Uzun tartışmaların ardından Salı akşamı Merkez Bankamız, 2009 – 2011 arası enflasyon hedeflerini, hükümetin de mutabakatıyla yukarı yönlü revize ettiğini açıkladı.
Bu revizyon beklenmedik bir durum değil. Zaten Merkez Bankası, revizyonun gündemde olduğunu ve sonbahara doğru bu yönde bir gelişmenin olacağını ifade etmişti. Bizler için sürpriz olan, bu revizyonun bugünden yapılmasıydı. Zira hedeflerde revizyon gerektiren gelişmelerin önümüzdeki aylardaki seyrine bakılacağı tahmin ediliyordu.
Kanaatimizce revizyonun erkene alınmış olması, muğlâklığın ortadan kalkması açısından yerinde olmuştur. Nihayetinde, her ne gerekçeyle olursa olsun, revizyon ihtiyacı geçmişte açıklanmış olan hedefleri anlamsızlaştırmış, karar vericilerde geleceğe yönelik beklentilerini endeksleyecek herhangi bir çapa kalmamıştı. Kaldı ki, revizyon bekleniyor dahi olsa, revizyonun açıklanması piyasalarda ve yorumcular arasında yeni bir tartışma başlatacak, bu da ileri bir tarihte Merkez Bankası''nın kredibilitesinin yeniden sorgulanmasını da beraberinde getirecekti. Şu günlerde, hedefleri tutturamayacağı artık iyice belli olan Merkez Bankası''nın kredibilitesi yeniden değerlendirilirken, revizyonun da aradan çıkarılması açısından yerinde olmuştur.
Biz, baştan beridir enflasyon hedeflerinin Türkiye şartlarında aşırı iddialı olduğunu ifade etmiştik. İddiamızın gerekçesini, Türkiye''de enflasyon sepetinde ağırlığı bulunan kimi sektörlerdeki piyasa zafiyeti olarak vermiştik. Etkin olmayan ve küçük ölçeğin hâkim olduğu tarım kesiminin yanı sıra, enerji ve işgücü piyasalarımızın etkinlikten uzak yapısı, özellikle arz yönlü fiyat gelişmelerinin olduğu gibi ve sadece kısa vadede değil, orta vadede dahi maliyet enflasyonuna sebep olduğunu ifade etmiştik. Etkin olmayan bir piyasa, fiyat sinyalleri karşısında piyasa oyuncularının yeniden kaynak yapılanmasına gitmesini engeller. Yani etkin olmayan bir piyasada fiyat sinyalleri, piyasadakileri daha etkin süreçlere, daha ucuz kaynaklara yönlendirmez. Bu etkinsizlik, enerji fiyatlarındaki artışları zamanında algılamamızı engelleyen düşük kur seviyeleri, ucuz ithalattan etkilenmeyen emek yoğun hizmet sektörünün yapısı ve küresel gıda fiyatlarına göre dönüşüm becerisi gösteremeyen küçük ölçekli tarım kesiminin şartları ile birleşince, enflasyonu belli seviyelerin altına sadece para ve mali politikalarıyla düşürmek hayal idi.
Türkiye''de geçmişte yaşadığımız enflasyonun en önemli gerekçesi talepti. Bu talep unsuru ise büyük ölçüde kamunun bütçe açıklarından besleniyordu. Bir de bunun üzerine inşa edilmiş bir beklenti sarmalı mevcuttu. Bu sebeple bir taraftan hükümetin başta ilan ettiği ekonomi politikalarına sımsıkı sarılması, bir taraftan da Merkez Bankası''nın araç bağımsızlığı, sıkı para ve mali politikalarla birleşince hem talep enflasyonu, hem de enflasyon beklentileri aşağı çekilmiş, bu sebeple 2006 yılına kadarki dönemde enflasyonla mücadelede önemli mesafeler alınmıştı.
Ancak enflasyonun talep ayağında başarı sağlandıkça, yukarıda belirttiğimiz yapısal unsurlar giderek ağırlığını hissettirmeye başlamış ve böylece enflasyonu % 7''lerin altına çekmekte zorlanır olmuştuk. Yapılaması gereken enflasyon hedeflemesi programının sadece mali disiplinle değil, ama aynı zamanda reel kesimdeki yapısal çarpıklıklarla mücadele ile desteklenmesiydi. Bu yapılmadığı için, 2006''dan bu yana hedef zaten tutmuyor ve Merkez Bankası''nın kredibilitesi de giderek eriyordu.
Bugün gelinen noktada hem gıda fiyatlarındaki, hem de enerji ve muhtelif hammadde fiyatlarındaki artışların enflasyon üzerindeki etkilerini bertaraf edebilecek bir mekanizma (düşük kur çapası dışında) pek gözükmüyor. Merkez Bankası''nın enflasyon hedeflemesi çerçevesi ancak bu şokların ikincil etkilerini azaltmaya yönelik. Bu şartlar altında hedef revizyonu zaten kaçınılmaz olarak duruyordu.
Hedef revizyonu açısından Merkez Bankası''nın vermesi gereken karar, hedeflerin üst üste tutmamasının sonucu olan kredibilite kaybının maliyeti ile hedef revizyonu sebebiyle oluşacak kredibilite kaybının maliyeti arasında bir tercih yapmaktı. İkinci maliyet, belki başta daha fazlaymış gibi gözükse de, hem zamanla gerçekleşmelerle hedefler birbirine yakın olacağı için, hem de daha yüksek bir enflasyon oranı hedeflemenin bugünkü şartlar altında ekonomiye maliyeti daha düşük olacağı için aslında daha tercih edilebilir bir maliyetti.
Merkez Bankası, yerinde ve hatta gecikmiş bir karar vermiştir.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.