Merkez Bankamız bu yılın başından itibaren resmen enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş durumda. Ondan önceki yıllarda da bir taraftan parasal hedeflemeyi baz alırken diğer yandan da örtük enflasyon hedeflemesi adını verdiği bir politikayı uyguladığını ifade ediyordu.
Söz konusu politika rejiminin temel aracının kısa vadeli faiz oranları olduğunun altı hep çizilir. Kısa vadeli faiz oranlarının ekonomik faaliyetleri etkileme ve bu sürecin nihai kertede enflasyonu etkilemesi sürecine iktisat dilinde aktarım mekanizması denir. Enflasyon hedeflemesi rejiminde, Merkez Bankası''nın çeşitli sunumlarında sıkça resmedildiği gibi, kısa vadeli faiz oranlarından enflasyona uzanan çeşitli mekanizmalardan bahsedilir.
Bu çerçevede Merkez Bankası faiz oranlarının ilk aşamada dört unsuru etkilemesi beklenir: Piyasa faizleri genel düzeyi, kredi hacmi, varlık fiyatları ve beklentiler.
Merkez Bankası''nın faiz oranların tabii olarak piyasadaki çeşitli faiz oranlarını etkilemesi beklenir. Bu çerçevede mevduat faizlerinden tutun kredi faizlerine, ikinci el Hazine kâğıtlarının fiyatlarından piyasalardaki vade farkı oranlarına kadar geniş bir fiyat çeşitliliğinin, sözgelimi Merkez Bankası''nın faiz oranlarındaki değişiklikleri takip edeceği umulur. Çeşitli piyasalardaki faiz oranlarının değişmesi demek, o piyasalarda alınıp satılan varlıkların fiyatının faizlere nispetle ters oranda değişmesi demektir. Böylece faiz oranları üzerinden aynı zamanda özellikle yatırım amaçlı tutulan varlıkların fiyatlarında genel bir değişimin sağlanması arzulanır.
Faiz oranları genel düzeyi ve varlık fiyatlarındaki değişim aracılığıyla bir taraftan tasarruf ile tüketim arasında bir ikame etkisi tesis edilirken, diğer taraftan kredi talebi üzerinde de genişleyici veya daraltıcı bir tesir oluşturulmaya çalışılır. Her iki etkinin de sonuçta, ülke içindeki talebi etkilemesi arzulanır. Ekonominin arz kanadı veri kabul edildiğinde toplam talepteki değişimlerin enflasyonist baskıyı etkilemesi beklenir.
Yukarıda tarif edilen aktarım mekanizmalarının etkin bir şekilde işlemesi çeşitli unsurlara bağlıdır. Bunlardan en önemlisi piyasaların yeterince derin ve etkin bir şekilde işliyor olmasıdır. Etkin piyasa demek, bu piyasalarda oynayan oyuncuların hızlı ve asgari bir maliyetle pozisyonlarını değiştirebilmesi demektir. Etkin piyasaların hâkim olduğu bir ekonomide piyasalarda oluşan çeşitli faiz oranları sadece ve sadece, söz konusu piyasalarda el değiştiren varlıkların farklı riskleri taşıyor olmasından kaynaklanabilir. Böyle bir ortamda oluşacak faiz oranları farklılıkları arbitraja sebep olacak ve bu sayede Merkez Bankasının faiz oranlarında yaptığı değişiklik kısa sürede tüm piyasalara aktarılacaktır.
Türkiye''de mali piyasalar ne yazık ki bu etkinlikten hayli uzak. Her piyasanın kendine has ek maliyetleri, pozisyon değiştirmeyi ve faiz oranları arasındaki farklılıkların etkin bir arbitraj oluşturmasını engelliyor. Tabii olarak söz konusu aktarım mekanizmaları, Türkiye gerçeğinde çok etkin bir şekilde çalışmıyor.
Bu durum, Merkez Bankası''nın raporları ve sunumlarında da dile getiriliyor. Tabiatıyla Merkez Bankamız daha ziyade beklentiler kanadı üzerinden işletmeye çalışıyor faiz politikasını.
Bu tek kanallı mekanizmanın sonuçlarını değerlendirmeye devam edeceğiz.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.