Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Dolar düşmeye devam ediyor. Türkiye ekonomisinin bu performans patikası devam ettiği ve uluslararası piyasalarda dolar değer yitirdiği sürece de bu düşüş belli düzeltmelere rağmen devam edeceğe benziyor.

Bizim yaptığımız bu temel sürecin yanlışını, doğrusunu tartışmaktan ibaret. Bu tartışmayı analitik modeller ve verilerle yapsak iyi. Yanlışını vurgulayan da, doğrusunu bastıran da büyük ölçüde basmakalıp, beylik ifadelerle götürmeye çalışıyor tartışmayı. Neticede havanda su dövmekten ve medya izleyicisine malzeme olmaktan öte geçemiyoruz.

Doğrudur bugün Türkiye''deki faiz oranları ile diğer gelişmekte olan piyasalardaki faiz oranları arasındaki fark, uluslararası sermayenin düşük getirili diğer para birimlerine bağlı varlıklardan çözüp yüksek getirili Türk Lirası varlıklara dadanmasına sebep oluyor. Benzer bir durum, son kırk yıldır tasarrufunu dövize bağlamış olan ve bu yüzden de son yıllarda enflasyon karşısında zarara uğrayan ülke içindeki tasarrufların da dövizden çıkıp Türk Lirası varlıklara dönmesine sebep oluyor. Her ikisi de kelimenin tam manasıyla sıcak para.

Herhangi bir kur dalgalanmasında her iki yatırımcı tipinin zarara uğrayacağı da doğrudur, ama iddia edildiği gibi bu zarar potansiyeli sıcak paranın yönünü değiştirmeye engel olamayacaktır. Bugünün kazanç ortamı o kadar caziptir ki, gelecekteki zarar ihtimali iyice ıskonto edilmektedir. Uluslararası derecelendirme kuruluşu Standard & Poors Direktörü Faruk Soussa''nın dün, “carry-trade” dediğimiz bu vakıayı cari açıktan daha ciddi bir tehdit olarak gördüğünü söylemesi, bu aşırı indirim oranına işaret etmektedir.

Kur konusunda bir garantinin verilmiyor olması, ne sıcak para akışını azaltabilecek, ne de gün geldiğinde akımın tersine dönmesini engelleyebilecektir. Bu avuntuyu bir kenara koymak gerekir.

Öte yandan olayı tamamen Merkez Bankası''nın faiz politikasına bağlamak da yanlıştır. Bugün gayet iyi biliyoruz ki, Merkez Bankası''nın her sunumunda şemalarla anlatmaya çalıştığı aktarım mekanizmaları Türkiye''de çok da etkin bir şekilde çalışmamaktadır. Tabiatıyla, bugün piyasalardaki faizlerin yüksek olmasının tek sorumlusu Merkez Bankası değildir. Şu önümüzdeki seçimli dönemi atlatalım, Türk Lirası varlıklara yönelik bu yoğun ilgi, piyasa faizlerini yavaş yavaş aşağı çekmeye başlayacaktır. Olması gereken de zaten budur: varlık fiyatları aşırı talep sebebiyle yükseldikçe faizlerin gerilemesi, azalan faiz marjının sermaye akımını yavaşlatması gerekiyor. Bu sürecin yakında başlayacağını öngörebiliriz.

Ancak tüm bunlar bir yana, Türkiye ekonomisi güçlendikçe bu sürecin şöyle ya da böyle devam edeceğini de unutmamamız gerekiyor. Bu sebeple belki de yapılması gereken, bu sürecin devam etmesi durumunda hükümeti ve reel sektörüyle Türkiye''nin bu konuda neler yapabileceğini değerlendirmek olmalı.

Birilerinin bu dövize sahip çıkması, toparlaması ve değerlendirmesi gerekiyor. Bu işi yapmasını da tek başına Merkez Bankası''ndan bekleyemeyiz. Bu sebeple geçmişten gelen bazı alışkanlıklarımızdan ve tabularımızdan kurtulmamız gerekiyor.

Bu çerçevede iş âleminin ülke dışına yatırım yapmasından artık korkmamız lazım. Teksilciler Mısır''da bir yatırım yaptılar diye kıyamet koptu. Varsın yapsınlar; bu tür yatırımlar hem ülke içine akan döviz miktarını bir nebze dengeleyecek, hem de yatırımcılarımızın yatırımlarını farklı coğrafyalara dağıtarak risklerini azaltmalarına imkân sağlayacaktır.

İtiraz edenler, alternatif çözümler üretenler çıkacaktır muhakkak, ama hepimiz olaya farklı açılardan yaklaşabilmeyi öğrenerek başlayabiliriz.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...