert yükselişlerin yaşandığı, diğer taraftan küresel ekonominin büyüme şevkini büyük ölçüde kıran kredi daralması sürecinde elle tutulur bir düzelmenin olmadığı bir dönemde dip noktasının bu kadar gecikmesini, geciktikçe de derinleşmesini sadece temel piyasa dinamikleri ile açıklamak zor gözüküyor. Öyle anlaşılıyor ki, son beş yılın oluşturduğu iyimserliğin silinip atılması zaman almış, bu da krizin ilk altı ayında belirginleşen sinyallerin yanlış okunmasına sebep olmuştur.

İyimserliğin yerini alan kötümser ruh hali, enflasyon ile durgunluk arasında sıkışmış ekonomi yönetimlerinin çaresizliği ile birleşince süreci düzeltecek psikolojinin oluşmasının zaman alacağı anlaşılıyor. Dip noktasının geride kalıp kalmadığı tartışması bir müddet daha süreceğe benziyor. Burada kırılma noktasını üç dinamiğin belirleyeceğini söyleyebiliriz: Petrol fiyatlarındaki sürekli düşüşler, kredi daralma sürecinin sona ermesi, enflasyon veya büyüme cephelerinin birinde belli bir ilerlemenin kaydedildiğine yönelik veriler.

Petrol fiyatlarına baktığımızda, burada henüz trendin yön değiştirdiğine dair bir dinamiğin oluşmadığını görüyoruz. Haziran ayının son Perşembe''sinde bir günde 5 Dolar fırlayan petrol fiyatlarının düzenli yükselişler gösterdiğini ve geçen hafta içinde 145 Doların üzerine çıktığını gördük. Petrolün 150 Doları şu anda görmesini engelleyen tek husus, Avrupa''da artan faiz oranlarına rağmen Avro karşısında Doların gösterdiği değer artışı gibi duruyor.

Öte yandan bankacılık sistemindeki kanamaların hâlâ devam ettiği ve bunun bankaların ikinci çeyrek bilançolarında belirginleşeceğine yönelik beklentiler, kredi daralma sürecinin sonuna gelinmediğini de gösteriyor. Bankalar arası borçlanma oranı ile merkez bankası baz oranı arasındaki makasın azalmıyor olması, bankalarının birbirlerine olan güvenin artmadığı anlamını taşıyor.

Son olarak enflasyon ve büyüme cephelerine baktığımızda, buralarda da dip noktasının geride kaldığını gösteren sinyaller oluşmuş değil. Bilakis, Avro bölgesinde enflasyon Avro''nun ihdasından bu yana en yüksek seviyelerde geziniyor. Geçen hafta faizi çeyrek puan arttıran Avrupa Merkez Bankası da, giderek kötüleşen büyüme performansının siyasi sonuçlarından çekinen Avrupalı siyasetçilerin baskısı ile karşı karşıya kalmış durumda. İşsizlik verilerinde düzelme olmamasına rağmen, diğer üretim verilerinde nispeten düzelme sinyalleri veren ABD''de ise enflasyon endişeleri belirginleşiyor.

Özetle, sürecin daha bir müddet devam edeceğini ve ilk düzelme sinyallerinin ancak yılsonuna doğru gelebileceğini öngörebiliriz. O vakte kadar karşılaşacağımız çıkışların temelden yoksun olacağını belirtmekte fayda var.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...