Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

ABD Merkez Bankası FED''in faiz oranlarını aşağı çekmesinden bu yana, tüm piyasalar pastırma yazı yaşıyor.

Gelişmiş piyasalar, Amerika''nın düşük kalite ipotekli konut finansmanı kesimindeki patlak veren ödeme güçlüklerinin ardından yaşanan krizin yaralarını sarıyor. Bu krizden gelişmiş piyasalardan çok daha az etkilenen gelişmekte olan piyasalar ise, kaldıkları yerden yükselişlerine devam ediyorlar. Türkiye''de de borsa 45 bin seviyelerine kadar gerilediği Ağustos''un 21''inden bu yana neredeyse % 20''lik bir artış sergileyerek tarihi zirvesine yakın bir platformda geziniyor.

Morgan Stanley Capital Investment şirketinin Türkiye''nin de dâhil olduğu yükselen hisse senedi piyasaları endeksinin son bir ayda % 25 civarında zıplaması, son dalgadan nispeten daha az etkilenmiş olan bu piyasalara yönelik aşırı bir ilginin oluştuğunun bir göstergesi. Ancak gelişmekte olan piyasalardaki bu yükselişi, bazı yorumcular tedirgin verici buluyor. Sözgelimi Merrill Lynch''in önde gelen ekonomist ve stratejistlerinden Michael Hartnett bu yükselişi, 1987 ve 1998 yıllarındaki faiz indirimleri ardından Japon ve ABD teknoloji hisselerinde yaşanan ve birkaç yıl içinde patlayan balonlara benzetti.

Kanaatimizce gelişmekte olan ekonomilerdeki yükseliş, gelişmiş olan piyasalarda da aynı dönemde önemli ölçülerde toparlanmaların olduğu göz önüne alınırsa, aslında çok fazla tedirgin edici boyutlarda gözükmüyor. Yukarıda bahsi geçen MSCI Gelişmekte olan piyasalar endeksinin fiyat kazanç oranı, yine MSCI tarafından takip edilen Dünya Endeksi''nin F/K oranından öyle çok da yüksekte gözükmüyor.

Gelişmekte olan piyasalarda gözlenen son yıllardaki yükselişin beş temel nedeni var gibi gözüküyor:

  • Gelişmekte olan ekonomiler tabii olarak gelişmiş olan ekonomilerden zaten daha hızlı büyüme potansiyeline sahip. Bunda gelişmekte olan ülkelerdeki genç nüfusun ve düşük sermaye yatırımlarının önemi büyük. Zira gelişen teknoloji, sanayileşmiş ülkelerin geçmişte yaptıkları yatırımları köhneleştirirken, bu teknolojiyle uyumlu çalışabilecek ve yeni gelişmeleri öğrenebilecek genç (ve ucuz) istihdam olanaklarının olduğu ülkelere kayıyor. Bu ekonomilerde faaliyet gösteren şirketlerin getirilerindeki artışların da bu potansiyele uyumlu olarak gelişmesi ve sağlıklı bir büyüme ortamının öngörüldüğü dönemlerde bu hızlı büyümenin fiyatlanması oldukça makul sayılabilir.
  • Gelişmekte olan ekonomiler son yıllarda özellikle makroekonomik istikrar ve yapısal dönüşüm konularında önemli adımlar attılar. Böylece güçlü gelişme ve büyüme potansiyellerini daha sağlıklı bir piyasa mekanizması içinde değerlendirebilir bir noktaya geldiler. Bunun sonucunda daha denetlenebilir, daha şeffaf süreçler ve bilânçolar çıkmaya başladı.
  • Dünya ekonomisindeki müspet gelişmeler, gelişmekte olan ekonomilerdeki siyasi ve ekonomik yapısal dönüşümlerle birleşince, bu ekonomilerin büyüme süreçleri daha sürdürülebilir ve daha istikrarlı bir platforma girdi. Bu süreç bu ekonomilerin geleceğini öngörme hususunda hem yerli, hem de yabancı yatırımcıları teşvik etti.
  • Artan derinlik, piyasaların manipülâsyondan uzak daha etkin bir şekilde işlemesini sağlayarak, risk konusunda çekinceleri olanları bile bu piyasalarda yatırım için şevklendirdi.
  • Hemen her ülkeyi başta ekonomi ve siyaseti olmak üzere tüm detaylarıyla bilen yeni akademisyenler ve uzmanlar yetişti. Bunlar yatırımcı fonlara gelişmekte olan piyasalarla ilgili sağlıklı bilgi akışı sağladı. Gelişmekte olan yönelik ilginin boyutu kimi zaman aşırıya kaçıyor olabilir. Hindistan borsasında hisse senetleri 23 katıyla, Çin''de ise neredeyse 50 katıyla el değiştiriyor. Ama her iki ülkede istisnai reel büyüme kaydettiler. Bu hızlı büyümenin bir miktar kısılması ile birlikte bu piyasalarda yaşanacak sağlıklı çıkışların gelişmekte olan diğer piyasalara yönelebileceğini de göz ardı etmemek gerek.

    Özetle, henüz gelişmekte olan piyasalarda ciddi bir köpüğün oluştuğunu söylemek için erken. Ancak buralarda fiyatların yükselmeye devam edeceği anlamını taşımıyor tabii ki. Fiyatların çıkması için piyasanın ucuz, düşmesi için de pahalı olması gerekmiyor.

  • Yorumlar

    Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

    10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

    10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...