Fırtına öncesi sessizlik
Melikşah UtkuYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 11/11/2008, Salı • Yeni Şafak Haber Merkezi
Huzursuz bir sessizlik hâkim piyasalara. Küresel endişelere paralel bir yönsüzlüğün gölgesinde kalan bir sessizlik. Son birkaç haftanın dalgalı seyrinin ardından bu sessizlik, her şeyin durulduğu anlamına gelmiyor ne yazık ki.
Zira mali kesim ile ilgili endişe verici belirsizliklerin büyük ölçüde azaldığı bir ortamda, ABD seçimleri sonrası küresel siyaset ile ilgili en büyük belirsizliğin de ortadan kalkmış olması, iktisadi karar alıcıları bundan sonra büyük ölçüde reel kesimden gelecek haberler yönlendirecektir. Bu çerçevede henüz belirsizliğini koruyan en önemli unsur, durgunluğun derinliği ve yaygınlığının bilinmiyor olması.
Karar vericilerin öncelikli olarak inşaat ve ikinci el konut satışlarını takip edeceği, bununla birlikte imalat kesimi ve işsizlik verilerinin de yakından izleneceği bir döneme giriyoruz. Bundan önceki dönemlerde bu tür veriler, daha ziyade başka verilerin gölgesinde kalabiliyordu.
Türkiye''ye döndüğümüzde dün açıklanan Eylül ayı sanayi üretimi verileri, Ağustos''un ardından Eylül ayında da özellikle imalat sanayinin ciddi anlamda üretim azalttığını ortaya koyuyor. İmalat sanayi, Ağustos ayındaki % 5,8''lik gerilemenin ardından Eylül ayında da % 6,4''lük daralma yaşamış. Gayrisafi milli hasılanın önemli bir kısmını teşkil eden imalat sanayindeki bu gerileme, tarımdaki ve ithalat vergilerindeki muhtemel artışlarla kapanacak gibi gözükmüyor. İnşaatın da zayıf bir performans sergilediği göz önüne alınırsa, üçüncü çeyrek milli gelir verileri, son üç ay için ciddi bir durgunluğa işaret edecek demektir.
Bu durum tüketici enflasyonunun % 2,6 olarak açıklandığı bir haftanın ardından pek de hayra alamet değil. Zira enflasyondaki mevcut yükseklik, ekonomi yönetiminin durgunlukla mücadele için elinde tuttuğunu düşündüğü alternatif zenginliğini büyük ölçüde kısıyor.
Gerçi gerek çekirdek enflasyon, gerekse de ÜFE''deki gerçekleşmeler enflasyondaki düşüş sürecinin etkisini sürdürdüğünü gösteriyor. Bununla birlikte, bir taraftan kur artışlarının fiyatlar üzerindeki gecikmeli ve kalıcı etkileri, henüz yapılan doğalgaz zammının doğrudan ve dolaylı etkileri, gıda fiyatlarında bundan sonra görülecek mevsimsel artışlar, önümüzdeki aylarda da enflasyon oranlarını yukarıda tutacaktır. Her halükarda 2008 sonuna yaklaştıkça yıllık enflasyon oranının, sadece hedefin değil, Merkez Bankası''nın sonradan kamuoyu ile paylaştığı tahminin de oldukça üzerinde gerçekleşme ihtimalinin belirmesi, bundan sonraki süreçte Merkez Bankası''nın politikalarını belli ölçüde kısıtlayacak. Oysa küresel şartların, merkez bankalarını politikalarını gevşetmeye zorladığı bir ortamda, TCMB''nın da elinin esnek olması tercih edilirdi.
Bununla birlikte Merkez Bankası kendi politika faizlerini değiştirsin, değiştirmesin, kredi ve mevduat faizlerinin, bankaların hızlı değişen ve gelecekte de dalgalanma ihtimali yüksek olan pasif yapısı karşısında giderek artan likidite ihtiyacı sebebiyle devamlı artıyor olduğunu görüyoruz. Üçüncü çeyrekte bankacılık kesimi toplam TL mevduatının % 7 artması, buna karşılık döviz mevduatın % 3 azalması, yine bu çerçevede aynı dönem içinde likit varlıkların % 22 yükselmesi, bu sürecin tipik ifadesi.
Serbest kur rejimi ile bu göreli yüksek faiz ortamının, ekonomiye tek başına net sermaye girişi sağlamada yetersiz kaldığı görülüyor. Zira mevcut küresel şartlarda yatırımcılar, ya yatırımlarının getiri ve kalitesine bakmadan nakde dönmek durumunda kalabiliyor, ya da getiriden ziyade kaliteye önem veriyorlar. Bugünlerde ise kaliteden anlaşılan husus, özel kesimin sağlamlığından ziyade kamu desteğinin mahiyeti.
İyi yönetilmesi gereken bir döneme girdiğimiz tescil edilmiş durumdadır.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.