Oklahama City. ABD''nin ortası sayılabilecek bir yerde kendi halinde bir şehirken 1995 yılında Federal binanın önüne park edilmiş bomba yüklü bir kamyonun patlaması ile sarsılmış bu şehir, ABD tarihinin en büyük terör eylemlerinden birine sahne olmuştu. 19''u çocuk 168 kişinin öldüğü olay tüm ülkede şok dalgaları yaymıştı. İlk anda Müslümanların üzerine yıkılan eylemin aslında merkezileşme karşıtı iki kişi tarafından işlendiği ortaya çıkınca bu şok iki katına çıkmıştı.
Bu eylem, kendisinden sonraki terör eylemlerine de büyük ölçüde örnek olmuş, gizli mahfiller bu çaptaki bir eylemin toplum üzerindeki etkilerini gözlemleme fırsatı bulmuşlardı. Oklahama City''de kimse bu eylemin sadece iki kişi tarafından yapıldığına inanmıyor.
Bugün o terör eyleminin gerçekleştiği nokta özel bir parka çevrilmiş. Parkın hemen yanıbaşındaki bina ise iç burkan bir hatıra müzesine. ABD''liler olayı unutmak istemiyor. Biz de ise Marmara depreminin üstü örtülmeye çalışılıyor. Kimse o günleri hatırlamak istemiyor. İstemediği için de önlem almayı ihmal ediyor.
Oklahama City''nin tarihi başka trajedilerle de dolu. Beyaz adam tarafından yerlerinden edilen Kızılderili kabileler önce buraya sürgün edilmiş. Bölgeye zorla iskan ettirilen kabileler, daha sonraları filmlere konu olan toprak hücumları sebebiyle yeniden topraklarından olmuş. 19. yüzyılın sonlarında muhacirlere belli bir zaman diliminde boş buldukları her araziyi sahiplenme hakkı veren özel bir yasa, beyaz adamın bölgeye üç kez üşüşmesini sağlamış.
Beyaz adamın tarihindeki bu olayları artık Amerikalılar reddetmiyor. Oklahama eyaletinin bayrağında beş "medeni" Kızılderili kabilenin de sembolü var. Bugün bölgede kalan az sayıdaki Kızılderili, otuz küsür ayrı kabile bünyesinde tahsis edilmiş özel arazilerde eyaletten bağımsız kendi yasaları ve kendi mahkemeleriyle yaşamaya gayret ediyor. Kızılderililer izin vermeden buralara FBI bile giremiyor.
ABD çoklu hukuk sistemlerinin yadırganmadığı bir ülke. Eyaletten eyalete, şehirden şehire değişen kanunlar, vergiler ve uygulamalar var. Her eyaletin federal sitemden ayrı bir meclisi, ayrı bir kongresi var. Meclis oturumlarını, bölgede varlık gösteren kilise ve sinagogların başları dönüşümlü olarak açıyor. Papaz ya da hahamın yaptırdığı duanın ardıdan tüm parlamenterler toplu halde ABD bayrağına dönerek ülkeye ve dürüstlüğe bağlılık yemini ediyor.
Bir zamanlar önemli ölçüde petrol çıkaran ve ekonomisi büyük ölçüde ziraata dayalı olan Oklahama, yerel hükümetin desteğiyle hızlı bir şekilde yüksek teknoloji üreten çok sayıda küçük şirketin bulunduğu bir yapıya geçiyor. Federal ve yerel hükümetin sağladığı vergi indirimleri, muafiyetler, kredi teminatları gibi teşvikler, sivil toplum örgütlerinin de sunduğu organize yapılarla birleşince araştırma ve geliştirmeye dayalı böyle üretken bir ortam oluşturmuş. Eyalette kurulu kırkın üzerindeki iş geliştirme merkezinde çeşitli sanayi ve hizmet dallarında yüzlerce küçük şirket küresel ekonomiyle rekabet edebilecek imkanlara kavuşuyor.
Eyaletin kendi ticaret bakanlığı, ABD hükümeti ticaret bakanlığından bağımsız olarak yurtdışı fuarlara katılıyor, yurtdışında temsilcilikler açıyor ve Oklahamalı küçük işletmelerin yurtdışında iş bağlantıları kurması için altyapılar sunuyor.
ABD bir garip ülke! Kapitalizmin göbeğinde küçük işletmeleri destekliyor, serbest piyasa rejiminde hükümetleri mikro ekonominin içine sokuyorlar.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.